350 milyarlık vize soygununda 7 şirket mercek altında!

ANKARA -  Schengen vizesi başvuru süreçlerinde aracı kurumlar ve bot yazılımlarla randevuların toplanarak ticari kazanç kapısına dönüştürülmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) gündemine taşındı. Milletvekillerinin, bu durumun haksız ticari uygulama ve tüketici hakkı ihlali olduğuna dikkat çekerek sunduğu yazılı soru önergelerine Ticaret Bakanı Ömer Bolat'tan yanıt geldi.
Milyarlarca liralık pazara dönüşen vize yolsuzluğuna ilişkin soruşturma başlatıldı. Uzmanlara göre çözüm sistemin büyükelçiliklere bırakılması.

YEDİ ŞİRKET HAKKINDA İNCELEME
Schengen vizesiyle ilgili yaşanan randevu sorunu Türkiye’nin gündeminde. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, özel yazılımlarla, açılan randevuları kapatan ve bireysel randevu almayı neredeyse imkansız hale getiren 7 şirkete inceleme başlatıldığını açıkladı. Sektör profesyonelleri ise bahsi geçen şirketlerin hepsinin resmi aracı şirket olan VFS çatısı altında faaliyet gösterdiği iddiasında bulunarak, mevcut durumda tek çözümün randevu sisteminin büyükelçiliklerin kontrolüne bırakılması olduğunu ifade etti.

Bakan Bolat, milletvekillerinin yazılı soru önergelerine yanıt vererek, özel yazılımlarla randevuların toplanarak satıldığı iddialarına ilişkin Reklam Kurulu’nun 7 şirket hakkında inceleme başlattığını bildirdi.

Bolat, son 5 yılda aracı vize kurumlarıyla ilgili 143 CİMER ve 10 e-devlet başvurusu olmak üzere toplam 153 başvuru yapıldığını açıkladı. Bolat vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumlara yönelik son 5 yılda tüketici hakem heyetlerine bin 187 adet başvuru yapıldığını bildirdi.

KAPPATUR GENEL MÜDÜRÜ ORHAN İŞCİL “VİZE RANDEVULARI SATILAMAZ”
Kappatur Genel Müdürü Orhan İşcil, Schengen vizesi randevusu sorununu NTV’den Burcu Kaya’ya anlattı. Orhan Işcil “Vize randevuları kesinlikle parayla satılamaz. Vatandaşlar böyle durumlarda Ticaret Bakanlığı’na CİMER’i veya Emniyet Müdürlüğü’ne başvuru yapabilirler. Kayıt dışı kişiler ile gerçek seyahat acentelerini birbirinden ayırmak gerekiyor.
Kimse garanti veremez. Gerçek tur planı bulunan yolcuların başvuruları yasal ve resmi süreçler içinde yönetilmesi mümkündür. Kayıt dışı aracılarla yasal seyahat acenteleri birbirinden ayırmak gerekiyor”dedi.


BAKANLIK İNCELEMESİNİ OLUMLU BULUYORUM
Ticaret Bakanlığı’nın vize randevuları hakkında inceleme başlatmasını son derece olumlu bulduğunu belirten Orhan İşcil şöyle devam etti:
“Schengen bölgesine vize randevularının bulunmayışından Bayram ve yaz dönemlerinde vatandaşlarımız mağdur oluyordu. Bu durumdan kazanç elde etmeye çalışan dolandırıcılar ya da fırsatçılar var. Bunların önüne geçilmesi lazım. Gerçekten bot yazılımlar kullanılarak sistemden randevu çekilior ve daha sonra yüksek ücretlere satılıyorsa bunun araştırılması gerekiyor. Çünkü randevu bir ticari ürün değildir. Bu vatandaşların resmi başvuru amacıdır.



NASIL ÇÖZÜLÜR?
Teknoloji ile oluşan sorun yine teknoloji ile çözülebilir. Başvurur sistemleri için daha güçlü güvenlik önlemleri alınabilir. Kullanma, doğrulama, kimlik alma, ip ve bot mekanizmaları geliştirilebilir veya teknoloji ile yüz tanıma sistemleri olabilir. Aynı kişinin farklı zamanlarda aynı randevuyu almasının önüne geçilebilir. Vatandaşlar sisteme girdiklerinde boş randevu görüyor ancak hata alıyorlar. Sistemleri gece yarısı sabaha karşı açılıyor. Bunlarda ayrı sorun yaratıyor. Kimse gece 03.00’te kalkıp randevu aramıyor. Bunların önüne geçilmesinde teknolojik olarak imkan olduğu görülüyor.

VATANDAŞLAR NELERE DİKKAT ETMELİ?
Sosyal medya üzerinden verilen vaatlere çok dikkat edilmeli? ‘Yarın randevu çıkartırım. Konsoloslukta tanıdığım var. Vize randevusu açılıyor. Onlardan alabiliriz’ gibi söylentileri kimse ciddiye almasın. Çünkü hiç kimse vize garantisi veremez. Bu sadece ülkelerin konsoloslukları tarafından verilen bir karardır. Vatandaşlarımızın bu vaatlerin hiçbirine kanmamaları gereakiyor. Çok yüksek fiyatlara vize randevuları satılması tamam yanlıştır. Vize randevuları ücretli alınır. Ancak aracı şirketlerin konsoloslukların belirttiği hizmet bedelleri vardır. Onlar ödenir. Randevu kesinlikle parayla satılamaz vatandaşlar böyle durumlarda Ticaret Bakanlığı’na CİMER’i veya Emniyet Müdürlüğü’ne başvuru yapabilirler. Burada kayıt dışı kişiler ile gerçek seyahat acentelerini birbirinden ayırmak gerekiyor. Sektörde paket tur organizsyonu yapan gerçek seyahat acenteleri bulunuyor. Bunlar Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği’ne bağlı acentelerdir. Bu acentelerin tur programı oluşturmak için bir yıl önceden aldıkları uçak biletleri otel rezervasyonları transferler hazır olan yolcular için hazırladıkları tur programları bazı ülkelerde planlı olarak organize edilebiliyor. Ancak bunun randevu sistemi veya vize satışı ile ilgisi yoktur.

RANDEVU TUR ŞİRKETLERİNİ ETKİLİYOR MU?
En fazla etkilenen kesimlerden biri biziz. Bizim ürünümüz seyahattir. Bir çok vatandaş tur satın almak istiyor ama randevu alamadığı için seyahat planını erteliyor. Bu da seyahat acentelerini olumsuz etkiliyor. Biz yıllardır Avrupa turları düzenliyoruz. Avrupa’ya seyahat için çok fazla talep var. Ancak randevu bulmakta yaşanan zorluklar hem bizi hem turizm sektörünü olumsuz etkiliyor. Gerçek paket tur yolcularının başvurularını düzenli bir şekilde yönetilmesi, hem sektör hem de vatandaşlar açısından önem taşıyor. Burada amaç randevu satmak değil gerçekten seyahat edecek müşterilerin başvurularını sağlıklı şekilde organize edebilmektir. Geçtiğimiz haftalarda TÜRSAB bir araştırma yaptı. Yurt dışı paket tur organize eden seyahat acentelerinin bir yıllık zararlarını açıkladı. Bununla ilgili bir çalışma yapılması gerektiğini düşünüyorum.

RANDEVU KRİZİ NERDEN ÇIKTI?
Pandemi öncesi yoktu daha sonra teknolojiye geçildikten sonra başladı. Çok fazla talep var. Önceden talap yayılabiliyordu. Grup kotaları veya başvurularından yararlanılıyordu. Artık bazı konsolosluklarda bu uygulama yapılamıyor. Talep arttıkça sorunlar ortaya çıkmaya başladı. Şunu göz önüne almak lazım. Randevular asla satılamaz. Kimse garanti veremez. Gerçek tur planı bulunan yolcuların başvuruları yasal ve resmi süreçler içinde yönetilmesi mümkündür. Kayıt dışı aracılarla yasal seyahat acenteleri birbirinden ayırmak gerekiyor.

HAVUZ KULLANIYORLAR
Nefes'in haberine göre sektör profesyonelleri ise bakanlığın 7 şirket hakkında inceleme başlatmasının önemli olduğunu ancak asıl sorumlunun resmi aracı şirket olan VFS olduğunu iddia etti. Ankara’da faaliyet gösteren bir şirket yetkilisi, kendilerinin de vize randevu problemi yaşadıklarını ve İstanbul’da birkaç şirketle çalıştıklarını belirtti.

150 Euro karşılığı vize randevularının bu şirketler tarafından hemen alındığını ifade eden yetkili, şirketlerin haftalık olarak hizmet bedellerini nakit topladığını söyledi. Aynı pasaportla iki farklı şirkete başvuru yaptığını anlatan bir yetkili ise bu şirketlerin aynı havuzu kullandığını belirterek, kendisine hemen uyarı yapıldığını aktardı.

350 MİLYAR LİRALIK SOYGUN
Nefes, vize çilesinin izini sürerek, açılan Schengen randevularını bot yazılımlarla kapatan çetelerin bunları yüksek fiyatlarla sattığını belirlemişti. Aracı şirketler, vize başvurusu yapmak isteyen vatandaşlardan belirli ücretler karşılığında pasaport bilgilerini alarak sisteme kayıt yapıyor.
Büyükelçiliklerin açtığı randevular, özel yazılımlar kullanılarak birden fazla bilgisayar aracılığıyla listedeki kişilerin adına anında kapatılıyor.
Bu hizmeti sağlayan onlarca şirket bulunuyor. Hepsi aynı yöntemle, özel yazılımlarla açılan randevuları kendi bekleme listesindeki kişiler adına dolduruyor.
Bu nedenle herhangi bir AB ülkesinin vize sistemine girip, bireysel olarak randevu alabilmek neredeyse imkansız hale geliyor.
5 yıllık Schengen vizesi içinse 600 Euro ücret talep ediliyor. Güçlükle randevu alabilenler 7 bin lira daha ödüyor, başvurularına ret alınca o para da yanıyor.
Bu şirketlerin, randevulardan yaklaşık 350 milyar liralık gelir elde ettiği tahmin ediliyor.