MOSKOVA- Türkiye ile Rusya arasında artan gerilim iki ülke arasındaki ticari ilişkiler açısından büyük tehdit oluşturuyor. Rusya'da iş yapan halka açık Türk şirketleri önemli oranda pazar payı kaybetme riski ile karşı karşıya bulunuyor. Konuyla ilgili ilk açıklama Rusya Başbakanı Medvedev'den geldi. Medvedev bugün yaptığı açıklamada, Türk şirketlerinin Rus pazarındaki paylarını kaybedebileceğini belirterek Su-24'ün düşürülmesinin bir dizi Türkiye-Rusya ortak projesinin sona erdirilmesine yol açabileceğini ifade etti.
TÜRKİYE-RUSYA GERGİNLİĞİ BU ŞİRKETLER İÇİN RİSK
Ak Yatırım, Rusya'da önemli çapta faaliyeti bulunan halka açık şirketlerin faaliyetlerine ilişkin rapor yayınladı.
Rusya'da büyük oranda faaliyet gösteren Türk şirketleri arasında Anadolu Efes, Anadolu Cam, Trakya Cam, Şişe Cam, Arçelik, Türk Hava Yolları, Tüpraş ile Enka İnşaat öne çıkıyor.
Anadolu Efes'in Rusya'da büyük çaplı bir bira faaliyeti bulunmaktadır. Şirket toplam bira hacimlerinin %50'sini, meşrubat dahil toplam hacimlerinin ise %18'ni Rusya'dan elde etmektedir. (Anadolu Efes'in Coca Cola İçecek tarafından yürütülen meşrubat faaliyetlerindeki %50.3 sahiplik oranı ile düzeltilmiş olarak).
Yaptığımız hesaplamalar doğrultusunda Rusya bira faaliyetinin Anadolu Efes'in toplam satış gelirlerinin %20'sini, toplam FAVÖK'ının ise %30'unu oluşturduğunu tahmin ediyoruz (sahiplik oranı ile düzeltilmiş olarak).
Anadolu Cam'ın toplam kurulu kapasitesinin yaklışık %50'si Rusya'da bulunmaktadır. Şirket toplam satış gelirlerinin %35'ini Rusya'dan elde etmektedir.
Trakya Cam Rusya'daki bir düzcam hattında %70 paya sahiptir. 2014 yılında faaliyete geçen hat Trakya Cam'ın toplam kapasitesinin %7'sini oluştururken (sahiplik oranlarıyla düzeltilmiş olarak) toplam satış gelirlerine ise halihazırda küçük bir katkı sağlamaktadır. Türkiye'de 7 ve Bulgaristan'da 2 düzcam hattına sahip olan Trakya Cam'ın Hindistan ve Mısır'da toplam 2 düzcam hattında da ortaklıkları bulunmaktadır.
Şişe Cam, Anadolu Cam ve Trakya Cam'ın faaliyetleri yanında halka açık olmayan Paşabahçe şirketi ile de Rusya'da faaliyet göstermektedir. Şişe Cam toplam konsolide satış gelirlerinin yaklaşık %10'unu Rusya'dan elde etmektedir.
Arçelik'in Rusya'da üretim tesisi bulunmaktadır, ancak Rusya ve Ukrayna satışları Arçelik'in toplam satışları içinde sadece %3'lük bir paya sahiptir.
Rusya Türk Hava Yolları açısından önemli uçuş noktalarından biridir. Ülkede toplam 10 noktaya haftalık 90 tane uçuş düzenleyen THY toplam gelirlerinin %1.5'ini bu faaliyetten elde etmektedir.
Tüpraş'ın 2015'in ilk 8 ayında ithal ettiği ham petrol ve petrol ürünlerinde Rusya'nın payı %15 idi.
Enka'nın Rusya'da faaliyet gösteren gayrimenkul segmenti tahminlerimize göre şirketin 2015 FAVÖK'ünün %36'sını oluşturuyor. Ayrıca, şirketin taahhüt segmentinde bekleyen işler toplamı içinde Rusya'nın payı %12 düzeyinde. Enka'nın taahhüt segmenti tahminlerimize göre şirketin 2015 FAVÖK'ünün %25'ini oluşturuyor. Toplam Enka'nın 2015 FAVÖK'ünde Rusya'daki faaliyetlerin payını %39 olarak tahmin ediyoruz."
Rusya, Türk işadamlarını geri gönderdi
Kriz Türk ürünleri kadar işadamlarının seyahatlerini de etkiledi. Moskova'ya seyahat eden Türk işadamları vize kuralları ihlal edildiği gerekçesiyle geldikleri uçaklarla geri gönderildiler
Kriz Türk ürünleri kadar işadamlarının seyahatlerini de etkiledi. Dün Moskova'ya seyahat eden ve ağırlığı işadamlarından oluşan Türk yolcular vize kuralları ihlal edildiği gerekçesiyle geldikleri uçaklarla geri gönderildiler. Ülkeye sadece oturma ya da çalışma izni olan Türkler girebiliyor.
Düşürülen Rus uçağı sonrası Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov, Rus vatandaşlarına ''Türkiye'yi ziyaret etmeyin'' tavsiyesinde bulunmuştu. Moskova yönetimi bununla da kalmadı, Rusya'yı ziyaret etmek isteyen çok sayıda Türk turistin ülkeye girişine izin verilmedi.
2 gündür Rusya'ya turist olarak giden yaklaşık 40 Türk vatandaşı, iki ülke arasında vize muafiyeti olmasına rağmen, çeşitli bahanelerle ülkeye kabul edilmedi. İlk uçakla Türkiye'ye geri gönderildiler.
İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Hikmet Tanrıverdi, "Rusya'ya giden bazı işadamlarının ülkeye giremediğini bazılarının da kapıda saatlerce bekletildiğini öğrendim. İş dünyasının yaşayacağı zorluklar Rus vatandaşlarını da etkileyecektir" diye konuştu.
Dün öğlen saatlerinde Moskova'dan İstanbul'a gelen vatandaş Mehmet Şerif Yıldız, 3 gün önce düğün için gittiği Rusya'dan dönüşte her zamankinden farklı olarak pasaportunun alınarak sıkı bir incelemeye tabi tutulduğunu söyledi. Yıldız "Dönüşte bize zorluk gösterdiler. Bizim pasaportumuzu alıp tekrar dışarı çıkarttılar. Sıkıntı var deyip beklettiler" diye konuştu.
Rusya gümrükleri Türk mallarına kapattı
Uçak krizi ticarete yansıdı. Rusya gümrükleri kapattı. Ülkeye giden işadamları havaalanlarından geri gönderildi. Yüzlerce TIR, Rus gümrüklerinde kaldı. Türk Ro- Ro gemileri ise açık denizde bekletiliyor
Uçak krizi ticarete yansıdı. Rusya gümrükleri kapattı. Ülkeye giden işadamları havaalanlarından geri gönderildi. Yüzlerce TIR, Rus gümrüklerinde kaldı. Türk Ro- Ro gemileri ise açık denizde bekletiliyor
Türkiye sınırını ihlal eden Rus uçağının düşürülmesi ile tırmanan krizde Rusya hemen kapıları kapattı. Rusya'ya ne mallar ne işadamları girebiliyor. Yüzlerce TIR Rus gümrüklerinde bekliyor. Çoğunluğu işadamlarından oluşan Türk yolcular ülkeye alınmayıp, geri gönderiliyor. Deniz yolu da kapatıldı. Samsun'dan kalkıp Novorossiysk Limanı'na giden 100 TIR'lık Ro-Ro gemisi açık denizde durdurularak, zorunlu beklemeye alındı.
30 MİLYON $'LIK MAL GÜMRÜKTE
UND İcra Kurulu Başkanı Fatih Şener, Rus gümrüklerinin Türk TIR'ları için tam tespit uygulamasına geçtiğini belirterek, "Önceden giriş yapan 100 TIR'ın 2'si aranıyordu, şimdi 100 TIR'ın 100'ü de aranıyor" dedi.
Uygulamalardan en çok tekstil, makine ve gıda sektörü etkilendi. SABAH'ın ulaştığı bilgilere göre, şu anda gümrükte bekleyen malların piyasa değeri 30 milyon doları aşıyor. Rus gümrüklerinde bekletilen mallar arasında Türk makineleri de bulunuyor. Rusya'nın "sayım var" gerekçesini sunduğunu belirten Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği Başkanı Adnan Dalgakıran "Rusya'ya olan makine ihracatında zaten yüzde 50'den fazla düşüş var. Hal böyleyken bir de gümrük sorunları ticareti daha da zora sokacaktır" diye konuştu.
MEYVECİLER TEDİRGİN
Rusya'daki kriz nedeniyle ihracatı azalmayan tek sektör tarımdı. Ancak şu anda gümrükte bekleyen TIR'ların birçoğu yaş-meyve sebzeyle ilgili. İstanbul Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Latif Ünal, "İlk refleksle hareket etmek istemiyoruz, bekliyoruz" dedi.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçı Birlikleri eski Başkanı ve Türkmenoğlu Narenciye'nin sahibi Mustafa Türkmenoğlu ise "Rusya gümrüklerde iş yavaşlattı. Piyasada endişe hakim" dedi.