OBAMA İLE BÜYÜK UMUTLAR

MURAT EMEN- EMEN&EMEN

---

HAFTANIN EKONOMİK GÖRÜNÜMÜ 09-15 KASIM 2008

Büyük umutlar
Bu haftanın Economist Dergisi, Obama"nın büyük bir zafer kazandığını ve bunu akıllıca kullanmasını gerektiğini yazıyor.
Obama 1961 yılında doğduğunda, ABD"de sadece güney değil, pek çok eyalet de oy kısıtlaması yanında birçok konuda ayrımcılığı sürdüren yasaların mevcut olduğunu hatırlatan yazı, Obama"nın çok önemli bir misyonu yüklendiğini belirtiyor. Belki beyaz oyları kaybetti ama, son üç demokrat ve beyaz (Clinton, Al Gore ve John Kerry) aday kadar oy alırken genç beyazlardan önemli boyutta oy almasının önemini vurguluyor ve ilave ediyor; şimdi ABD yarı Kenyalı, eski okul arkadaşları Endenozyalı olan ve karşıt olmaktan çok saygıya dayalı bir dünya görüşüne sahip bir Başkan"a sahip.

Yazar;
Doğal olarak her kazanılmış büyük zaferin arkasından ulaşılması imkansız gibi görünen umut ve beklentiler takip eder. Burada Sn. Obama"nın yapacağı zor ve uzun bir ısınma sürecinden sonra maça hazır olduğunu uluslararası arenada ABD"nin adil ve yardımsever yüzünü bütün dünyaya göstermesini sağlamak ve içeride de ekonomiyi iyileştirerek, birlik halinde tek vücut olarak ülkenin iyileşmesinde detaylara önem vererek herkesin kendisine düşen vazifeye kendisini adamasını sağlamaktır diyor.

The time to repair the roof is when the shine is shining.
John F. Kenndy

Economist yazar Robert Green"e göre, ABD ekonomisinde son 25 yılın çekici gücü olan “kredi dönemi” (Credit Era) sona erdi. Yazar yeni gücün ne olacağını irdelerken kesin bir cevap bulamadığını da itiraf ediyor.
Yazara göre son parlak ekonomi döneminin 4 farklı çekiç gücü vardı.
• Baby Boomer neslinin harcamalarındaki anormal yükseliş,
• Teknoloji özellikle computer sanayindeki gelişmeler,
• İnanılmaz vergi indirimleri
• Faizlerdeki %14-15"lerden %5"lerin altıona düşmeler,

Bunların hepsinin sona erdiğini belirten yazar, Obama ile beraber neler olabilir derken, yükseltilmesi gereken “ talep” in nasıl yapılacağı konusunda vergi politikası dahil bir çözüm bulamıyor.
Önümüzdeki günlerin en aktüel konusu bu olacak herhalde.

Seçimi takiben neler oluyor?

ABD Borsaları, Barack Obama"nın zaferinin ardından en büyük tek günlük bir yükselişin ardından piyasa gerçekleri gene kendini gösterdi ve borsalar sert düşüşler yaşadılar.

Dow Jones %5.05, Nasdaq %5.53, S&P %5.27 gerilerken Asya borsalarında ise 6-7 aralığında düşüşler yaşandı. ABD borsalarındaki düşüş, olumsuz gelen verilerin ardından bir anlamda son 6 iş gününde yaşanan %18 civarındaki yükselişin bir düzetmesi idi.

ABD verileri gerçekten kötü geldi. İstihdam datasında 100.000 beklenen iş kaybı, 157.000 olarak gerçekleşirken, ISM imalat dışı endeks 41,5 gerileyerek ABD Hizmet sektöründe işlerin kötüye gittiğinin işareti oldu. İngiltere MB büyük sürpriz yaparak beklentilerin üstünde faizleri %1.5 çekerken AB Merkez Bankası"nın çekingen davranma yanında resesyon kaygılarına atıf yapması. tedirginlik ve hayal sükutu yarattı ve dolar lehine gelişime önayak oldu.

Dövizdeki hareketlenme faizler üzerinde baskı yarattı ve risk iştahı da düşünce yatay seyir izlendi ( %22) ve durgunluk endişeleri. risk iştahının gelişmekte olan ülkelere akmasına mani oldu.
Mastercard"ın açıklamalarına göre ABD de tüketim düşüyor. ABD tüketicileri Ekim ayında harcamalarını azalttıkları gibi 1,000 dolar ve üzerindeki harcamalardan kaçınıyorlar. Ekim"de giyim harcamaları geçen yıla göre %12.2 düşerken ayakkabı satışlarında bu rakam %9.7, elektronik ve cihazda %19.9 azaldı.

ABD"nin iki otomobil dev firması General Motors (GM) ve Ford"un, yılın üçüncü çeyreğinde beklenenden de büyük kayıplarının olması, artan nakit ihtiyacı ve düşen otomobil satışları nedeniyle maliyetleri düşürmek için yollar aradığı belirtiliyor.
Her iki firma maliyetleri düşürmek için agresif adımlar atmaya hazırlanırken dünyanın bir numaralı otomobil firması Toyota ile BMW ve Daimler firmaları, 2008 için öngördüğü karı aşağı yönlü revize ettiler. Bush"dan 25milyar $ paket kapan otomativciler, kendilerine destek vadeden Obama"dan da 50 milyarlık ek desteğin kulisini yapıyorlar.

Türkiye"de neler oluyor

Bankaların bakış açısında bir değişme yok. Onlar kendi derdinde. Krediler çok yavaşladı. Faktoring şirketlerinin tam iş yapacakları zaman. Ama kredi muslukları onlar içinde kapalı gibi. Kobilerin durumu düşündürücü.
Hükümet-IMF ilişkilerinde bir değişme yok. Bakan Şimşek G-20 toplantısında IMF Başkanı ile görüşecek.

Bu arada Denizli'den gelen haberler hiç iç açıcı değil. Tekstilin kalbi konumundaki kentte, kapanan fabrika sayısı giderek artıyor. İhracat ağırlıklı yatırımların kenti olan Denizli, uzun yıllar düşük kurdan etkilendi ve zor duruma düştü. Yarın aynı sesler başka şehirlerden de gelecek.
Sn. Başbakan, özel sektörün daralan kredi imkanları ve zor durumuna karşılık “Eminim zulalarında iki yıl yetecek para vardır” diyor. Dolu restoranları ve satılan Porsche ve Ferrari"leri duydukça Sn. Başbakana hak vermemek mümkün değil.

Geçtiğimiz hafta Bankalar ve İş Adamları bir araya geldiler ve daralan kredi konusunu konuştular ve Hükümete bu hafta teklif götürme hazırlığı yaptılar. Bakalım göreceğiz.

Tahvil bono piyasasında 23 Haziran 2010 vadeli gösterge tahvilin işlem bazında faizi geçtiğimiz Perşembe %20.95"e geriledikten sonra spot kapanış %21.37 ortalama bileşik, valörlü kapanışta %21.17 oldu. Tezgah üstü piyasada gösterge tahvilin bileşik faizi %21.55 seviyesinden kapandı.

Dövize gelince;

Bankalar piyasadaki döviz sıkıntısından yakınırken, dolar haftayı 1.5410, Euro 1.9704"dan kapadı. Euro/dolar paritesi 1.2719 olurken repo faizi 16.74 oldu.

Bu hafta değişimler gelişmelere bağlı. IMF ile uyum sağlanırsa sanki daha iyiye gidecekmiş havası var. AB"den de aynı yönde mesajlar var.

Tahminimiz fevkalade bir şey olmaz ise doların 1.52-56 bandında, euro"nun 1.95-1.97 bandında değişim göreceğini tahmin ediyoruz. Kesinlikle bu fiyatlardan dövize yatırım yapılmaz. Bence Borsa biraz risk sevenler için ideal yatırım alternatifi. Haftayı 26.648"den kapatan borsa zamansız bir SPK ile broker (özellikle gömlekçiler) krizi yaşıyor. SPK herhalde piyasalardan ve kan kaybeden piyasalardan bihaber durumda.

Esen kalın