GILGAMIŞ: ÖLÜMSÜZLÜĞÜ ARAYAN KRAL

İSTANBUL- Mezopotamya’nın o uçsuz bucaksız bereketli topraklarına, medeniyetin başladığı yere, yani "İki Nehir Arası"na hoş geldin. Burası sadece tekerleğin ya da yazının değil, insanlığın en eski korkularının ve kahramanlıklarının da doğduğu yerdir. Tarihin ilk "süper kahramanı" ile dostluğun ve ölümsüzlük arayışının hikayesini, Gılgamış ve Enkidu'yu anlatıyoruz. Mezopotamya’nın o uçsuz bucaksız bereketli topraklara, medeniyetin başladığı yere, Fırat ve Dicle’nin oluşturduğu "İki Nehir Arası"na deniyor. Burası sadece tekerleğin ya da yazının değil, insanlığın en eski korkularının ve kahramanlıklarının da doğduğu yerdir. Tarihin ilk "süper kahramanı" ile dostluğun ve ölümsüzlük arayışının hikayesini, Gılgamış ve Enkidu'yu anlatalım.

Uruk Kralı Gılgamış, yarı tanrı yarı insan, çok güçlü ama bir o kadar da kibirli bir hükümdardı. Halkı onun bu baskısından yorulunca tanrılara yalvardı. Tanrılar da ona denk bir rakip, onu dizginleyecek vahşi bir adam yarattılar: Enkidu.

Düşmanlıktan Kardeşliğe

Enkidu bozkırda hayvanlarla büyümüş, devasa güçlü bir "doğa insanıydı". Şehirde Gılgamış’la karşılaştıklarında öyle bir güreştiler ki yer yerinden oynadı. Ancak dövüşün sonunda birbirlerinin gücüne hayran kalıp, düşman olmak yerine can dostu, hatta "kardeş" oldular. Birlikte dev Sedir Ormanları’na gidip canavar Humbaba’yı yendiler.

Ur Kraliyet Mezarlığı'nda (U. 13607) bulunan "Kiş kralı Mesannepada"ya ait mühür baskısı (y. MÖ 2600).
Mühürde Gılgamış ve efsanevi boğa, iki aslan arasında betimlenmekte ve aslanlardan biri Gılgamış'ın omzunu ısırmaktadır. Bu grubun her iki yanında Enkidu ve uzun sakallı ve Kiş tarzı bir başlık giyen hançerle silahlanmış bir avcı-kahraman görünmektedir. Metnin altında, sakallı ve uzun saçlı dört koşucu, insan biçimde bir svastika oluşturmaktadır. Bu kişiler, hançerle silahlanmış ve birbirinin ayağını tutmaktadır.



En Büyük Korku: Ölüm

Ancak tanrılar bu dostluğu kıskandı ve Enkidu’yu bir hastalıkla cezalandırıp öldürdüler. Enkidu kollarında can verdiğinde, Gılgamış ilk kez o acı gerçekle yüzleşti: Ölüm.

Gılgamış, dostunun kaybının ardından perişan halde yollara düştü. Artık krallık ya da şan şöhret istemiyordu; tek bir amacı vardı: Ölümsüzlüğün sırrını bulmak.
 

Tufan ve Hayat Otu

Gılgamış, büyük tufandan sağ kurtulan ve tanrılar tarafından ölümsüzlükle ödüllendirilen tek insan olan Utnapiştim’i (Nuh Tufanı'nın Mezopotamya versiyonu) bulmak için dünyanın sonuna kadar yürüdü.

Sınav: Utnapiştim ona dedi ki: "Ölümsüz olmak istiyorsan, önce uykuyu yenmelisin. Altı gün yedi gece uyuma." Gılgamış daha ilk gün yorgunluktan uyuyakaldı.

Son Şans: Utnapiştim’in karısı ona acıdı ve denizin dibindeki, yiyene gençlik veren sihirli bir bitkinin yerini söyledi.

İronik Son: Gılgamış denize dalıp otu çıkardı. Tam nehrin kıyısında dinlenip otu yiyecekken, bir yılan gelip otu çaldı ve derisini değiştirerek gençleşip gözden kayboldu. (Efsaneye göre yılanların deri değiştirme sebebi budur.)