EKONOMİYE BAKIŞ
ISTANBUL - Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's, Türkiye'nin kredi görünümünü "negatif"ten "durağan"a yükseltti, "BB" seviyesindeki kredi notunu teyit etti.
Türkiye 2016-2017 büyüme tahminlerini ise 0.2 puan düşürdü. S&P, OHAL'in en az 17 Ocak'a kadar süreceğini öngörüyor. Türkiye'nin kredi notu görünümünü durağana revize eden S&P, özel sektörün yüksek dış borcunun ekonomik istikrarı tehdit etmesine karşın, Türk hükümetinin, büyümenin yavaşladığı ve yatırımların azaldığı bir ortamda, dış kaynaklı riskleri azaltmaya yeniden odaklandığını belirtti.
Rusya’da sermaye çıkışı riski
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) haziran ayında faiz artışına gitmesinin, Rusya’da sermaye çıkışı riski yaratacağı belirtiliyor. Rusya Merkez Bankası'na bağlı Araştırma ve Tahmin Dairesi tarafından hazırlanan "Eğilimler Neye İşaret Ediyor" adlı rapora göre, Fed'in haziran ayında faiz artışına gitmesi halinde, Rusya'da sermaye çıkışı riski yaşanacak.
Rapora göre, Amerikan ekonomisindeki toparlanmaya dair sinyaller ve Çin başta olma üzere bazı ülkelerdeki ekonomilerin daha istikrarlı bir konuma gelmesi nedeniyle, Fed'in haziran ayı toplantısında faiz arttırma ihtimali tekrar gündeme geldi.
RUSYA'DA YENİ BİR SERMAYE ÇIKIŞI RİSKİ YARATACAK
Fed'in faiz arttırma ihtimalinin, Rusya'da yeni bir sermaye çıkışı riski yarattığının belirtildiği raporda, ABD'deki enflasyon oranı ve diğer olumlu makroekonomik veriler nedeniyle Fed'in haziran ayında faiz artışına gitme ihtimalinin ise "yüksek" olduğu vurgulandı.
Öte yandan, Rus ekonomisinin önümüzdeki aylarda muhafazakar bir büyüme sürecine girebileceğinin belirtildiği raporda, "Rus ekonomisi içinde bulunduğu resesyonun en dip noktasını geçmiş durumda ve yeni dış şoklar yaşanmadığı sürece, yavaş da olsa tekrar büyüme sürecine girme ihtimali çok yüksek" ifadelerine yer verildi.
Raporda, petrol fiyatlarındaki yükselişin devam etmemesi halinde ise Rus rublesindeki güçlenme ihtimalinin düşük olduğu belirtilirken, petrol piyasalarındaki belirsizliğin ise önümüzdeki aylarda da devam etmesinin beklendiği ifade edildi.
Rusya Merkez Bankası tarafından geçtiğimiz haftalarda yapılan açıklamada, Rusya'da sermaye çıkışının bu yılın ocak-nisan döneminde 12,8 milyar dolar olduğu bildirilmişti.
FITCH ABD IÇIN BÜYÜME BEKLENTISINI DÜŞÜRDÜ, TÜRKIYE IÇIN BÜYÜTTÜ
Moody's'in skandal Türkiye kararının yankıları sürerken Fitch tüm gerçekleri ortaya koyan bir rapor yayımladı. Fitch Ratings raporunda ABD'nin 2016 büyüme öngörüsü aşağı yönlü revize ederken, Türkiye ile ilgili tahminlerinde gelecek birkaç yılda ekonomik büyümenin ivme kazanacağı ve enflasyonun düşeceği öngörüleri öne çıktı.
SİYASİ ŞOKLAR ÖZEL SERMAYEYE OLUMSUZ ETKİ YAPIYOR
Raporda, gelişmiş ülkelerin ekonomilerinde son aylarda aşağı yönlü risklerin arttığı belirtilirken, siyasi risklerin küresel büyüme görünümünü tehdit ettiği bildirildi. Birçok ülkede popülizmin ilgi görmeye başlandığının kaydedildiği raporda, siyasi şoklarla ilgili risklerin özel sermaye görünümüne olumsuz etkisinin arttığına dikkat çekildi.
Raporda ayrıca, dünya genelinde merkez bankalarının güçlü büyüme yaratma kapasitelerinin azaldığı vurgulandı.
ABD'NİN BÜYÜME ÖNGÖRÜSÜ DÜŞÜRÜLDÜ
Ülkelerin bu yılki büyüme tahminlerine de yer verilen raporda, ABD'nin 2016 büyüme öngörüsü aşağı yönlü revize edildi.
Buna göre, Fitch, ABD ekonomisinin bu yıl yüzde 1,4 büyümesini tahmin ettiğini duyurdu. Kuruluşun temmuzda yayınlanan GEO raporunda ABD ekonomisinin bu sene yüzde 1,8 beklendiği ifade edilmişti.
Söz konusu aşağı yönlü revizyonla ilgili raporda yorumlarına yer verilen Fitch Baş Ekonomisti Brian Coulton, "Petrol sektöründeki düzenlemeler, zayıf dış talep ve dolardaki erken değer artışının endüstri talebinde rol alması nedeniyle, bu yıl ABD'nin gayri safi yurtiçi hasılasında 2009'dan beri en düşük yıllık büyüme oranı görülecek." dedi.
MANİPÜLASYON KRALI MOODY'S! FİTCH TÜRKİYE TAHMİNLERİNİ BÜYÜTTÜ
Fitch Ratings raporunda Türkiye ile ilgili tahminlere de yer verilirken, gelecek birkaç yılda ekonomik büyümenin ivme kazanacağı ve enflasyonun düşeceği öngörüleri öne çıktı.
Buna göre, Türkiye'de gayri safi yurtiçi hasılanın bu yıl yüzde 3, gelecek sene yüzde 3,2, 2018'de de yüzde 3,5 artması tahmin ediliyor.
Ayrıca, Türkiye'de enflasyonun bu sene yüzde 7,9, gelecek yıl yüzde 7,7, 2018'de de yüzde 7,5 olması bekleniyor.
GELİŞMİŞ ÜLKELERDE DÜŞÜK BÜYÜME
Raporda, gelişmiş ülkelerin ekonomik görünümünün "düşük büyüme" ile tarif edilebileceğinin belirtildiği raporda, bu ülkelerin 2016-2018 yılları arasındaki büyümelerinin 2011-2015 dönemindeki yüzde 1,5'lik yıllık büyüme oranından daha iyi olmayacağının altı çizildi.
Hızla düşen ihracat karşısında Çin'de özel sektör yatırımlarının rağbet gördüğüne dikkat çekilen raporda, ülkenin büyüme oranında istikrar yakalaması yönündeki çabaların da hız kazandığı vurgulandı.
Raporda, ithalattaki sıkılaşma, ücret ayarlamaları ve mali sıkılaştırma nedeniyle Rusya'da yerel talebin geçen yıl düştüğü kaydedilirken, ülke ekonomisinin bu yıl istikrara kavuşmasının görüldüğü ifade edildi.
Brezilya'da Cumhurbaşkanı Dilma Rousseff 'in görevden alınmasının ardından yerine geçen yeni liderliğin mali reformlar üzerindeki ilgiyi yenilediğinin belirtildiği raporda, bunun ülkede güven ortamını destekleyeceği ve ekonomide istikrara yardımcı olacağı bildirildi.
AMERIKA MERKEZLI 50 FIRMANıN 1,4 TRILYON DOLARı OFF-SHORE'DA
Merkezi İngiltere'deki yardım kuruluşu Oxfam'ın yayımladığı "Zirvede Bozukluk" adlı raporda, aralarında Apple ve Microsoft gibi dev şirketlerin bulunduğu 50 firmanın ABD hükümetine vergi ödememek için off-shore hesapları tercih ettiği ve ülkenin federal politikalarında etkili olabilmek için her yıl lobicilik faaliyetlerine yüz milyonlarca dolar harcadığı iddia edildi.
Vergi kaçırma faaliyetinin ABD ekonomisine her yıl maliyetinin 111 milyar dolar olduğu kaydedilen raporda, "Zenginle fakir arasındaki uçurum yeni boyutlar kazanıyor. Şu anda dünyadaki 62 bireyin toplam serveti 3,6 milyar insanınkine eşit. Bu, dünya nüfusunun yarısına eş değer" tespiti paylaşıldı.
Raporda, söz konusu 50 şirketin lobicilik faaliyetleri için harcadığı her bir doların karşılığında vergi muafiyetinden 130 dolar faydalandığı bilgisine yer verildi. Bu şirketlerin, yine lobicilik faaliyetleri için harcadığı her bir dolara karşılık ABD federal kredi, kredi garantileri ve kurtarma paketlerinden de 4 bin dolar üzerinde fayda sağladığı vurgulandı.
Amerikalı şirketlerin 2012'de Bermuda'da 80 milyar dolarlık kar açıkladığını kaydeden Oxfam, bunun, firmaların Japonya, Çin, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde açıkladıkları kar oranlarından çok daha yüksek olduğuna dikkati çekti.
Oxfam raporunda, şirketlerin kar oranlarının, üretim ve ekonomik aktivitenin yapıldığı ülkelerden vergi cennetlerine kaydığını vurgularken, "Vergi kaçırma her yıl yoksul ülkelerden 100 milyar doların çekilmesine neden oluyor. Bu da, eğitim, sağlık, altyapı gibi önemli yatırımların yapılmasını engellerken yoksulluğu artırıyor" tespitini yapıldı.
Apple, General Electric ve Microsoft başı çekiyor
Şirket listesinde teknoloji devi Apple zirvede yer alırken, firmanın toplam 181 milyar dolarının dört farklı off-shore kuruluşunda tutulduğu ve firmanın bugüne kadar 21 milyar dolar vergi muafiyetinden yararlandığı belirtildi.
General Electricin ikinci sırada yer aldığı listede, şirketin toplam 119 milyar dolarının 18 farklı off-shore kuruluşunda olduğu ve 161 milyon dolar lobicilik faaliyetleri için harcama yaparken, 40 milyar dolar vergi muafiyetinden, 28 milyar dolar da federal kredi, kredi garantileri ve kurtarma paketlerinden yararlandığı bildirildi.
Üçüncü sıradaki Microsoft'un da 108 milyar dolarının beş farklı off-shore kuruluşunda tutulduğu ve 22 milyar vergi muafiyetinden faydalanırken lobicilik faaliyetleri için 57 milyon dolar harcama yaptığı kaydedildi.
Listede yer alan diğer Amerikalı şirketlerin arasında Coca-Cola, Pepsi, Walt Disney, Procter & Gamble gibi dünyaca büyük firmalar bulunuyor.