Humeyni’den bu yana İran

Bildiğiniz gibi Ayetullah Humeyni Şah Rıza Pehlevi’ye karşı harekatı sürgünde olduğu Fransa’dan yönetti. Mollalar isyanı gerçekleşip şah kaçtıktan sonra anlı şanlı karşılama törenleri ile gelip, dini lider sıfatıyla Iran’ın tepesine oturdu. Şeriat düzenli din devletini ölünceye kadar oradan yönetti.
Sınıf arkadaşım o günlerde Tahran’da ateşe olarak görevli idi. “Kaç yıldır Tahran’da yaşıyordum. Nasıl oldu anlamadık, Birden bir mollalar ordusu ortaya çıktı. Ne zaman oluşmuş o hale gelmiş anlayamadık.” diyordu. Bugünkü Iran işte o günlerden bugünlere gelen Iran. Iran’dan şah ‘la birlikte kaçan bir generale Londra’da sormuşlar. “Nasıl gelişmeleri fark edemediniz diye. “Valla gerçekten göremedik, fark edemedik.” demiş. O kalabalıklar meydanlarda toplanınca da mı” denilince “O zamanda geç kalmıştık “ diyen generali hatırlıyorum.
O günlerden bugünlere bakınca Hümeyni hayali ile yaşayan birileri var mı diye hep düşünmüşümdür. Zaman zaman arkadaşlarla konuştuğumuzda da “yok canım bizde öyle şeyler olmaz. TSK buna müsaade etmez” dediğimizi hatırlıyorum. Şimdi o TSK’nın hedef tahtası yapıldığını görünce insan acaba demekten kendini alamıyor.

Büyük Pers İmparatorluğunun, Daryüs’lerin Şah İsmail’in kalıntıları. Zaman 21inci yüzyıl. Dini liderlerle idare ediliyor ve karışık. İnsanlar meydanlarda sallandırılıyor, kadınlar recm ediliyor, kollar kesiliyor hırsızları cezalandırmak için. Reformist gözüken lider Musavi’nin başlattığı harekat nereye kadar devam eder bilinmiyor. Anlaşılan o ki dini lider Hamaney’in desteğini alan Ahmedinecad bu işi kanlıda olsa kansızda olsa bastıracaktır. Gösteriler etkinliğini giderek kaybedecektir.

Burada batı ülkelerinin özellikle ABD’nin tavrı önemli. Nükleer Silah konusunda Iran ile kavgası olan ABD’nin Başkan Obama’nın bu konuda ne düşündüğü önem kazanıyor. Uzatılan zeytin dalını geri çeviren Ahmenicad ile ABD’nin yıldızının barışmayacağı muhakkak. Bu konuda Musavi’ye ne kadar güvenebilir o da belli değil. Reformist de nereye kadar reformist olduğu konusunda Obama’nın tereddütleri var. Ahmedinecad için bunları söylüyorum ama bir taraftanda Müslüman yanım ağır basıyor ve “Amerika’ya tek kafa tutabilen Müslüman lider” demekten de kendimi alamıyorum.

Meraklı batı için ve dünyanın jandarmalığına soyunmuş ABD için yapılacak şey şimdilik gelişmeleri gözlemlemek ve beklemek.