ORTA DOĞU TURİZMİ SERT DÜŞÜŞTEN SONRA BÜYÜMEYE HAZIRLANIYOR

MADRİD - Orta Doğu’da seyahat ve turizm sektörü, jeopolitik gerilimlerin hava sahaları ve uluslararası yolcu akışları üzerindeki etkisi nedeniyle kısa vadede ciddi bir gerilemeyle karşı karşıya. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi’nin (WTTC) yeni tahminlerine göre Orta Doğu, 2026 yılında seyahat ve turizm GSYH’sinde düşüş yaşayacak tek bölge olacak.

Sektörün bölge ekonomisine katkısının 2025’teki 386 milyar dolardan bu yıl 330 milyar dolara gerilemesi bekleniyor. Bu, yüzde 14,5’lik bir daralmaya karşılık geliyor. Ancak WTTC, kısa vadeli kayıplara rağmen önümüzdeki on yıl için çok daha güçlü bir tablo çiziyor ve Orta Doğu’nun dünyanın en hızlı büyüyen seyahat ve turizm bölgesi haline geleceğini öngörüyor.

Hava trafiğindeki aksamalar 2026 performansını etkiliyor

2026’da beklenen gerilemede jeopolitik çatışmaların hava trafiği üzerindeki etkisi önemli rol oynuyor. Dünyanın başlıca havacılık merkezlerinden biri olan Orta Doğu, uluslararası yolcuların yaklaşık yüzde 14’ünü ağırlıyor. Başka bir ifadeyle dünya genelinde uluslararası seyahat eden her yedi yolcudan yaklaşık biri bölgedeki havalimanlarından geçiyor.

Bu nedenle hava sahalarının kullanımındaki kısıtlamalar ve uçuş güzergâhlarındaki değişiklikler yalnızca çatışmalardan doğrudan etkilenen ülkelerde değil, küresel hava ulaşımında da sonuçlar doğuruyor.

WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara, “Orta Doğu zorlu bir dönemden geçiyor ve seyahat ve turizm, jeopolitik sorunların etkisini ilk hisseden sektörler arasında yer alıyor. Ancak tarih, sektörümüzün olağanüstü bir dayanıklılığa sahip olduğunu defalarca gösterdi ve bunu Orta Doğu kadar açık biçimde ortaya koyan çok az bölge var” dedi.

Turizm ekonomisi 2036’da 605 milyar dolara ulaşabilir

WTTC, 2026’da beklenen sert düşüşün ardından güçlü bir toparlanma öngörüyor. Orta Doğu’nun seyahat ve turizm GSYH’sinin 2026 ile 2036 arasında yıllık ortalama yüzde 6,3 büyümesi bekleniyor.

Bu tahminin gerçekleşmesi halinde sektörün bölge ekonomisine katkısı 2036 yılında yaklaşık 605 milyar dolara ulaşacak.

Büyümenin başlıca lokomotiflerinin Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Katar olması bekleniyor. Bu dört ülkenin seyahat ve turizm ekonomileri 2025 yılında toplam 272 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. WTTC, rakamın 2036’ya kadar 435 milyar dolara çıkacağını ve dört ülkenin turizm ekonomilerine 163 milyar doların üzerinde ek katkı sağlanacağını tahmin ediyor.

Suudi Arabistan ve BAE dönüşüme öncülük ediyor

Suudi Arabistan, Orta Doğu’daki turizm dönüşümünün merkezinde yer almaya devam ediyor. Seyahat ve turizm ülke GSYH’sinin yüzde 14,1’ini oluştururken uluslararası ziyaretçilerin harcamalarının önümüzdeki on yılda iki kattan fazla artması bekleniyor.

Yatırımlar da büyümeyi destekliyor. Suudi Arabistan’da seyahat ve turizm yatırımları 2025 yılında yüzde 19,4 arttı. Vision 2030 programı, yatırımcıları destekleyen düzenlemeler ve büyük ölçekli turizm projeleri bu gelişimin temel unsurları arasında yer alıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri ise bölgenin en gelişmiş turizm ekonomilerinden biri konumunda. Seyahat ve turizm ülke GSYH’sinin yüzde 11,9’unu oluştururken toplam istihdamın yüzde 13,6’sını destekliyor. Uluslararası ziyaretçilerin ülkedeki harcamaları yaklaşık 57 milyar dolara ulaşıyor.

Umman ve Katar da büyümeyi destekliyor

Umman’ın seyahat ve turizm ekonomisinin devam eden altyapı yatırımları ve destinasyon geliştirme çalışmaları sayesinde 7,9 milyar dolardan 2036 yılında 12 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.

Katar’da ise uluslararası ziyaretçi harcamaları hizmet ihracatının yüzde 94,1’ini oluşturuyor. WTTC’ye göre bu oran, turizmin hizmet ihracatı içindeki payının bölgede ve dünyada ne kadar yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Dört ülkede de hükümetler ekonomik çeşitlendirme politikalarının bir parçası olarak havalimanlarına, ulaşım bağlantılarına, konaklama kapasitesine, turistik deneyimlere ve destinasyonların geliştirilmesine yatırım yapmayı sürdürüyor.

WTTC toparlanmanın güçlü olmasını bekliyor

WTTC, geçmiş krizlerden edinilen deneyimlerin turizm sektörünün koşullar normale döndüğünde hızlı biçimde toparlanabildiğini gösterdiğine dikkat çekiyor. Hükümetlerle özel sektör arasındaki koordinasyon, etkili iletişim ve yatırımların devam etmesi bu süreçte belirleyici unsurlar olarak görülüyor.

Guevara, “Bölgedeki hükümetler yatırımlar, bağlantılar, altyapı ve ekonomik çeşitlendirme yoluyla seyahat ve turizme uzun vadeli taahhütlerde bulundu. Bu temeller sağlamlığını koruyor” dedi.

Kısa vadeli görünüm jeopolitik gelişmelerden önemli ölçüde etkilenmeye devam ederken WTTC, mevcut yatırımların uzun vadeli toparlanmanın temelini oluşturacağını düşünüyor. Guevara, “Uzun vadeli tablo açık. Orta Doğu, dünyanın en hızlı büyüyen seyahat ve turizm bölgesi olmaya hazırlanıyor” ifadelerini kullandı.