TÜRKİYE 100 MİLYON TURİST İSTİYOR, AVRUPA İSE YORULDU!

VALETTA - Malta'da düzenlenen Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC) Zirvesi'nde küresel turizmin iki yüzü masaya yatırıldı. Türkiye ve ABD 100 milyon turist hedefini, Mısır ise ziyaretçi sayısını üçe katlama planını açıklarken; Hırvatistan ve Malta gibi ülkeler yoğun sezonda daha fazla turist istemediklerini söyledi. BM verilerine göre uluslararası turistlerin yarısından fazlası Avrupa'ya giderken Afrika'nın payı yalnızca yüzde 5'te kalıyor.

Turizm, küresel ekonomiden hızlı büyüyor

Bu ay Malta'da bir araya gelen hükümet temsilcileri ve sektör liderleri, turizmin 2026'da yüzde 2,5'lik büyümeyle küresel ekonominin önünde gitmesinin beklendiğini vurguladı. Zirvede öne çıkan iddialı hedefler dikkat çekti: Türkiye Turizm Bakanı ve ABD Turizm Temsilcisi 100 milyon turist hedefini dile getirirken, Mısır Turizm Bakanı ülkenin bugünkü ziyaretçi sayısını üç katına çıkarmak istediklerini söyledi.

Ancak madalyonun diğer yüzünde aşırı turizm uyarıları ve 'hacim yerine değer' çağrıları vardı.

Turistlerin yarısı Avrupa'da, Afrika'nın payı yüzde 5

Birleşmiş Milletler verileri küresel turizmdeki dengesizliği açıkça ortaya koyuyor. Uluslararası turist gelişlerinin yarısından fazlası Avrupa'ya yönelirken, Asya-Pasifik yaklaşık yüzde 23, Amerika kıtası yüzde 15, Afrika ise yalnızca yüzde 5 pay alıyor.

Pay açısından bakıldığında Avrupa'nın ağırlığı azaldı: 1975'te dünya turizminin yüzde 69'u bu kıtada toplanıyordu. Ne var ki sayılar başka bir tablo çiziyor. Avrupa'ya 1975'te 154 milyon turist gelirken, 2025'te bu rakam 785 milyona ulaştı.

50 yılda yedi kat büyüme

BM Turizm Örgütü'ne göre son 50 yılda dünya nüfusu iki katına çıkarken, uluslararası turist sayısı yaklaşık yedi kat artarak 222 milyondan 1,5 milyara yükseldi. Avrupa'ya yönelik turizmin bu yıl yüzde 3,1 büyümesi bekleniyor; bu oran 2025'teki yüzde 2,6'lık artışın üzerinde. Son yıllarda bazı destinasyonlarda yerel halkın tepkisi de giderek daha görünür hale geldi.

Sorun sadece sayı değil, yoğunluk

Uzmanlara göre asıl mesele, ziyaretçilerin belirli aylara ve bölgelere yığılması. AB'nin sürdürülebilir ulaşım ve turizmden sorumlu komiseri Apostolos Tzitzikostas, 2025'te AB genelindeki konaklama gecelemelerinin yüzde 31'inin yalnızca Temmuz ve Ağustos aylarında gerçekleştiğini belirtti.

Geçen yıl Roma'daki WTTC Zirvesi'nde Trenitalia'nın satıştan sorumlu başkanı Francesco Cacciapuoti de İtalya'ya gelen uluslararası turistlerin yüzde 75'inin ülkenin sadece yüzde 4'lük bir bölümünü gezdiğine dikkat çekmişti.

"Yoğun sezonda daha fazla turiste ihtiyacımız yok"

Hırvatistan Turizm ve Spor Bakanı Tonci Glavina, zirvedeki bakanlar panelinde yoğun sezonda daha fazla turist istemediklerini, hedeflerinin yılın 365 gününe yayılan bir turizm olduğunu söyledi.

Paneldeki bazı bakanlar için ise bu, sahip olmak isteyecekleri türden bir sorun. Mısır Turizm ve Antik Eserler Bakanı Şerif Fathi Attia, aşırı turizm konusunda endişelenecek bir noktaya ulaşmayı çok istediğini dile getirdi. Güney Afrika Turizm Bakanı Patricia de Lille ise aşırı turizmden şikâyet eden ülkelere, istemedikleri turistleri Güney Afrika'ya yönlendirmelerini önerdi.

Daha az turist, daha çok harcama

Destinasyonların ortak arayışı hacimden çok değere odaklanmak. Paneli yöneten CNN sunucusu Richard Quest, bu yaklaşımı daha az turistin daha fazla harcama yapması olarak özetledi.

Quest, Malta'nın bu yıl için koyduğu 5 milyon ziyaretçi hedefini (2025'te 4 milyon) etkileyici ama aşırı turizm açısından kaygı verici bulduğunu söyledi. Malta Turizm Bakanı Jo Etienne Abela ise amaçlarının büyümeyi frenlemek değil, ziyaretçilerden daha fazla değer üreten bir modele geçmek olduğunu vurguladı.

"Seyahat elitist bir ayrıcalığa dönüşmemeli"

Değer odaklı turizm tartışması, seyahatin yalnızca varlıklılara özgü hale gelip gelmediği sorusunu da beraberinde getiriyor. Malta'da lüks otel işleten Iniala'nın kurucusu ve CEO'su Mark Weingard, dünyanın yalnızca yüksek gelirli gezginleri çekmeye odaklanmasının elitist bir tutum olacağını söyledi. Weingard'a göre seyahat şirketlerinin görevi, bulundukları yerlerin kültürüne ve mahallelerine zarar vermeden faaliyet göstermek ve turizm gelirinin topluma geri dönmesini sağlamak.

Japonya modeli: Turizmi bölgelere yaymak

Zurich Sigorta Grubu'nun küresel işletmeler ve operasyonlardan sorumlu CEO'su Cara Morton, Dünya Ekonomik Forumu'nun yeni Seyahat ve Turizm Gelişim Endeksi'nde Japonya'nın birinci sırada yer aldığını hatırlattı. Morton'a göre bunun nedeni turizmi kısmak değil; Japonya 2025'te 42,7 milyon uluslararası ziyaretçiyle rekor kırdı. Belirleyici olan, turizmin faydalarının ülke geneline dağıtılması.

Endekse göre Japonya Ulusal Turizm Örgütü, yeni pazarlara yönelik hedefli kampanyalarla bölgesel destinasyonları tanıttı ve ziyaretçileri büyük şehirlerin dışına yönlendirmeyi başardı. Morton'un aktardığına göre aynı dönemde Tokyo ve Kyoto gibi büyük şehirlerde ziyaretçi artışı yüzde 1'de kalırken, bölgesel destinasyonlarda yüzde 12'lik büyüme kaydedildi.