Haftanın Ekonomik Görünümü -(31 Ağustos-06 Eylül 2009)
İSTANBUL- Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan orta vadeli programın her şeyden önemli olduğunu söyledi. Babacan hükümet olarak son iki aydır yapısal alan ile ilgili bir çalışma içinde olduklarını belirterek sosyal güvenlik ve enerji gibi alanlarda köklü adımların atılması gerektiğini ifade etti.
Yeni Orta Vadeli Program'ın (OVP) temel bakış açısının kamunun öngörülebilir açıklarının ortaya konması ve özel sektörün önünün açılması olduğunu vurguladı.
Babacan kamu yatırımlarını arttırarak ekonomik büyümeyi hızlandırmanın mümkün olmadığını anlattı. Kamu yatırımlarının milli gelir içinde payının çok küçük olduğunu bu nedenle bu kalemin yüzde 10 arttırılmasının ekonomik büyümede sadece yüzde 0.3'lük bir artış sağlayacağını belirten Babacan oysa özel tüketim harcamalarının yüzde 10 genişletilmesinin ekonomik büyümeye yüzde 6 katkı yapacağını aktardı.
Bu nedenle ekonomik büyüme oluşturabilmek için özel kesim yatırımlarına ihtiyaç olduğunu kaydeden Babacan, özel sektörün kaynak bulabilmesi için kamu kesimi borçlanma gereğinin hızla düşürülmesi gerektiğini ifade etti.
IMF ile diyaloğun devam ettiğine işaret eden Babacan, "IMF ile anlaşma Türkiye ile alakalı güveni bir miktar daha artıracaktır, ancak bizim program hepsinden önemlidir" şeklinde konuştu.
Babacan"ın tesbitleri yerinde;
IMF ile anlaşma Türkiye"ye güveni artıracaktır.
Kamu yatırımları büyüme için o kadar önemli değil,
Özel sektörün önünü açmak, bunun için kamu borçlanma gereksinimini düşürmek,
Önemli olan iç pazarı canlandırmak, özel tüketim harcamalarını artırmak,
Ancak söylemesi kolayda gelin mevcut yapı ile bunları gerçekleştirin! Bütçe açığı almış başını gidiyor. Vergi gelirleri düşmeye devam ediyor. Satacak bir şey kalmadı. Devlete borçlanma dışında alternatif yok. Proje kredisi hazır olmayan kamu yatırımlarına elveda ve belediyelerde yavaşlama beklenebilir. Kamu inşaat harcamalarında kısa vadeli hazine bonosu verme alternatifi bir zamanlar kullanılmıştı. Belki tekrar kullanılabilir.
Hükümetin yol haritası gözüküyor. IMF"nin karşısına farklı bir hazırlıkla çıkmayı tasarlıyor.
Ama anlaşma sürecini bayramdan sonra başlatacak. IMF ile birlikte bankaları harekete geçirmeği planlıyor. Böylece reel sektörün elini rahatlatacak. Ağustosla birlikte düşme trendine giren reel sektör güven endeksini tersine çevirmeği planlıyor. Amaç ille de tüketim.
Televizyonlarda reklamcıların Alın, verin, Ekonomiye Can Verin adlı kampanyasının oyuncak alın mesajlı Yaman Törüner veya simit satan Akın Öngör reklamları çıkmaya başladı. Biraz düşününce tuzağı fark edip harcamaktan vazgeçiyorsunuz.(!) Ben alayım alayım da, sonra bankalar canıma okusun. Bu işi köşeyi dönenler yapsın dedi bir arkadaşım. Amerika gibi sosyal güvenliği gelişmiş bir ülkede bile sokaktaki adamı harcamaya ikna edemediler. Haydi hayırlısı.
İşin şakası bir yana ramazan rehaveti ve iftar yemekleri bütün hızıyla devam ediyor.
Ben şahsen bayramdan sonra canlanma konusunda ümitliyim. Bireysel kredi faizlerindeki hissedilir düşme konut satışlarını artırdı. Bankalar taahhüt sektörüne bireysel kredi dışında biraz daha sıcak baksalar sektör daha da canlanacak. İnsan Hüsnü Özyeğin gibi dumanlı havayı seven eski bankacıları arıyor.
Bu arada Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Bedimuhammedov ile birlikte Antalya"da işadamları ile bir toplantı yaptı. Berdimuhammedov yaptığı konuşmada manidar bir ifadeyle Dürüst ortaklarla işbirliğine hazırız dedi. Kardeşlerimizin aradıkları dürüstlük. Acaba geçmişte bu konuda kötü tecrübeler mi yaşandı diye merak ediyoruz.
Sırbistan IMF ile yeniden masada
Uluslararası Para Fonu IMF'den bir heyet Sırbistan'a Mayıs ayında sağlanan acil durum kredisinin ikinci ödemesinin salıverilmesine onay verilip verilmeyeceğine karar vermek üzere bugün bu ülkeye gidiyor. IMF-Sırbistan ilişkisine yer ayırdık. Çünkü sorunları biraz bize benziyor. Ciddi bütçe açığı var.
Kredinin geri kalanının salıverilmesi, Sırbistan'ın büyük ölçekli bütçe açığını azaltması şartına bağlanmıştı.
Sırbistan ekonomisi, bu yılın ilk çeyreğinde resmen resesyona girmişti. Ülke ekonomisi bu dönemde yüzde 3,5 oranında küçülmüştü. IMF, Sırbistan'ın bu durumu aşmasına yardımcı olmak amacıyla acil durum kredisi sağlama sözü verirken, borçlanmanın azaltılması şartını öne sürmüştü. Belgrat'taki BBC muhabiri Mark Lowen'ın verdiği bilgiye göre, hükümet bu hedefin başarılması için kamudaki istihdamı azaltma sözü verdi.
Ancak Belgrat yönetimi vergileri artırma seçeneğini reddetti.
Pazarlık masası Sırbistan'da bir grup gözlemci, bu hafta hükümetin ilk planda yer alan kamu açığı hedef oranının artırılmasını IMF'den talep edebileceğini belirtiyor.
IMF eğer bu talebi kabul eder ve Sırbistan'ın ekonomik stratejisini de tatmin edici bulursa, acil durum kredisinin 1 milyar doları aşan ikinci ödemesi de salıverilecek. Sırbistan merkez bankasının başkanı bu ayın başlarında, ülkenin krediyi alabilmek için üzerine düşenleri yeterince yerine getirmediğini, KDV gibi oranlarda yükseltme yapılması gerektiğini belirtmişti.
Kamuoyu desteği
Sırbistan'da iktidarın desteği ise zayıf. Muhalefet, ekonomi yönetimindeki 'başarısızlığı' gerekçe göstererek sık sık erken seçim talebinde bulunuyor. İktidar partisi ise halkın hoşuna gitmeyecek adımlar atmakta isteksiz davranıyor.
Yapılan son kamuoyu yoklamaları, Sırpların çoğunluğunun, mali krizin en kötü bölümünün henüz yaşanmadığını düşündüğünü ortaya koymuştu.
Bu nedenle de IMF'den gelecek kredi, ülke ekonomisi açısından hayati önemde görülüyor.
Bernanke tekrar aday
Bu arada Bernanke tekrar FED için Başkan Obama tarafından tekrar aday gösterildi. 2008 krizini yaşayan ve ABD ekonomisini düzelme yoluna sokan Bernanke"nin adaylığı sürpriz olmadı.
Bu arada piyasayı bulandırıcı bazı haberlerde dolaşıyor. Mesela Bankacılık analisti Richard Bowe kriz sürecinde 150-200 bankanın daha iflas edeceği yönünde açıklamalarda bulundu. ABD piyasaları için geçerli bu tahminler geçtiğimiz hafta azda olsa moral bozdu. ABD eyaletlerinde irili ufaklı küçük yerel bankalar var. Bunların çoğu yaşam savaşı veriyor ve sessiz sedasız FDIC"nin eline geçiyor. Geçtiğimiz hafta üç yerel banka daha FDIC"nin eline geçti ve batan banka sayısı 84 oldu.
Amerika"da Chrysler Group LLC. biliyorsunuz İtalyan Fiat SpA"ın kontrolunda. Gelecek hafta Fiat+Chrysler toplantısı ve yeni modellerin yönetime sunumu var. İki tarafın teknolojik işbirliği çalışması hemen hemen tamamlandı. Fiat teknolojisi Chrysler"i nasıl etkileyecek herkes merak ediyor.
Piyasalar
Geçen haftanın son günü dolar kuru beklenen 1.4850-1.5000 bandı hareketini yaptı. Ancak son birkaç gündür devamlı satış yiyor. Bunda yurtdışı fonlarca yapılan yatırımların belirsizlikler nedeniyle istekli davranmamalarının etkisi var. Kur haftayı 1.4978" den kapadı. Borsa endeksi 47.560 olurken overnight repo faizi 7.76 oldu. Euro/dolar paritesi 1.4304 ile kapandı.
Bu hafta IMF konusunda Babacan"ın söylemi fark getirebilir. Türk lirası sadece Güney Afrika parası ZAR"a karşı değil, aynı zamanda Macar Farint, Polonya Zloty ve Rus Rublesine karşıda %3-4 arasında değer kaybına uğradı.
Hazine yılın geri kalan kısmında 37 milyarlık itfaya karşılık 50 milyar liralık borçlanma hedeflediğine ilişkin haberler faizleri bir nebze yükseltti. Piyasalara bu aralar tek açıklama Sn. Babacan"dan geldi. O da eksik olmasın çok şey söyleyip hiç iz bırakmayan cinsinden. Piyasalar şimdilik OVP dediğimiz Orta Vadeli Program a odaklandı. Arkasından IMF gelecek diye bekliyor.
Her şey bayramdan sonraya kilitlendi gibi. Okullar için hazırlık başladı. Alışveriş bir taraftan bayram diğer taraftan akabinde açılacak okullar için aktivite kazanacak.
Abdullah Öcalan"nın 140 sahifelik yol haritası alınmış(!). Öcalan"ın idamına kim mani olmuştu tartışması yapılıyor. Muhalefetin bu konudaki katı tutumuna Genel Kurmay Başkanı"nın üniter devlet ve Türkçe konusundaki katı tavrı eklendi. Yüreklere su serpildi. İçişleri Bakanı bu konuda TBMM"ne bilgi verecek.
Esen kalın.
(DİKKAT: Haftalık ekonomik yorum Emen&Emen tarafından turkiyeturizm.com için hazırlanmaktadır. İzinsiz kopyalanıp kullanılamaz. Aksi takdirde Basın Yasası ve Telif Hakları Yasası'na göre yasal işlem yapılacaktır)
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.