Köşk'ten çarpıcı rapor

ANKARA- Çankaya Köşkü, aralarında TÜRSAB- Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği'nin de bulunduğu 'kamu kurulu' niteliğindeki meslek kuruluşlarında önemli eksiklikler tespit etti. Bazı meslek kuruluşlarının kamusal ve parasal güç peşinde koştuğunu belirleyen Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu (DDK), örgüt içi demokrasi eksikliği bulunduğunun altını çizdi. Katılım kanallarının tıkalı olduğu ve şeffaflığın bulunmadığına da işaret etti.
Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu (DDK), geçen sene başlattığı kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında, teşkilat, mali yapılar, denetim faaliyetleri ve yönetim organlarının seçimine ilişkin yaptığı incelemeyi tamamladı. Köşk, aralarında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Barolar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu, Türkiye Mimarlar ve Mühendisler Odalar Birliği, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği, Türk Tabipler Birliği gibi 18 farklı meslek grubu ile 5 bine yakın meslek kuruluşu ve üst kuruluşu ayrıntılı biçimde inceledi. Ortaya, eklerle birlikte 2 bin sayfalık bir rapor çıktı. Raporda, kamu niteliğindeki meslek kuruluşlarının işleyişine ilişkin önemli tespitler yapıldı.
DDK, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile ilgili sorunların 'idare' içinde yapılandırılmış ve devlet teşkilatının bir parçası olmalarından kaynaklandığını savundu. Çankaya, söz konusu kuruluşlarda, amaca uygun olmayan faaliyetlerin yaygınlaştığını ortaya koydu. Bu durumun, 'tekelci yapı'yı pekiştirdiğine dikkat çekilirken "Sorunlar, idare teşkilatı içindeki yerlerinin 'kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu' şeklinde mahiyeti belirsiz ve muğlak bir şekilde tanımlanması ve kamu kurumu veya kuruluşu olmadıkları halde, bunlara kamu tüzel kişiliği tanınmasından doğmaktadır. Bu kuruluşların üyelerinin birey veya topluluk olarak sivil topluma dâhil olması, meslek kuruluşlarını ve bunların organlarını sivil toplum kuruluşu olarak kabul etmeye yetmemektedir." görüşü dile getirildi.
DDK, meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşların birçoğunda eşitlik, katılımcılık, çoğulculuk, hizmet odaklı yönetim, hesap verebilirlik, şeffaflık gibi gelişmiş demokrasi uygulamalarının hayata geçirilmediğine dikkat çekti. Kurul, söz konusu kuruluşların 'merkeziyetçi ve katı yönetim anlayışları'nı eleştirdi. İncelenen kuruluşlarda, örgüt içi demokrasinin sağlanamadığı, katılım kanallarının tıkandığı, şeffaf ve hesap verebilir bir yönetim tarzının da geliştirilemediği tespit edildi.

İşte DDK'nın önerileri
'Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu' statüsü yeniden irdelenmeli. Bu doğrultuda Anayasa'nın 135. maddesi yeniden düzenlensin.
Örgüt faaliyetlerine aktif katılımın sağlanması ve demokratik bir yapının tesisi amacıyla organların teşkili ve üyelikle ilgili kurallar yeniden ele alınmalı.
Birliklerin, odalar üzerindeki idari vesayet yetkisi sınırlandırılmalı.
Siyasi görevlere seçilen yönetim organlarında görev alanların, meslek kuruluşlarındaki görevleri kendiliğinden sona ersin.
Meslek kuruluşlarında, doğrudan üyelerin katıldığı seçimler dört yılda bir aynı tarihte yapılsın. Postayla veya internet üzerinden oy verme imkânı getirilsin.
Meslek kuruluşlarının mevzuata uygun olmayan harcamaları ile ilgili olarak şahsi mali sorumluluk uygulaması getirilerek özel yaptırımlar uygulansın.
ZAMAN