Bütçe 31.3 milyar açık verdi

ANKARA - Bütçe açığı, Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 779.9 artarak 31 milyar 336 milyon TL"ye ulaştı. Geçen yılın ilk sekiz ayında bütçe 4 milyar 610 milyon TL fazla vermişti. 2009"un sekiz aylık dönemde bütçe gelirleri yüzde 4.4 azalarak 140 milyar 405 milyon TL"ye gerilerken, bütçe giderleri ise yüzde 20.7 artışla 171 milyar 741 milyon TL oldu. Mali Tatil nedeniyle geçen ay açıklanmayan Temmuz ayında bütçe açığı yüzde 99.2 artışla 6 milyar 607 milyon TL açık verirken, Ağustos ayında ise bütçe açığı yüzde 125.4 artışla 1 milyar 525 milyon TL"ye yükseldi.
Maliye Bakanlığı Temmuz ve Ağustos Dönemi Bütçe Gerçekleşme Raporlarını açıkladı. Mali Tatil nedeniyle Temmuz bütçesini geçen ay açıklamayan Maliye Bakanlığı, Eylül'de Temmuz ve Ağustos ayı bütçelerini geçen yıl olduğu gibi birlikte açıklamış oldu. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 4 milyar 610 milyon TL fazla veren Merkezi Yönetim Bütçesi, bu yılın aynı döneminde 31 milyar 336 milyon TL açık verdi. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 40 milyar 926 milyon TL olarak gerçekleşen faiz dışı fazla 2009 yılının aynı döneminde 9 milyar 189 milyon TL oldu. Geçen yılın Ocak-Ağustos döneminde 142 milyar 263 milyon TL olarak gerçekleşen bütçe giderleri, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 20.7 oranında artışla 171 milyar 741 milyon TL"yle ulaştı. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde bütçe giderleri gerçekleşme oranı yüzde 62.7 iken bu yılın aynı döneminde söz konusu oran yüzde 66.3 oldu. Geçen yılı Ocak-Ağustos döneminde bütçe gelirleri 146 milyar 873 milyon TL iken, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 4.4 oranında azalışla 140 milyar 405 milyon TL olarak gerçekleşti.

-8 AYDA BÜTÇE GİDERLERİ İÇİN ÖNGÖRÜLEN ÖDENEĞİN YÜZDE 66.3"Ü KULLANILDI-

2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde, merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 259 milyon 156 milyon TL ödeneğin yüzde 66.3"ü kullanılarak 171 milyar 741 milyon TL gider gerçekleştirildi. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu gerçekleşme oranı yüzde 62.7 oldu. Personel giderleri, 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 oranında artarak 37 milyar 747 milyon TL olarak gerçekleşirken ve personel giderleri için bütçede öngörülen 57 milyar 211 milyon TL ödeneğin yüzde 66"sı bu dönemde kullanıldı. Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri bu dönemde, 2008 yılı Ocak-Ağustos dönemine göre yüzde 13.1 oranında artarak 4 milyar 554 milyon TL olarak gerçekleşmişti. Bu amaçla bütçede öngörülmüş olan 7 milyar 243 milyon TL ödeneğin yüzde 62.9"u kullanılmıştı.
2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 13 milyar 150 milyon TL olarak gerçekleşen mal ve hizmet alım giderleri, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 17.2 oranında artarak 15 milyar 409 milyon TL oldu. 2009 yılında mal ve hizmet alım giderleri için öngörülen 25 milyar 454 milyon TL ödeneğin yüzde 60.5"i bu dönemde kullanıldı.

-SAĞLIK GİDERLERİ YÜZDE 6.6 ARTTI-

Merkezi yönetim bütçesi sağlık giderleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6.6 oranında artarak 4 milyar 621 milyon TL oldu. Bu dönemde kamu personeli için 1 milyar 660 milyon TL genel tedavi ve ilaç gideri yapıldı. Yeşil kartlıların tedavi ve ilaç giderleri ise 2 milyar 961 milyon TL olarak gerçekleşti. Kamu personelinin tedavi ve ilaç giderleri önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0.6 oranında azalırken, yeşil kartlıların tedavi ve ilaç giderleri ise yüzde 11.1 oranında arttı.

-CARİ TRANSFERLER 8 AYDA YÜZDE 35.8 ARTIŞ GÖSTERDİ-

2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde cari transferler geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35.8 oranında artarak 60 milyar 182 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu dönemde cari transferlerin başlangıç ödeneğine göre gerçekleşme oranının yüzde 68.4 olduğu görüldü. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 63 olmuştu. Bu yılın Ocak-Ağustos döneminde sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri için geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62.3 oranında artışla 34 milyar 845 milyon TL transfer yapıldı. Bu artışta, ekonomik gelişmelere bağlı olarak Sosyal Güvenlik Kurumunun prim gelirleri tahsilatındaki yavaşlama etkili oldu. Ayrıca, 2008 yılı Ekim ayından itibaren uygulanmaya başlanan sosyal güvenlik primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmının Hazine tarafından ödenmesi de diğer bir etken oldu. Ocak-Ağustos döneminde bu amaçla yapılan transfer tutarı 2 milyar 333 milyon TL düzeyindeydi.

-TARIMSAL DESTEKLEME ÖDEMELERİ YÜZDE 26 AZALDI-

Cari transferler içindeki tarımsal destekleme ödemeleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 oranında azalarak 3 milyar 801 milyon TL olarak gerçekleşti. Mahalli idare payları ise bu dönemde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9.3 oranında artarak 10 milyar 696 milyon TL'ye yükseldi. Geçen yılın Ocak-Ağustos döneminde 7 milyar 775 milyon TL sermaye gideri gerçekleştirilmiş iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 2.8 oranında artışla 7 milyar 996 milyon TL"ye ulaştı. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde sermaye giderleri için bütçede öngörülmüş olan 14 milyar 839 milyon TL ödeneğin yüzde 53.9"u kullanıldı.
Bu yılın ilk sekiz ayında sermaye transferleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2.2 oranında azalarak 1 milyar 774 milyon TL olarak gerçekleşti. Sermaye transferleri için bütçede öngörülmüş olan ödeneğin yüzde 62.8"i bu dönemde kullanıldı.

-BORÇ VERME GİDERLERİ 3 MİLYAR 553 MİLYON TL'YE YÜKSELDİ-

Borç verme giderleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37.4 oranında artış göstererek 3 milyar 553 milyon TL"ye yükseldi. Bu amaçla bütçede öngörülmüş olan ödeneğin yüzde 76.2"si bu dönemde kullanıldı. Faiz giderleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde 2008 yılının aynı dönemine göre yüzde 11.6 oranında artış göstererek 40 milyar 526 milyon TL olarak gerçekleşti. Böylece faiz harcamaları için bütçede öngörülmüş olan 57 milyar 500 milyon TL ödeneğin yüzde 70.5"i bu dönemde kullanıldı.

-8 AYLIK DÖNEMDE BÜTÇE GELİRLERİ YÜZDE 4.4 AZALDI-

2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 146 milyar 873 milyon TL olan bütçe gelirleri 2009 yılının aynı döneminde yüzde 4.4 azalarak 140 milyar 405 milyon TL olarak gerçekleşti. 248 milyar 758 milyon TL olan yılsonu merkezi yönetim bütçe gelir hedefinin yüzde 56.4"ünün Ocak-Ağustos döneminde gerçekleştirildiği görüldü.
2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 115 milyar 450 milyon TL vergi tahsilatı yapılmışken, bu yılın aynı döneminde yüzde 2.3 oranında azalışla 112 milyar 815 milyon TL vergi tahsil edilirken, yılsonu bütçe hedefinin yüzde 55.8"i bu dönemde gerçekleştirildi. Vergi türleri itibarıyla bu yılın Ocak-Ağustos dönemi gerçekleşmelerine bakıldığında Gelir Vergisi'nde yüzde 1, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'nde yüzde 17.9, Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi'nde yüzde 16 ve Damga Vergisi'nde yüzde 1.7 oranında artış meydana geldi. Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi'nde yüzde 2.2, İthalde Alınan Katma Değer Vergisi'nde yüzde 22.2, Özel Tüketim Vergisi'nde binde 4 ve Harçlarda yüzde 10.3 oranında azalma oldu.

-AĞUSTOS"TA BÜTÇE 1.5 MİLYAR TL AÇIK VERDİ-

Merkezi yönetim bütçesi 2008 yılı Ağustos ayında 6 milyar 10 milyon TL fazla vermiş iken 2009 yılının aynı ayında 1 milyar 525 milyon TL açık verdi. Bu ayda faiz dışı fazla 6 milyar 533 milyon TL olarak gerçekleşti. 2008 yılı Ağustos ayında bütçe giderleri 20 milyar 437 milyon TL olarak gerçekleşmiş iken 2009 yılının aynı ayında 23 milyar 518 milyon TL oldu. 2008 yılı Ağustos ayında faiz hariç bütçe giderleri 12 milyar 297 milyon TL olarak gerçekleşmiş iken 2009 yılının aynı ayında yüzde 25.7 oranında artarak 15 milyar 461 milyon TL oldu. Diğer taraftan 2008 yılının Ağustos ayında 8 milyar 140 milyon TL olan faiz giderleri, 2009 yılının Ağustos ayında yüzde 1 oranında azalarak 8 milyar 58 milyon TL olarak gerçekleşti. 2008 yılı Ağustos ayında 26 milyar 447 milyon TL olan bütçe gelirleri 2009 yılı Ağustos ayında yüzde 16.8 oranında azalarak 21 milyar 994 milyon TL olarak gerçekleşmişti.

-AĞUSTOS"TA BÜTÇE GİDERLERİ 23.5 MİLYAR-

2009 yılı merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 259 milyar 156 milyon TL ödenekten Ağustos ayında 23 milyar 518 milyon TL gider gerçekleşti. Geçen yılın aynı ayında ise gerçekleşen gider toplamı 20 milyar 437 milyon TL oldu. Ağustos ayında faiz hariç giderler için öngörülen 201 milyar 656 milyon TL ödeneğin yüzde 7.7"si kullanılarak 15 milyar 461 milyon TL gider gerçekleştirildi. Geçen yılın aynı ayında ise faiz hariç bütçe giderlerinin gerçekleşme oranı yüzde 7 olmuş ve 12 milyar 297 milyon TL gider yapılmıştı. Personel giderleri, 2009 yılı Ağustos ayında 4 milyar 406 milyon TL olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 57 milyar 211 milyon TL ödeneğin yüzde 7.7"si kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri için 2009 yılı Ağustos ayında 545 milyon TL harcama yapıldı. 2008 yılı Ağustos ayında 1 milyar 924 milyon TL olan mal ve hizmet alım giderleri, 2009 yılı Ağustos ayında yüzde 18.4 oranında artarak 2 milyar 278 milyon TL olarak gerçekleşti. 2009 yılında mal ve hizmet alım giderleri için öngörülen 25 milyar 454 milyon TL ödeneğin yüzde 8.9"u Ağustos ayında kullanıldı.

-SAĞLIK GİDERLERİ AZALDI-

Merkezi yönetim bütçesi sağlık giderleri 2008 yılı Ağustos ayında 744 milyon TL iken, 2009 yılının aynı ayında 494 milyon TL oldu. Ağustos ayı sağlık harcamalarının 155 milyon TL"si kamu personelinin tedavi ve ilaç giderlerinden, 339 milyon TL"si ise yeşil kartlıların tedavi ve ilaç giderlerinden oluştu. Cari transferler 2009 yılı Ağustos ayında 6 milyar 448 milyon TL olarak gerçekleşti. Geçen yılın Ağustos ayında sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri için 1 milyar 376 milyon TL transfer yapılırken, bu yılın aynı ayında söz konusu transfer tutarı 4 milyar 22 milyon TL oldu. Sosyal güvenlik primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmının Hazine tarafından ödenmesi uygulaması kapsamında yapılan transfer tutarı ise 303 milyon TL olduğu görüldü. Cari transferler içindeki tarımsal destekleme ödemeleri 2009 yılı Ağustos ayında 62 milyon TL olarak gerçekleşti. Mahalli idare payları ise 1 milyar 458 milyon TL olduğu belirlendi.
2008 yılı Ağustos ayında 1 milyar 441 milyon TL olan sermaye gideri, bu yılın aynı ayında yüzde 10 oranında azalarak 1 milyar 297 milyon TL oldu. Geçen yılın Ağustos ayında 271 milyon TL olan sermaye transferleri bu yılın Ağustos ayında yüzde 18.9 azalarak 220 milyon TL olarak gerçekleşti.
Borç verme 2009 yılı Ağustos ayında 267 milyon TL olarak gerçekleşirken, geçen yılın aynı ayında ise borç verme 139 milyon TL olmuştu. 2008 yılı Ağustos ayında 8 milyar 140 milyon TL olarak gerçekleşen faiz giderleri, 2009 yılı Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1 oranında azalarak 8 milyar 58 milyon TL oldu. Böylece bütçede faiz giderleri için öngörülmüş olan 57 milyar 500 milyon TL ödeneğin yüzde 14"ü bu ayda kullanıldı.

-BÜTÇE GELİRLERİ AĞUSTOS"TA YÜZDE 16.8 AZALDI-

2008 yılı Ağustos ayında 26 milyar 447 milyon TL olan bütçe gelirleri, 2009 yılı Ağustos ayında yüzde 16.8 oranında azalış göstererek 21 milyar 994 milyon TL olarak gerçekleşti. 2009 yılı Ağustos ayı vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 oranında artarak 19 milyar 296 milyon TL oldu. 2009 yılı Ağustos ayında vergi dışı diğer genel bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 66.2 azalarak 2 milyar 417 milyon TL geriledi. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31.5 azalarak 214 milyon TL olarak gerçekleşti. Düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 2009 yılı Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1.2 oranında azalarak 67 milyon TL oldu.

-KURUMLAR VERGİSİ GELİRİ AĞUSTOS"TA YÜZDE 10 ARTTI-

Vergi türleri itibarıyla 2009 yılı Ağustos ayı gelir gerçekleşmelerine bakıldığında; geçen yılın aynı ayına göre Kurumlar Vergisi'nde yüzde 10, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'nde yüzde 9.8, Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi'nde yüzde 19.7 ve Özel Tüketim Vergisi'nde binde 1 oranında artış meydana geldiği görüldü. Buna karşılık Gelir Vergisi yüzde 1.4, İthalde Alınan Katma Değer Vergisi yüzde 13.3, Damga Vergisi yüzde 3.4, Harçlar yüzde 6.5 ve diğer vergiler tahsilatı ise yüzde 5.5 oranında azaldı.

-TEMMUZ"DA BÜTÇE AÇIĞI 6.6 MİLYAR TL-

2008 yılının Temmuz ayında 3 milyar 317 milyon TL açık veren merkezi yönetim bütçesi, bu yılın aynı ayında 6 milyar 607 milyon TL açık verdi. Bu ayda faiz dışı açık 1 milyar 381 milyon TL olarak gerçekleşti. 2008 yılı Temmuz ayında bütçe giderleri 21 milyar 237 milyon TL olarak gerçekleşmiş iken 2009 yılının aynı ayında 23 milyar 392 milyon TL oldu. Geçen yıl aynı dönemde faiz hariç bütçe giderleri 13 milyar 801 milyon TL iken 2009 yılının aynı ayında yüzde 31.6 artarak 18 milyar 166 milyon TL oldu. Diğer taraftan 2008"in Temmuz ayında 7 milyar 436 milyon TL olan faiz giderleri, 2009"un Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29.7 azalarak 5 milyar 226 milyon TL oldu. 2008 yılı Temmuz ayında 17 milyar 920 milyon TL olan bütçe gelirleri, bu yılın Temmuz ayında yüzde 6.3 oranında azalarak 16 milyar 785 milyon TL olarak gerçekleşti.

-TEMMUZ"DA BÜTÇE GİDERLERİ 23.4 MİLYAR TL-

2009 yılı merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 259 milyar 156 milyon TL ödenekten, Temmuz ayında 23 milyar 392 milyon TL gider gerçekleştirildi. Geçen yılın aynı ayında ise 21 milyar 237 milyon TL gider yapılmıştı. 2009 yılının Temmuz ayında faiz hariç giderler için öngörülen 201 milyar 656 milyon TL ödeneğin yüzde 9"unu oluşturan 18 milyar 166 milyon TL kullanıldı. Geçen yılın aynı ayında ise faiz hariç bütçe giderlerinin gerçekleşme oranı yüzde 7.8 olmuş ve 13 milyar 801 milyon TL gider yapılmıştı.

-SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA DEVLET PRİMİ GİDERİ 563 MİLYON TL OLDU-

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri için 2009 yılı Temmuz ayında 563 milyon TL harcama yapıldı. Bu tutar bütçede öngörülmüş olan 7 milyar 243 milyon TL ödeneğin yüzde 7.8"ini oluşturdu. 2009 yılında mal ve hizmet alım giderleri için öngörülen 25 milyar 454 milyon TL ödeneğin yüzde 9.6"sı Temmuz ayında kullanıldı. Borç verme bu yılın Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 64.2 oranında artarak 573 milyon TL olarak gerçekleşti. Borç verme için bütçede öngörülmüş olan ödeneğin yüzde 12.3"ü Temmuz ayında kullanıldı.
2008 yılı Temmuz ayında 7 milyar 436 milyon TL olarak gerçekleşen faiz giderleri, 2009 yılı Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29.7 azalarak 5 milyar 226 milyon TL oldu. Böylece bütçede faiz giderleri için öngörülmüş olan 57 milyar 500 milyon TL ödeneğin yüzde 9.1"i bu ayda kullanıldı.

-TEMMUZ"DA BÜTÇE GELİRLERİ 16.8 MİLYAR TL'YE GERİLEDİ-

2008 yılı Temmuz ayında 17 milyar 920 milyon TL olan bütçe gelirleri, 2009 yılı Temmuz ayında yüzde 6.3 azalış göstererek 16 milyar 785 milyon TL olarak gerçekleşti. 2009 yılı Temmuz ayı vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4.8 artarak 14 milyar 435 milyon TL oldu. 2009 yılı Temmuz ayında vergi dışı diğer genel bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48.9 oranında azalarak 1 milyar 888 milyon TL oldu.