Haftanın Ekonomik Görünümü-09-15 Kasım 2009
İSTANBUL- New York Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Roubini'nin dolar carry-trade aracı oldu dikkatli olun ikazından buyana piyasalarda dolar konusunda endişeler artmaya başladı. Düşük seyreden ve ucuz maliyetli doların pek çok yatırımcıyı dolarla borçlanmaya yönlendirdiği hatırlanırsa, doların geleceğini iyi irdelemek lazım.
Dolar dönerse? Ancak bu dönüş ne zaman yaşanır! işte merak edilen bu. ABD ekonomisinin önümüzdeki iki yılda pozitif ama 1-2 gibi büyüyeceğini varsayabiliriz. Konut çok kötü giderken ABD bankaları bundan menfi etkileniyor. Avrupa ve Japonya"nın %1'in altında bir büyüme yolunda olduğunu görüyoruz. Bu koşullarda, birkaç yıl daha dolardaki endişeli dalgalanma devam eder. Bu süreçte dolar, piyasaları sarmayacak, etkilemeyecek küçük bir bant içinde dalgalanır diyenler endişenin yersiz olduğunu iddia ediyorlar.
Ucuz doların gayrimenkul varlıkların fiyatını yükselttiği ve ucuz para politikası devam ettiği sürece yükselteceği de muhakkak gözüküyor. Bence üzerinde durulması gereken asıl nokta bu. Faizler yükselmeden varlık fiyatlarının yükselmesinin ekonomik yansıması ne olur? Bu konuda Roubini'nin ikazlarına kulak asmak lazım diye düşünüyorum.
Prof. Roubini gene kriz uyarısı yaptı.(Financial Times)
Nouriel Roubini, "yeni kriz" uyarısını yaptı. Prof. Roubini, "Köpük ne kadar büyükse, izleyecek varlık çöküşü o kadar büyük olacak. FED ve diğer politika yapıcıları, yarattıkları dev köpükten habersiz gibi görünüyor. Onların bu körlüğü ne kadar sürerse piyasalardaki düşüş o kadar büyük olacak" görüşünü dile getirdi.
Nouriel Roubini, Financial Times gazetesince yayımlanan bu makalesinde Mart ayından bu yana petrol dahil olmak üzere her türlü riskli varlığın fiyatlarının önemli ölçüde yükseldiğine, daha büyük bir toparlamanın da yükselen piyasalardaki hisse, tahvil ve para birimleri değerlerinde görüldüğüne, doların ise önemli ölçüde zayıfladığına işaret etti.
DOLAR ZAYIFLARKEN VARLIK FİYATLARI TAVAN YAPTI-
Riskli varlıklardaki toparlamanın kısmen daha iyi ekonomik temellerden kaynaklandığını belirtirken canlandırma paketleri ve banka kurtarmaları gibi önlemlere işaret eden Roubini, "ABD ve küresel ekonomide "mütevazi" bir toparlama meydana gelirken varlık fiyatlarının Mart"tan bu yana büyük ve senkronize bir toparlama ile tavan yaptı" diye yazdı.
2008 yılında varlık fiyatlarında keskin bir düşüş yaşanırken doların toparlandığını, Mart"tan bu yana ise varlıkların önemli ölçüde canlandığını ancak doların gerilediğini kaydeden Roubini "Riskli varlık fiyatları, makroekonomik temellere kıyasla gerektiğinden çok fazla, çok erken ve çok hızlı yükseldi" görüşünü dile getirdi.
RİSKLİ VARLIKLARA YATIRIM- CARRY TRADE KÖPÜĞÜ KÖTÜLEŞECEK
Varlık fiyatlarının fırlamasının arkasında doların güçsüzlüğünün bulunduğunu belirtirken yatırımcıların sadece dolar bazında "sıfır" faizle değil, aynı zamanda yıllık yüzde 10 veya 20 gibi çok negatif faizlerle borçlanarak riskli küresel varlıklara yatırım yaptıklarını vurguladı.
Roubini,bu tür işlemlerden sağlanan total kazançların Mart"tan bu yana yüzde 50-70 düzeyinde seyrettiğine de işaret etti.
Makalesinde, doların düşüşünden kaygı duyan, Asya ve Latin Amerika"daki bazı ülkelerin merkez bankalarının "agresif" bir müdahaleyle ulusal para birimlerinin yükselişini durdurmaya çalıştıklarını, Brezilya"nın ise, sermaye girişlerine kontroller getirdiğini belirten Roubini, merkez bankalarının faizleri düşürmeye de mecbur kalabileceğini de kaydetti.
Roubini, "Carry trade köpüğü kötüleşecek. Eğer döviz müdahalesi yoksa ve yabancı para birimleri değer kazanırsa, carry tradenin negatif borçlanma maliyeti daha negatif hale gelecek" diye yazdı.
ÇİN'Lİ PROF. DAİ BINGRAN İSTANBUL'DA İDİ
Özellikle dış politika konusunda dünya çapında şöhreti olan Prof. Dai, DEİK toplantı salonunda Çin'in Dış Politikası ve Dış ilişkileri konusunda güzel bir konferans verdi. Böyle değerli bir konuşmayı 15 yıl sonra ancak getirtebildik diyen Bilgi Üniversitesi Profesörü, herhalde salonda 30-35 kişiyi görünce utanmıştır.
Organizasyonu IKV, DEİK ve Bilgi Üniversitesi yapmış ve rezil etmiş diyebiliriz. İnsan ders verdiği kendi sınıfını gelmeye zorlasa 100 kişi toplardı herhalde. Böyle değerli bir siyaset bilimcisinin karşısına 30-35 kişi çıkartmak tam bir rezalet. Organizasyon başka bir şey. Birkaç hanım kız ile de işte bu kadar olur. Onlar sadece resim çekip aylık faaliyet raporuna koyarlar. Kimse de toplantıda kaç kişi vardı bilmez. Eminim hiçbir medyada da bu konuda bilgi yoktur.
Prof. Dai Bingran fevkalade güzel şeyler söyledi. Çok kıymetli grafikler gösterdi. Hele dünya devlerinin askeri harcamalarını mukayeseli görünce birtakım şeyleri daha iyi anlıyorsunuz.
Prof. Bingran ; Çin'in ABD-Japonya_Rusya ilişkilerine öncelik verdi. Arkasından Çin-Avrupa Birliği dedi. Sonrada komşuları ile ilişkilerini ele aldı. Hindistan BEYİN bizEL iz dedi.
Bu konferansı hafta içi değerlendirip sizlerin bilgisine sunmak istiyoruz
Global krizi başarı ile atlatmış bir Çin var karşımızda. 1978 yılında başlattığı Reform ve Ulusal Kalkınma Programı sayesinde dünya ile arasındaki boşluğu kapatmaya çalışıyor diyen ve Çin'den yeni dönen Gazeteci Meliha Okur'un bu konferansta olmasını isterdim.
Çin 20 yıldır ortalama %10 büyüyor. Büyük asya krizinden etkilenmeyen ama global kriz'in etkisini sapına kadar hisseden Çin, bu krizi fevkalade yönetmiş. Bu krizde iç pazarı ve iç tüketimi keşfetmiş. Sn. Okur'un deyimiyle Çin çözümü işsizlik üzerine kurmuş ve firmalara işçi çıkarmayın gelin görüşelim demişler ve her firma ile teke tek görüşerek destek çıkmışlar.
Hediye çekleriyle, teşvik paketleri birbirini kovalamış. İç pazarı canlı tutmak uğruna ne gerekiyorsa yapılmış. İhracat için vergi iadeleri yeniden artırılmış. Otomotivde vergiler inmiş, emlak sektöründe kısıntılar kaldırılmış. Bankalar tüketici kredisi vermek için teşvik edilmiş. Özel promosyonlar düzenlenmiş. Elektronik eşyada %20 iade getirilmiş. Sigorta, vergi ödemeleri hemen bir yıl ertelenmiş.
Krizden nasıl çıkıldığının resmi bu. Bizde bir kredi kartı yapılandırmasını ancak vatandaşın cenaze törenine yetiştirebilen bir düzen çıkıp ta ben krizi yönettim derse, ancak katıla katıla gülünür.
OPEL'İN SATIŞI İPTAL-GM'DEN TEPKİ ÇEKEN U DÖNÜŞÜ
Amerikan Oto Devi GM, iflasın eşiğine geldiğinde Avrupa Birimi OPEL'i Kanadalı Magna ve Rus Sherbank'la yaptığı satış anlaşmasını geri çekti. GM'in bu kararı Alman Hükümetini kızdırdı. Satıştan vazgeçilmesiyle işlerini kaybetme korkusu yaşayan Alman işçiler ayaklandı. Opel'in Avrupa'da 54bin çalışanı var ve bunun 25.000 i Almanya'da. GM'in bu dönüşü, Almanlar tarafından kapitalizmin çirkin yüzü olarak yorumlandı.Alman Ekonomi Bakanı GM'den yeniden yapılandırma acil planını isterken, firmaya verdikleri 1.5 milyar Euro'yu geri isteyeceklerini söyledi. Konu Merkel ile Obama arasında konuşulacak.
HİNDİSTAN ALTINI HAVALANDIRDI
Hindistan Merkez Bankası'nın IMF'den 200 tonluk altın alımı fiyatı zirveye taşıdı. 1.093.70 ile altın tarihi zirvesine çıktı. Bunda Hindistan kadar ekonomik belirsizlikte rol oynuyor. Ancak faizlerdeki bir ani yükselmenin altın fiyatlarını fena halde vurabileceğide ayrıca konuşuluyor. Belenen altın fiyatlarının 1.120 'leri test etmesi.
Para birimlerinin düşük getirisinin devam etmesi altına yarıyor.
Rüzgar'da lisans sorunu 2010'da çözülecek.
Enerji Piyasası Başkanı Hasan Köktaş, son iki yıldır bekleyen Rüzgar Enerjisi Lisanslarının 2010 yılı itibariyle çözülebileceğini, sadece rüzgarda değil, güneş enerjisi konusunda da başvuru ve lisanslamada çok somut gelişmeler yaşanacağını ümit ettiğini belirtti.
PİYASALAR
Haftanın merakla beklenen en önemli verisi cuma günü açıklandı ve hayal kırıklığı yarattı.İşsizlik %10'u aşarak son 26 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Tarımdışı ist,hdam da 190.000 kişi azalarak beklentilerin üzerinde geldi. Piyasalar 175.000 bekliyorlardı.
ABD işsizlik oranları;
Ocak 2007 4.6
Ocak 2008 4.6
Agustos 2008 6.5
Haziran 2009 9.5
Ekim 2009 10.2
Bu olumsuzluk, bir gün önceyi olumlu kapatan borsaları etkiledi ve ekside başladılar.
İşsizlik şokunun atlatılması ile yatay harekete geçtiler. İşsizlik altın piyasasını hareketlendirdi. Onsu 1.100 doları aşarak rekor tazeledi.
Bizde ise;
İMKB'de bu şoktan payını aldı, 0.69 kayıpla 46.970 seviyesine geriledi. Tahvil piyasasında ise, gösterge tahvilin bileşik faizi 23 baz puan gerileyerek %8.71'e indi.
Dolar, ABD ve Avrupa MB faiz kararları ile yapılan açıklamalarda, mevcut gevşek para politikasının devam edeceği görüşü, risk iştahının canlanmasına yol açarken dolar/euro paritesinin tekrar 1.49 seviyesine çıkmasına neden oldu. İşsizlik verlerinin açıklanmasından sonra serbest piyasada 1.4850'den kapandı.
IMF Konusu giderek gündemden düşüyor. Hükümetin bu konuda risk aldığını söylemek durumundayız. Önümüzde yüklü bir dış ödeme tablosu varken, bütçe güven vermezken IMF konusunun gündemden düşürülmesini yanlış bulduğumuzu belirtmek isteriz.
Bu hafta açılım konusu 10 Kasım Salı günü TBMM'de görüşülecek. Hükümet bilgi verecek.
Sabah Gazetesinde Okan Müderrisoğlu güzel yazmış. Diyor ki;
TSK'nın iç dinamikleri şu anda, Neden? sorusuna yanıt arıyor.Neden bu kadar acımasızca saldırıların hedefi haline getirildiklerini sorguluyor. Ve maalesef muhakeme biçimi, İçeride köstebek, dışarıda düşman kuvvet arama çizgisini aşamıyor.
Bir ögretim üyeside RTE'nin huzurunda çıkıp, Özal olsaydı, bu Genel Kurmay Başkanı'nı görevden alırdı diyor.
Sn. Baykal'da AKP'nin kendi derin devletini kurduğunu söylüyor.
Esen Kalın.
(DİKKAT: Haftalık ekonomik yorum Emen&Emen tarafından turkiyeturizm.com için hazırlanmaktadır. İzinsiz kopyalanıp kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Aksi takdirde Basın Yasası ve Telif Hakları Yasası'na göre yasal işlem yapılacaktır)