Haftanın Ekonomik Görünümü (23-30 Kasım 2009)
Merkez Bankası, borçlanma faiz oranlarını 0,25 puan indirdi.
PPK gösterge faizleri yüzde 6.50'ye çekti (AA)
Buna göre, gecelik borçlanmalarda faiz oranı yüzde 6,75'den yüzde 6,50'ye, borç verme faiz oranı ise yüzde 9,25'den yüzde 9,00'a çekildi.
Para Politikası Kurulunun açıklamasında, son dönemde açıklanan verilerin, Kurul'un iktisadi faaliyette gözlenmekte olan toparlanmanın yavaş ve kademeli olacağına ilişkin görüşünü teyid ettiği belirtilerek, dış talep ve yurt içi yatırım talebinin zayıf seyrini sürdürdüğü ifade edildi.
KURUL GÖRÜNÜMÜN DEĞİŞMEDİĞİNİ BELİRTİYOR
Bunun yanı sıra, tüketim talebinin ikinci çeyrekte sergilediği kayda değer yükselişten sonra daha zayıf bir seyir izlediği bildirilen açıklamada, şöyle denildi:
''İstihdam koşullarının kalıcı olarak iyileşmesinin uzun zaman alacağı anlaşılmaktadır. 2010 yılının ortalarına kadar baz etkisi nedeniyle enflasyonda dönemsel artışlar gözlenebilecekse de, yurt içi kaynak kullanımının ve dolayısıyla enflasyonun düşük seyrini koruyacağı tahmin edilmektedir.
Bu çerçevede kurul, para politikasına dair Enflasyon Raporunda sunulan görünümün değişmediğini ifade etmiştir.
FAİZ KARARLARI VERİLERE BAĞLI OLACAK
2008 yılı Kasım ayından bu yana sürdürülen faiz indirimlerinin etkisi ve küresel risk algılamalarındaki iyileşmenin desteği ile kredi piyasasında olumlu gelişmeler gözlenmeye başlamıştır. Bununla birlikte, küresel ekonomideki sorunların henüz tam olarak giderilememiş olduğunu ve toparlanmanın gücüne ilişkin belirsizliklerin devam ettiğini dikkate alan Kurul, para politikasının aşağı yönlü esnekliğini uzun bir süre koruması yönündeki görüşünü teyid etmiştir.
Kurul, bundan sonraki faiz kararlarının verilere ve gelişmelere bağlı olacağını belirtmiştir.
OECD, TÜRKİYE'DE İŞSİZLİK ORANI ARTACAK
OECD'nin tahminine göre Türkiye'de işsizlik oranı yıl sonunda yüzde 10,7'den yüzde 14,6'ya çıkacak
OECD, 30 üye ülkenin işsizlik rakamlarının muhtemelen artacağı vurgusunu yaptı.Bu ülkeler arasında Türkiye"de var. Tahmin bu yılın sonu itibariyle %14.6 olacak. Birçok üye ülkenin ekonomisinin bu yıl büyümeye başladığını ancak bu sürecin sancılı olacağını vurguluyor.
Örgüt tüketicilerin, iş adamlarının ve hükümetlerin borçlarını azaltmaya çalıştıklarına, o nedenle genelde yüksek büyüme oranlarının görülemeyeceğine dikkat çekiyor
ÇİN'DEN ABD'YE: KORUMACILIĞA SON VERİN (BBC)
Amerikan Başkanı ile bir araya gelen Çin Devlet Başkanı Hu Jintao, Obama'ya ekonomide korumacı önlemlerden kaçınmaları mesajı ilettiğini açıkladı.Çin'e ilk resmi ziyaretini gerçekleştiren ABD Başkanı ile görüşen Hu Jintao daha sonra Obama ile ortak basın toplantısı düzenledi.
Hu Jintao burada yaptığı açıklamada, bazı ticari anlaşmazlık konularında çözüme ulaşılması için de ortak irade sergilediklerini söyledi. Amerika'nın bazı Çin mallarına sınırlama getirmesinden rahatsızlık duyan Pekin, Washington'ı ekonomik korumacılık yapmakla eleştiriyor. Amerika ise Çin'in para biriminin değerini bilinçli olarak düşük tutmasından rahatsız. Bu durum ticarette ABD aleyhine işliyor.
ÇİN'İN KATKISI ÖNEMLİ
Basın toplantısında Obama da, ülkesinin resesyondan çıkmasında Çin'in katkılarının çok önemli olduğunun altını çizdi. Obama Hu Jintao'ya, Tibet'in sürgündeki ruhani lideri Dalay Lama'yla yeniden diyalog kurma çağrısında bulundu.
İki lider, Kore Yarımadası'ndaki nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve küresel iklim değişikliği ile mücadele konularında da bazı önlemler üzerinde anlaşmaya vardıklarını dile getirdiler.
BELÇİKA BAŞBAKANI VON ROMPUY İLK AB BAŞKANI OLDU
Geçtiğimiz hafta yapılan AB liderler toplantısında AB Başkanlığına karizmatik olmayan Von Rompuy seçildi. İki dönem başkanlık koltuğunda oturacak olan Rompuy, ilk AB Başkanı oluyor. Rompuy"un Türkiye"nin adaylığına sıcak bakmadığı biliniyor.
Tony Blair"de adaylar arasında idi. Ancak yeterli destek bulamayınca adaylıktan çekildi. Rompuy, Almanya ve Fransa"nın desteğini alarak bu mevkiye oturdu. Wall Street Journal editörü Iain Martin, Blair"in destek bulmaması AB"nin büyük düşünmediğinin kanıtı ve hatasıdır diyor. AB fırsat kaçırmıştır. İngiltere, Fransa ve Almanya tarafından ABD"nin AB içindeki Truva Atı gibi görülmektedir. 56 yaşındaki Blair"in emekli olması için çok erken.Bundan sonra daha büyük bir global görevi hedeflemesini beklemeliyiz diyor.
Diğer önemli bir post olan Dışişleri Bakanlığına ise tahminlerin aksine gene düşük profilli bir İngiliz Diplomat olan Catherine Ashton seçildi. Bu iki önemli posta yapılan tayinler dünya kamuoyunda hayal kırıklığı yarattı.
KAPİTALİST SİSTEM İYİ İŞLEMİYOR
BBC Dünya Servisi'nin Berlin duvarının yıkılışının 20'nci yıldönümü dolayısıyle yaptırdığı bir anket, dünya genelinde serbest piyasa sistemine inancın zayıflamakta olduğuna işaret ediyor.
27 ülkede 29 bin kişiyle görüşülerek yapılan ankete katılanların sadece yüzde 11'i kapitalizmin iyi işlediği görüşünde. Ankete katılanların büyük bölümü, kapitalist sistemin reforma ihtiyacı olduğu ve daha fazla denetim getirilmesi gerektiğine inanıyor.
Birçok gözlemciye göre, Berlin Duvarı'nın yıkılması kapitalizm için ezici bir zafer olarak görülüyordu.
Fakat BBC'nin anketi, yirmi yıl sonra, serbest piyasaya güveninin özellikle son 12 ay içindeki küresel mali ve ekonomik krizin etkisiyle azaldığını gösteriyor.
Anketin yapıldığı ülkelerden sadece ikisinde; Amerika Birleşik Devletleri ve Pakistan'da, sistemin iyi çalıştığını düşünenlerin oranı yüzde 20'inin üzerinde çıktı.
Tüm ülkeler bazında, ankete katılanların yüzde 23'ü kapitalizmin tıkandığı görüşünde. Bu oran, Fransa'da yüzde 43, Meksika'da yüzde 38, Brezilya'da ise yüzde 35.
27 ülkeden 22'sinde ankete katılanların çoğu, gelir dağılımının daha adaletli olması gerektiği yönünde görüş bildirdi. Anket sonuçları, 27 ülkeden 26'sında, halkın daha fazla denetimden yana olduğuna işaret ediyor. Sadece Türkiye'de daha az devlet müdahalesi isteniyor.
Araştırmaya göre, Avrupalıların çoğu, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının iyi olduğunu düşünüyor. Bu görüştekilerin oranı Amerika Birleşik Devletleri'nde yüzde 81, Almanya'da yüzde 79, İngiltere'de yüzde 76, Fransa'da ise yüzde 74.
Ancak Avrupa dışındaki ülkelerde bu konuda tamamen zıt bir eğilim söz konusu. Mısır'da ankete katılan her 10 kişiden yedisi Sovyetler Birliği'nin yıkılmasının iyi olmadığını söylüyor. Hindistan, Kenya, Endonezya, Ukrayna ve Pakistan'da da benzer bir eğilim var.
GELİR DENGESİZLİĞİ HUZURSUZLUĞA NEDEN OLUYOR
London School of Economics'ten Prof. Robert Wade, anket sonuçlarının şaşırtıcı olmadığını belirterek şunları söylüyor:
"Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 80'i, 1990'dan sonra gelir eşitsizliğinin önemli ölçüde arttığı ülkelerde yaşıyor. Bu ülkelerde birçok kişi ya işşiz ya da işini kaybetme korkusu içinde. Bu insanlar, belli bir zümrenin özellikle finans piyasasındakilerin çok fazla gelir elde ettiğini görüyor. Bu dengesizlik de huzursuzluğa neden oluyor."
Benim de kişisel olarak, Azerbaycan ve Türkmenistan gibi eski Sovyet ülkelerinde İşsizlik ve gelir dağılımındaki adaletsizlik arttıkça insanların eskiyi özler hale geldikleri
gözlemim var.
ESKİ DEUTSCHE BANK CEO'SU ROLF BREUER YARGIÇ ÖNÜNDE
Bankanın eski müşterisi Alman Medya Mogulu Mr. Kirch, sahibi olduğu medya imparatorluğun yıkılmasında suçu Breuer ve bankada arıyor. Breuer'in bir TV mülakatında, şirketinin kredi yeterliliği olmadığını belirtmesinin yıkıma neden olduğunu, Breuer"inde müşteri bilgilerinin gizliliği prensibini ihlal ettiğini söylüyor. Uğradığı zarar için ise ayrı bir dava açılmış durumda.
Türkiye'de Türkiye'deki telefon dinleme tartışmalarını gündemine alan Economist, hakim ve savcıların dinlenmesiyle ilgili son gelişmeleri aktardıktan sonra şu yoruma yer vermiş: (BBC)
"Tartışmanın yargı ile pek fazla ilgisi yok aslında. Bu daha çok, Başbakan Erdoğan ve ılımlı İslamcı partisi ile, son dönemde zemin kaybeden askerlerin öncülüğündeki tutucu cumhuriyetçiler arasında uzun süredir devam eden güç mücadelesinde yeni bir aşama."
"Ordunun konumu, ülkede kaos yaratmayı ve hükümeti düşürmeyi hedefleyen bir dizi belgenin basına sızmasıyla yıpranmış durumda. AK Parti hükümeti de karşı darbeyi, ordunun yetkilerini budayan yeni yasalarla indiriyor."
"Gizli telefon dinlemeler, bu siyasi kavganın yeni silahlarından biri olabilir."
'TÜRKİYE'NİN IRAK'TAKİ ROLÜ ARTIYOR
Economist Orta Doğu ile ilgili bir yazıda da Türkiye ile ilgili bir değerlendirmeye yer vermiş.
Amerikan askerlerinin Irak'tan çekilme günü yaklaştıkça, komşuları İran, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin bu ülkedeki etkinliğinin arttığı vurgulanıyor. Örnek olarak da, yeni seçim yasasının yaklaşık 15 gün önce Irak parlamentosu tarafından kabulü öncesinde yaşananları aktarıyor Economist.
"Amerikalılar uzlaşmaya varma konusunda Iraklıları sıkıştırdılarsa da, geçmişe kıyasla sürece çok daha az müdahil oldular. Bunun nedeni kısmen, aslında başka şanslarının olmamasıydı. Zira Iraklılar onların sözünü artık daha az dinliyor."
"Amerika'nın Bağdat Büyükelçisi Christopher Hill görüşmeler sırasında parlamentoyu sık sık ziyaret etti. Ancak olan biteni daha çok saha kenarından izledi. Buna karşılık Türk mevkidaşı ise, müzakerelere doğrudan müdahil oldu ve parlamento komisyonunun toplantılarına katıldı. Hatta bu müdahele nedeniyle Irak'ın Kürt kökenli dışişleri bakanının tepkisine hedef oldu."
PİYASALAR
ABD borsalarında , inşaat verilerinde görülen beklenmedik düşüş ve iki büyük yazılım üreticisinden gelen karamsar sonuçların etkisiyle geçtiğimiz hafta üç gün süren yükseliş hareketi yerini sınırlı satışlara bıraktı. Dow Jones yüzde 0,11, Nasdaq yüzde 0,48, S&P yüzde 0,05 düştü.
Piyasalardaki düşüşün daha sert olmasını Bank of America hisseleri ile ilgili olumlu haber önledi. Ekonomik kaygılar, yeni halka arz haberleri ve sermaye arttırım haberleri ile Asya borsaları da sıkıntıda.
Türk piyasaları ise gerek siyasi politikada yaşanan gelişmeler, gerekse faiz indirimlerinde sona gelindiği yönündeki beklentilerle ortaya çıkan gevşeme, 0.25 faiz indirim kararı ile bir nebze duruldu.
ABD Başkanı Obama, hükümetin borcu kontrol edememesinin çift dipli bir durgunluğa yol açabileceğini belirtti.
Geçen hafta ortası 1,4790 seviyelerinden dolaşan dolar kotasyonları 1,4780-1,4830 aralığında seyretti. Kurlardaki hareket paritedeki hareketlere paralel bir seyir izlerken haftayı 1.4955'den kapattı.
Hafta ortası faizlerin 9,00% bileşik seviyesine ulaşması sonrası gelen tepki alışları ile piyasanın dengelendiğini ve dar alanda sıkışık bir seyir izlediğini gözlemledik. 8,90-8,50% bileşik bandına sıkışan piyasalar TCMB"nin faiz indirim kararı ile hafif gevşedi. bugün yapılacak olan PPK toplantısından çıkacak karar ve yapılacak olan açıklamalar Ancak iyimserliğin sınırlı olacağı varsayılırsa faizlerin gevşemesi durumunda kademeli satış gelecektir.
Haftanın son gününe IMKB 192 puan artışla girdi. Hafta 46.307 puandan kapandı.
Bankalararası piyasada dolar kotasyonlarında fiyat, sabah alışta en düşük 1.4980, en yüksek 1.5020 oldu. Hafta 1.4955 ile kapandı. Avro-dolar paritesi 1.4877 olarak gün boyu devam etti.Akşamı 1.4839'dan kapattı.
Repo faizleri üç gecelik işlemler için %6.5 dan gerçekleşti. Tahvil piyasasında durum ise Agustos 2011 vadeli tahvilin basit getirisi %9.06, bileşik getirisi %8.79 oldu.
Bu hafta doların fazla bir değişiklik göstermeyeceğini, gene 1.48-1.50 bandında seyretmesini bekliyoruz. Esasen bayram haftası nedeniyle tatil moduna gireleceğinden ve aylıklar önce ödeneceğinden, döviz bozdurma sebebi ile dolar biraz daha düşük seyredebilir. (1.4750)
Altın doludizgin 1200 dolara dogru gidiyor. Kapalıçarşıda gram fiyatı bugün 54.658 TL. oldu. 1.141 lerde dolaşan ons fiyatının 1200'ü test etmesi bekleniyor.Bu da piyasalarda ne alan ne de satan manzarası yaratıyor. Kapalıçarşı ve ayaklı borsa ölü sessizliğinde.Bu artışın arkasında Merkez Bankalarının alternatif arayışları yatıyor. Şimdilik güvenli liman.
Bu arada IMF unutuldu. Herkes IMF"den ümidini kesti gibi. Ancak unutmayalım asıl zor günler bundan sonra.
Esen kalın
(DİKKAT: Haftalık ekonomik yorum Emen&Emen tarafından turkiyeturizm.com için hazırlanmaktadır. İzinsiz kopyalanıp kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Aksi takdirde Basın Yasası ve Telif Hakları Yasası'na göre yasal işlem yapılacaktır)
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.