Beş Türk devleti arasında pasaportsuz seyahat başlıyor mu?

ANKARA – Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi beş ülke arasında pasaportsuz seyahat imkânının genişletilmesi gündeme geldi. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 30 Ekim 2026 tarihinde Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi'nde, üye ülkelerin vatandaşlarının ulusal kimlik kartlarıyla seyahat edebilmesini sağlayacak ortak bir düzenleme yapılmasını önerdi.

Mirziyoyev'in gündeme getirdiği girişim, Türkiye ile Orta Asya ülkeleri arasındaki turizm, ticaret, kültür ve sosyal ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Beş ülkenin vatandaşları kimlikle seyahat edebilecek

Önerilen düzenleme Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'ı kapsıyor.

Yeni sistemin hayata geçirilmesi durumunda vatandaşların bu ülkeler arasında pasaport kullanmadan, ulusal kimlik kartlarıyla seyahat edebilmesinin önü açılacak.

Düzenlemenin yalnızca seyahat belgeleriyle sınırlı kalmaması, sınır kapılarındaki işlemlerin kolaylaştırılması ve ziyaretçilerin diğer ülkelerdeki kalış koşullarının sadeleştirilmesi de hedefleniyor.

Türkiye ile Azerbaycan arasında kimlik kartıyla seyahat uygulaması hâlihazırda bulunuyor. Kazakistan ile Kırgızistan vatandaşları da karşılıklı olarak kimlik kartlarıyla seyahat edebiliyor. Yeni girişim, bu kolaylığın beş ülkenin tamamına yayılmasını amaçlıyor.

Türk dünyasında turizm hareketliliği artabilir

Pasaportsuz seyahat uygulamasının genişletilmesi, özellikle kısa süreli tatiller, kültür turları, gastronomi gezileri ve hafta sonu seyahatleri açısından yeni fırsatlar oluşturabilir.

Türkiye'den Semerkant, Buhara, Taşkent, Bakü, Almatı ve Bişkek gibi destinasyonlara yönelik turizm hareketliliğinin artması beklenirken, Orta Asya ülkelerinden Türkiye'ye gerçekleştirilen ziyaretlerin de kolaylaşabileceği değerlendiriliyor.

Seyahat işlemlerinin sadeleştirilmesi, tur operatörleri ve seyahat acenteleri açısından çok ülkeli tur paketlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Özellikle Türk dünyasının tarihî İpek Yolu güzergâhında bulunan şehirlerinin ortak turizm rotalarıyla pazarlanması, bölgenin uluslararası turizm pazarındaki konumunu güçlendirebilir.

Türk Turizm İttifakı kurulması önerildi

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, zirvede yalnızca kimlikle seyahat konusunu değil, Türk devletleri arasında ortak turizm tanıtımını da gündeme taşıdı.

Mirziyoyev, Türk dünyasının tarihî şehirlerini, doğal güzelliklerini, kültürel mirasını ve geleneksel misafirperverliğini uluslararası pazarlarda birlikte tanıtmak amacıyla Türk Turizm İttifakı kurulmasını önerdi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı, konuşmasında Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinin 2025 yılında toplam 100 milyondan fazla yabancı turist ağırladığını belirterek bu potansiyelin ortak projelerle değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Havayolu şirketleri ve tur operatörleri için yeni fırsat

Kimlikle seyahat uygulamasının beş ülkeyi kapsayacak şekilde genişletilmesi, bölgesel havacılık ve seyahat sektörüne de olumlu yansıyabilir.

Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasındaki doğrudan uçuşlara yönelik talebin artması, havayolu şirketlerinin yeni hat ve sefer planlamalarını teşvik edebilir.

Ayrıca İstanbul'un Türk dünyası ile Avrupa arasındaki aktarma merkezi konumu, ortak turizm paketlerinin geliştirilmesi açısından önemli avantajlar sağlayabilir.

Seyahat acenteleri için İstanbul, Bakü, Semerkant ve Almatı gibi destinasyonları bir araya getiren kültür ve tarih turlarının daha kolay pazarlanması mümkün olabilir.

Ancak bu fırsatların gerçekleşmesi, seyahat düzenlemelerinin yürürlüğe girmesine ve ülkeler arasındaki ulaşım bağlantılarının geliştirilmesine bağlı olacak.

Anlaşma henüz imzalanmadı

Türk devletleri arasında kimlik kartıyla seyahat edilmesine yönelik öneri, henüz yürürlüğe girmiş bir uygulama değil.

Beş ülkeyi kapsayan çok taraflı anlaşmanın imzalanması, teknik ve hukuki düzenlemelerin tamamlanması gerekiyor. Uygulamanın hangi tarihte başlayacağına ilişkin resmî bir takvim de açıklanmadı.

Bu nedenle vatandaşların mevcut pasaport, vize ve ülkeye giriş koşullarına uymaya devam etmesi gerekiyor.

Türk dünyasında ortak turizm pazarı hedefi

Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde gündeme gelen kimlikle seyahat önerisi, bölge ülkelerinin turizm alanındaki iş birliğini yeni bir aşamaya taşıyabilecek girişimler arasında yer alıyor.

Pasaport zorunluluğunun azaltılması, sınır geçişlerinin kolaylaştırılması ve ortak tanıtım faaliyetlerinin geliştirilmesi, Türk dünyasının uluslararası turizm pazarında daha bütünleşik bir destinasyon olarak konumlandırılmasına katkı sağlayabilir.

Beş Türk devleti arasında kimlikle seyahat uygulamasının hayata geçirilmesi, yalnızca vatandaşların yolculuklarını kolaylaştırmakla kalmayacak; turizm, havacılık, konaklama ve kültürel etkileşim alanlarında yeni bir ekonomik hareketlilik oluşturabilecek.