ILISU KÖYÜ'NÜN YENİ YERİ HAZIR

DİYARBAKIR -Ilısu Barajı'ndan ilk etkilenecek yerleşim birimi olan Ilısu Köyü'ndeki vatandaşlar için hazırlanan 48 konutun yapımı tamamlandı.
Devlet Su İşleri, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü ve TOKİ Başkanlığı arasında imzalanan üçlü protokol çerçevesinde TOKİ tarafından yapımı tamamlanan, cami, köy odası ve oyun parkı gibi sosyal donatıların da yer aldığı 48 konutun anahtarı, Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu tarafından 20 Ekim 2010 çarşamba günü törenle hak sahiplerine teslim edilecek.
Devlet Su İşleri 16. Bölge Müdürü Mahmut Dündar, evleri Ilısu Barajı suları altında kalacak köylülerin yeniden yerleşimini sağlamak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında vatanda şlardan gelen talep doğrultusunda 48 konutun yapımının tamamlandığını söyledi. Kentin mimari, kültürel ve tarihi özellikleri ile halkın yaşam biçiminin de dikkate alındığı yeni yerleşim alanında konut dışında cami, köy odası ve ahır da yapıldığını ifade eden Dündar, ayrıca 8 derslikli bir köy okulu yapılacağını bildirdi.
Vatandaşların ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda son derece modern ve kullanışlı konutlar hazırlandığını kaydeden Dündar, şöyle konuştu:
"Başbakanımızın talimatları, vatandaşlarımızın talepleri doğrultusunda hazırlanan bölge standartlarının üzerindeki konutlar, çevresi, yerleşim alanı fonksiyonelliği açısından Türkiye'de ilk diyebileceğimiz özelliklere sahip. Hazırlanan alternatif 3 konut tipinden hak sahiplerinin tercih ettiği 125 metrekarelik 3 1 dairelerden oluşan 48 konuttan oluşan yeni yerleşim alanını Ilısu Köyü'nün yaklaşık bir kilometre ilerisinde oluşturduk. Bu konutların bedeli yaklaşık 71 bin lira. Vatandaşlarımız 5 yıl geri ödemesiz daha sonraki 15 yı l da vade farksız taksitlerle bu evlere sahip olabilecek."
Dündar, barajdan etkilenen diğer köyler için de aynı süreç izlenerek, planlı, kaliteli ve yaşanabilir yeni yerleşim alanları inşa etmeyi sürdüreceklerini ifade ederek, vatandaşların yeni yerleşim alanı isteyip istemediklerini belirlemek için anket yaptıklarını söyledi.
Ilısu Köyü'ndeki vatandaşlar için oluşturulan örnek kö yün talep eden vatandaşlar için de uygulanacağını kaydeden Dündar şöyle dedi:
"Bu konutlar evleri Ilısu Barajı suları altında kalacak vatandaşlar için örnek teşkil edecek. Bu kapsamda barajdan etkilenen Hasankeyf yerleşim alanında da çalışmalarımız sürüyor. Bu yılın sonuna kadar altyapı ihalesi tamamlanacak. Üst yapı ihalesinin de tamamlanması halinde 58 örnek konutun inşaatına 2010 yılında başlanacak. Oluşturduğumuz örnek köyü özellikle bölgedeki kadınlarımızın beğenisine sunduk. Tamamladığımız konutlara hayran kaldılar. Aynı evlere kendilerinin de sahip olmak istediklerini söylediler. Talep geldiği taktirde yeni yerleşim alanlarının hangi köy için kaç konuttan oluşacağına karar vereceğiz. Bu konuda vatandaşlarımızın özgür iradesi geçerli olacak. Vatandaşlarımız isterse aynı şartlarda bu evlere sahip olabilecek. Yada mevcut yapılarının kamulaştırma bedellerini alarak arzu etikleri yerde yerleşme imkanına sahip olabilecek. Bu bir zorunluluk değil gönüllülük esasıdır. SİT alanı olan Hasankeyf'te yapılaşma izni bulunmadığından başta hükümet konağı olmak üzere aralarında belediye, karakol, sağlık ocağı ve okulların da yer aldığı birçok kamu binası derme çatma yapılarda hizmet vermekte ve yetersiz kalmaktaydı. Vatandaşları oturduğu konutlar çok daha kötü bir durumdaydı. Resmi dairelerin inşaatına da 58 konutla birlikte 2010 yılında başlanacak."
Dündar, Ilısu Barajı altında kalacak kültür varlıkları nın gün yüzüne çıkarılmasına yönelik kazı çalışmalarının Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca yürütüldüğünü ifade ederek, zengin tarihsel birikimin sergilenmesi amacıyla yeni yerleşim alanında bir "Kültür Müzesi" oluşturacaklarını söyledi.
Baraj sularının tutulması halinde oluşturulacak bir ada üzerinde kurulacak müzede tarihi birikimin sergileneceğini ifade eden Dündar, "Su altında kalacak kültür varlıklarına ait kazı çalışmaları ile gün yüzüne çıkarılan tarihsel birikim yeniden yerleşim alanında oluşturulacak 'Kültür Müzesi'nde teşhire sunulacak. Bölgeye gelen yerli ve yabancı turistlerin bu müzeden istifade etmesi sağlanacak" dedi.
Hasankeyf'in mevcut yerleşim alanındaki yapıların geçmişten bugü ne gelinen süreç içerisinde doğanın tahrip edici şartları altında büy ük bir kısmının ayakta duramaz hale geldiğini bildiren Dündar, şöyle dedi:
"Hasankeyf'te 16 Temmuzda bir kaya kopması meydana geldi. 60 metre uzunluğunda, 40 metre genişliğinde ve yaklaşık 6 metre kalınlığında bir kaya kü tlesi blok halinde koparak düştü. Sabaha karşı 03.00' de meydana gelen olayda bir vatandaşımız hayatını kaybetti. Gündüz saatlerde gerçekleşmiş olsaydı çok sayıda can kaybı meydana gelebilirdi. Henüz baraj yapılmadığı halde bu kaya kopmalarının meydana gelmesi tahribatın işaretidir. Risk teşkil ettiği için o günden sonra bu alan ziyarete kapatıldı. Kalenin üzerinde bulunan kaya parçasında da kopmalar ve ayrışmalar meydana geldiği görülüyor. Bayrağın bulunduğu darphane denilen kısımda aynı tehlike ile karşı karşıya. Süreç içerisinde y ıkılmaya yüz tutmuş bazı değerlerin DSİ tarafından aktarılan kaynak ile iyileştirilmesi ve muhafaza edilmesi yönünde büyük hassasiyet gösteriyoruz. Bu kapsamda yürütülen çalışmaların finansmanını DSİ olarak karşılıyoruz. Aşağı kesimdeki tarihi varlıklarımızı da gün yüzüne çakarıp muhafaza altına alıyoruz. "
Dündar, Hasankeyf'in asıl kültür ve tarihi misyonunu geleceğe taşı yacak yukarı kale ve üst taraftaki yerleşim alanının suyun dışında kaldığını ifade ederek, suyun tutulması ile birlikte teknelerle Hasankeyf'te turistlere yönelik gezi programları düzenleneceğini söyledi.
Projenin, yeniden yerleşim, çevre, kültürel varlıklar, sosyal aktiviteler, istihdam, enerji ve sulama ile bir bütün olarak değerlendirildiğini kaydeden Dündar, her adımı bu düşünce çerçevesinde gerçekleştirilecek ulusal ve uluslararası bir proje olduğunu belirtti.
Bölge ve ülke açısından ihtiyaç duyulan enerji kaynağı olmas ının ötesinde gerek su sporları, gerek sulama ve gerekse de balıkçılık sektörü açısından gelecekte çok önemli faaliyetlerin yürütüleceği bir proje olacağını dile getiren Dündar, Hasankeyf'i gelecekte çok daha aktif bir şekilde su sporlarının yapılacağı, tarih ve kültür merkezi haline getirecek şekilde projeler hazırlandığını anlattı.
Dündar, 2015 yılında tamamlanması hedeflenen Ilısu Barajı'nın Türkiye'de bugüne kadar yapılmış barajlar içerisinde Atatürk Barajı'ndan sonra gövde dolgusu bakımından ikinci, hidroelektrik enerji üretimi potansiyeli açısından da Atatürk, Keban ve Karakaya barajlarından sonra 4. büyük proje olduğunu belirterek, Dicle Nehrinin üzerinde inşa edilmiş en büyük baraj olduğuna dikkati çekti.
Ilısu Barajı'nın tamamlanması halinde Cizre Barajının da yapı mına başlanacağını ifade eden Dündar, bu sayede hem enerji üretileceğini hem de 1 milyon 220 bin dönüm tarım arazisinin suya kavuşmasının sağlanacağını belirtti.
Dündar şöyle devam etti:
"İstihdam oranı artarken vatandaşlarımızın tarımsal gelirlerinde de ciddi miktarda artış kaydedilecek. Sulanmayan arazilerimiz sulanmak kaydı ile istihdama katkısı artırılmış olacak. Kurulu gücü bin 200 megavat olan ve y ılda yaklaşık 4 milyar kilovat saat enerji üretecek Ilısu Barajı Projesi için bölgeye 6 yılda 4 milyar lira bütçe aktarılacak. Türkiye'nin enerji açığı çok büyük. İhtiyaç duyulan enerjinin büyük kısmına dışa bağımlı olarak karşılıyoruz. Bu da ihtiyaçlarımızın karşılanmasında ilave maliyet yüklüyor. Her geçen gün enerjiye duyulan ihtiyaç daha belirgin hale gelecektir. Öz kaynaklarımızı bir an önce vatandaşlarımızın istifadesine sunup, refahına katkıda bulunmak arzusundayız. Henüz dışa bağımlı olduğumuz enerji kaynakları varken bugünkü kaynakları değerlendirip Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılayamazsak her geçen gün daha da dışa bağımlı hale gelebiliriz."