İSTANBUL- İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı durulmak bilmiyor. Ajansın Yürütme Kurulu"nun seçilmiş sivil toplum kuruluşları temsilcileri Tarih Vakfı temsilcisi Halim Bulutoğlu ve Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı temsilcisi Faruk Pekin istifa etti.
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'nda sular durulmuyor. Yürütme Kurulu'nda altı ay içinde ikinci büyük istifa yaşandı. İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu üyeliğinden istifa edenler bundan öncekilerin tersine, istifa gerekçelerini Yönetim Kurulu"na sundukları istifa dilekçesi ekinde ayrıntılı bir mektupla açıkladı.
İstanbul 2010 Yürütme Kurulu"nda iki üyenin istifasıyla Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu'nda sivil toplum kuruluşlarını temsil eden üye kalmadı.
İstanbul 2010 Yürütme Kurulu"ndaki görevlerinden istifa eden edenlerden Halim Bulutoğlu bu kararına neden olan gerekçelerini sayarken, “2010 ile ilgili olarak basında çıkan yazılar ile oluşan tablo neden değil sonuçtur. Bu sonucu, dünyanın en büyük halkla ilişkiler uzmanını, gurusunu getirsek değiştirmek mümkün değildir. Katkı alan proje ortaklarımızın hemen hiç biri, göğsünü gere gere ve 2010 projesinin ortağı olduğundan söz etmiyor. Birlikte görünmek bile istenmeyen duruma düştük” dedi.
Faruk Pekin de gerekçesini, “İstifamın nedenlerinin başında Bütçe ve İhale Komisyonu'nun oluşumundaki yasadışılıklar geliyor. Bütçe ve İhale Komisyonu (BİK) şu anda yasa dışıdır. BİK' in bugüne kadar aldığı kararlar da yasa dışıdır” şeklinde açıkladı.
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Yürütme Kurulu'ndan daha önce de Prof. Dr. Metin Sözen, Prof. Dr. İskender Pala, Nuri M. Çolakoğlu ve Gürhan Ertür istifa etmişti.

İstifa gerekçeleri
Faruk Pekin ve Halim Bulutoğlu tarafından ayrı ayrı yapılan açıklamalarda, özetle şu görüşlere yer verildi:

- Hepimiz, 2010 AKB adaylığını, İstanbul için büyük bir şans olarak görülmüştü. Başbakandan ilgili bakanlara, validen büyükşehir başkanına, sivil toplum kuruluşlarından yerel temsilcilere kadar herkes, ilk kez bir arada bir büyük projenin altına ellerine koymuşlardı.

- 2010'dan 2011"e kalacak olan en büyük miras da, bu birlikteliğin yarattığı sinerji ve onun herkesi, her kurumu dönüştürücü etkisi olacaktı.

- Ne yazık ki, bugün bu heyecan ve birliktelikten eser kalmadı.
Yürütme Kurulu üyelerinden çalışanlara, 2010 Ajansı"nı oluşturan her halkada, bu büyük hayal kırıklığı ve isteksizlik kendisini belli ediyor.

- Proje desteği alamayanlar bir tarafa, Ama 2010'dan katkı alan proje ortaklarının hemen hiç biri, göğsünü gere gere ve 2010 projesinin ortağı olduğundan söz etmiyor.

- Ajansın idari yapısı devletten gelen uzmanların eline teslim edildi. Yürütme Kurulu kararlarını ete kemiğe büründürecek Bütçe ve İhale Kurulu'ndan Ajans yasası emretmesine rağmen sivil toplum temsilcileri dışlandı.

- 5706 Sayılı Kanunun 13-1.Maddesi gereğince YK"nin seçtiği Bütçe ve İhale Komisyonu"ndaki 5 kişiden 2"si sivil toplum temsilcisi olmak zorundadır. Ancak buna uyulmamıştır ve bu nedenle Bütçe ve İhale kurulu yasa dışıdır.

- Satın almayı yapanlar, önlerine gelen projelere, restorasyon ya da kültür projesi diye bakmıyorlar. Müteahhitlere nasıl davranıyorlarsa, kültür projesi sahiplerine ya da müelliflerine de aynı şekilde davranıyorlar. Satın almalar, aynı mantıkla ve prosedürle yapılıyor.

- Sıkışıldığı zaman, alım yapsın diye devlet ya da belediye şirketleri işin içine sokuluyor.

- Bu proje, zaman içinde sivillikten arındırılmıştır.
Çok uzun zamandır bu rotadan sapılmıştı zaten. Ajansı uzun süre kilitleyen, Genel Sekreterlik - Yürütme Kurulu çatışmasının ardında bu sapma vardı. Ama anlaşılamadı. Kişiselleştirildi. Kişiler değişirse, sorun ortadan kalkar sanıldı.

- Yürütme Kurulu"ndan Mart 2009'da gerçekleşen dört istifa (Nuri Çolakoğlu, Görhan Ertür, Metin Sözen, İskender Pala) büyük hataydı. Gerekçelerini kamuoyuyla paylaşmadan istifaları daha da büyük hataydı. Danışma Kurulu bu istifaları görüşüp, yeniden aynı dört kişiyi aday göstermek yerine, yenileri, içinde bizlerin de bulunduğu yeni dört kişiyi seçerek yanlış yaptı. Aynı yanlışa Girişim Grubu da ortak oldu.
Eğer o zaman direnilseydi, bugüne gelinmezdi. Eğer o gün direnilseydi, Ajans kuruluş amacında ifade edildiği üzere sivilleşirdi. Ya da yol ayrımı o zaman gerçekleşirdi.

- Şimdi Ajans devletin herhangi bir biriminden farklı değil.

- Devlet anlayışı ve alışkanlıklarıyla, bu boyuttaki bir kültür projesinin yürütülmesi mümkün değil. Mümkün olsaydı, bugüne kadar olurdu.

- Arkeolojik işler, restorasyonlar müteahhitlere bırakılmayacak kadar önemli konular iken, ehliyetsiz firmalara, belediye şirketlerine iş dağıtıldı.. Onlar da tarihi yapılara zarar verdiler. “Kamu kuruluşu olarak zorunlu iş almamız gerektiği” belirtilen bu firmaların çoğu işlerini zamanında bile bitiremedi. Sürekli “mehil” istiyorlar.

- Şeffaflık ve açıklık konusunda hâlâ bir yol alınamadı. Medyayı bırakalım 2010 AKBA DK"yi oluşturan kurul üyeleri bile bu konudan şikâyetçi.

- 29 Nisan 2009 günü Başbakanlık Denetleme Kurulu müfettişleri, YK üyelerine işleyişe ilişkin, yol gösterici, uzun ve kapsamlı bir sunum yaptılar. Ne yazık ki onların geçmiş döneme ilişkin eleştirdiği konular, büyük ölçüde aynen devam ediyor, özellikle ihale ve satın almalar konusundaki önerileri dikkate alınmıyor. İdari, mali hukuki bir dış denetim yok. Gerçek bir nakit akış ve gelir gider bütçesi yok. Denetçilerin önerdiği suiistimali önleyici önlemler alınmış değil.

- Sakat doğmuş bir yasada yanlış kurgulanmış bir Ajans"ın “yaratıcı bazı çözümler” ortaya konmadan düzeltilemeyeceği açık. Ajans işlerinin fiilen yürütülmesine, bazı çalışanlara hakim olan “devletçi” “o kafa” ile de bu yapının düzeltilmesinin mümkün olmadığı da. Bazı kişiler ayrıldı, ama Kültür ve sanat dünyasını anlamayan, hiçbir zaman da anlayamayacak “o kafa” devam ediyor. İktidar YK"de değil; devlet kökenli bürokratlarda. Parayı onlar harcıyor, YK değil. Ama sorumlu görünen YK.

- 2010'a birkaç ay kaldı ama, henüz elle tutulur bir 2010 takvimi açıklanamadı.

- Paramız yok diye yüzlerce kültür-sanat projesi reddedildikten sonra, şimdi para olduğu anlaşılıyor ama bu defa, ne zaman, ne yeni proje hazırlayacak kurum ve ne de hazırlananları yönetebilecek bir Ajans yapısı var ortada.

- Ajans Yasasına konan üç başlıktan AKM'nin yenilenmesi, Rami Kışlası'nın dönüştürülmesi ve Maslak Kültür Merkezi için adım atılamadı. Projesi hazırlanan ancak mahkeme kararına takılan AKM yenilemesine son noktayı Sayın Başbakan'ın "AKM yıkılmalıdır, yenileme için yapılan her harcama israftır" açıklaması koydu. Rami Kışlası konusunda atılan somut bir adım yok.

- Kentlilerin ulusal ve uluslararası kültüre erişimi, kamusal alanların dönüşümü ( Hasanpaşa Gazhanesi, tersaneler … gibi ), kültürel mirasın sahiplenilmesi ( UNESCO İzleme Komitesi Yönetişim Planı hâlâ yapılamadı.

- İstanbul"un önemli kültür organizatörleri, 2010 Ajansı"na İstanbul 2010 etkinliklerini birlikte sırtlayacakları bir ortak olarak değil, kendi etkinliklerini fonlayacak bir finansal kaynak olarak bakıyor.

- Tıpkı Kültür ve Turizm Bakanlığı"nın baktığı gibi. Tıpkı İstanbul Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere diğer belediyelerin baktığı gibi. Tıpkı Vakıflar Genel Müdürlüğü ya da diğer devlet kurumlarının baktığı gibi...
Bu role evet diyenlerin yolu açık olsun. Biz evet diyemiyoruz...

- 2010 Ajansı dönüştürücü bir kurum değil artık. Herhangi bir yönetim danışmanlığı almadan, tıkandığımızı düşündüğümüz her yere, niteliği uygun olup olmadığını yeterince incelemeden onlarca insanı doldurduğumuz hantal bir kurum.

- Devlette kocaman yapılar nasıl hantallaşıp, iş göremez hale geliyor, çok güzel anladık.Umutlar bu konuda tüketildi. Yeniden diriltmek için de zaman geç.

- Başlangıçta heyecanla dile getirdiğimiz sözlerin arkasında duracak ne bir yapı, ne de kimse var.

- Göğsümüzü gere gere 2011"e devredeceğimiz en büyük mirasın üzerinde yeller esiyor...

17 Nisan 2009 tarihinde Sivil Girşim Grubu"nu temsilen seçildiğim İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu üyeliğinden, 17 Kasım 2009 tarihinde Yürütme Kurulu Başkanlığına teslim ettiğim mektupla istifa etmiş bulunuyorum.

Kararım, 2010 Girişim Grubu üye çoğunluğuyla da paylaşılmış ve onlar tarafından da benimsenmiştir. Danışma Kurulu üyeliğim ve bu kurul üzerinden 2010 çalışmalarına katkım devam edecektir.

Saygıyla duyururum.

İstifamın yürütme kurulu ile de paylaştığım gerekçeleri özet olarak aşağıdadır: 

Kuşkusuz burada yazdıklarım, düşüncelerimin bir bölümünü kapsıyor.

Ama bu aşamada yeterli olacağını düşünüyorum.

2010 çalışmalarına, 2004 yılında Tarih Vakfı"nı temsilen ve büyük bir heyecanla başladım. Bildiğiniz gibi Tarih Vakfı, 2000 yılı Temmuz ayında oluşan Girişim Grubu"nun kurucu üyelerindendir.

Hepimiz, 2010 AKB adaylığını, İstanbul için büyük bir şans olarak gördük.

İlk kez, bu denli iddialı bir kültür projesi sivil girişim tarafından başlatıldı ve ilk kez hem yerel yönetim ve hem de siyasi iktidar bu girişime sahip çıktı,

Proje için yaratılacak parasal kaynak ve bütçeden önce, asıl bu birliktelik hepimizi heyecanlandırdı. Adaylıktan başkentliğe geçiş de, İstanbul"un kültürel olarak dönüştürülüp bir üst lige taşınması da, bu birliktelikle gerçekleşecekti.

İlk adım başarıldı. Brüksel"de İstanbul"un adaylığını değerlendirenler, en çok bu birliktelikten ve onun yaratacağını umdukları sinerjiden etkilendiler.

Danışma Kurulu"nun ilk toplantısını hepimiz hatırlıyoruz.. Çok farklı kesimleri temsilen kürsüye çıkan konuşmacıların hemen tamamı, buna dikkat çekiyordu. 2011"e kalacak olan en büyük miras da, bu birlikteliğin yarattığı sinerji ve onun herkesi, her kurumu dönüştürücü etkisi olacaktı. Sanıyorum ilk toplantının üçüncü konuşmacısıydım ve ben de, epeyce heyecanla yaptığımı anımsadığım konuşmada bunu vurgulamıştım.

Danışma Kurulu toplantılarının  ogünlerdeki katılım coşkusu ve heyecanından geriye fazla bir şey kalmadı.

Yürütme Kurulu üyelerinden çalışanlara, 2010 Ajansı"nı oluşturan her halkada, bu büyük hayal kırıklığı ve isteksizlik kendisini belli ediyor.

Proje desteği alamayanlardan hiç söz etmiyorum. Ama bizden katkı alan proje ortaklarımızın hemen hiç biri, göğsünü gere gere ve 2010 projesinin ortağı olduğundan söz etmiyor. Birlikte görünmek bile istenmeyen duruma düştük.

Basında aleyhimize çıkan yazıların bu tabloya yol açtığını düsünüyorsak, en büyük hatayı yapıyoruz. Basındaki tablo neden değil sonuçtur.

Ve bu sonucu, dünyanın en büyük halkla ilişkiler uzmanı, hadi moda deyimle söyleyelim gurusunu da getirsek değiştirmek mümkün değildir.

Basına neyi açıklayacağız?

Ajans yasasına konulan üç başlıktan AKM"yi mi? Rami Kışlası"nı mı? Maslak Kültür Merkezi"ni mi?

Yıkılsın mı, yıkılmasın mı diye yapılan onca tartışmanın ardından, yıkılmadan yenilenmesine karar verilen ve Ajans Yasası"na konulan AKM yenilemesinin geldiği sona bakın. Son noktayı sayın Başbakan koydu: “AKM yıkılmalıdır, yenileme adına yapılan her harcama israftır...”

Tıkanıklığı aşmak için yürütme kurulu başkanımızın yönetiminde ve son derece iyi niyetle yürütülen onlarca görüşme, harcanan onca zamanın sonrasında gelinen nokta, kocaman bir hayal kırıklığı.

Ya Rami Kışlası. Yürütme Kurulu"nun önüne konuşmaya değer bir proje bile gelmedi. Kültür Bakanlığı, Büyükşehir ile Ajans arasında top gidip geliyor. Her üç tarafın da oynamaya niyeti olmadığı o kadar ortada ki..

Maslak"la ilgili ise benim diyebileceğim hiç bir şey yok.

Göreve başladığım günden beri bütçeyi ve ne kadar paramızın olduğunu ya da kaldığını konuşuyoruz.

Geldiğimizde de gerçekleşmelerini izleyebildiğimiz gelir gider ve nakit akış bütçelerimiz yoktu, bugün de...

Son toplantıda resmi mali tablolarla değil, elle yapılan hesaplamalarla çıkarılmış bir notla harcanabilecek olası miktarın ne olduğunu anlayabildik. Bu nota güven duyabilir miyiz bilmiyorum.

Ama öyle olduğunu varsaydığımızda, durum daha da vahim. Not diyor ki: Paramız var ama harcayamıyoruz.

Garip bir şekilde, 2009 ve 2010 Projeleri diye projeler icat ettik. Sanki hepsi 2010 projeleri değil ve 2010 için zamanımız varmış gibi...

Ve bu anlamsız ayrımla, iki ay öncesine kadar, bir çok projeyi paramız yok diye reddetmek zorunda kaldık. Yönetmen ve direktörlerimize, elindeki kaynak şu, bu kadar harcayabilirsin, ona göre en fazla şu kadar proje getir dedik. Hatta kimilerini eksiye geçtin diye hırpaladık.

Şimdi ise tam tersini söylüyoruz. Elimizde para olduğu anlaşılıyor ama bu defa harcayabileceğimiz anlamlı, yetiştirilebilir proje derdine düşmek zorunda kalıyoruz. Öte yandan, Genel Sekreterimizin ifadesiyle, paramız olduğu halde yenilerini taşıyacak ve yönetecek gücümüz yok diye, var olanları bile gönül rahatlığıyla ele alamıyoruz.

Takke düştü, kel göründü.

Bir türlü hazırlayıp açıklayamadığımız 2010 takviminden söz ediyorum.

Son Yürütme Kurulu konuşmaları ve gündemleri de gösteriyor ki, bundan böyle sanat ve kültür projeleri yerine, içinde kültür işlevi olmayan yapım ve restorasyon projeleri imzalayacağız. Ama yapım projelerine 2010 takviminde yer veremiyoruz ki. Bu projeler takvimde bir şey ifade etmiyor ki.

Sanat ve kültür projeleri küçük bütçeli ve küçük bütçeli 100 işi yapmaya ajans bünyesi kaldırmaz diye, büyük bütçeli ve ajansa yük yüklemeyen az sayıda restorasyon ya da kültür projesi imzalamak tek doğru yol olarak önümüze konuyor.

Bunun anlamı şu: Düne kadar Vakıflar Genel Müdürlüğü, İstanbul İl Özel İdaresi, bakanlıklar ya da belediyeler tarafından yapılan restorasyon projeleri, 2010 Ajansı tarafından fonlanacak.

Restorasyon projelerinde beklenen 2010 farkı da olmayacak. Bu alanda 2010"un bir fark getireceği, 2011"e kalan önemli miraslardan birinin de bu yaklaşım farkı olacağını konuşuyorduk, onu da kaybettik. UNESCO"nun dikkat çektiği hatalı uygulamalar, dün nasılsa bugün 2010 şapkası altında aynen devam ediyor. Çünkü şartname ve ihale sürecindeki sakatlıklar ve sorunlar, 2010 Ajansı"nın tüm yasal olanaklarına ve avantajlarına rağmen iyileşmedi, aynen ihaleye tabi tüm devlet kurumlarında olduğu gibi devam ediyor. Elbette hatalı uygulamalar da... (Surlar örneği. Bitmeyen ve süresi uzatılan onlarca iş...) Daha bilmediğimiz neler çıkacak kimbilir?

Ajansın idari yapısını, devletten gelen uzmanların eline teslim ettik.

Yürütme Kurulu kararlarını ete kemiğe büründürecek Bütçe ve İhale Komisyonu ve kurullarını da.

Bu kurulları sivillere zinhar kapattık. Bunun en güzel ifadesi, Yürütme Kurulu üyesi bir Girişim Grubu üyesinin karşısına, bir devlet görevlisi YK üyesinin, “Devletin parası ancak devletten gelenlere teslim edilir” gibi bir veciz ifadeyle Bütçe ve İhale Komisyonu"na aday gösterilmesiydi. Üstelik de, Ajans Yasası"nda, beş kişilik Bütçe ve İhale Komisyonu üyesinin ikisinin sivil toplum temsilcileri olması zorunlu tutulmuşken.

Kimseyi yargılamak istemiyorum. Ne dünün Genel Sekreterini, ne de bugünün gayretlerini takdirle izlediğim Genel Sekreterini ve diğer idari uzmanlarını.

Biliyorum ki, gecelerini gündüzlerine katarak ve büyük bir özveriyle çalışıyorlar.

Ama onlar, devletten geliyor. Bu işi de amirlerinden aldıkları görev ile ve aynı kural ve disiplinle yürütüyorlar.

Satın almayı yapanlar, önlerine gelen projelere, restorasyon ya da kültür projesi diye bakmıyorlar. Müteahhitlere nasıl davranıyorlarsa, kültür projesi sahiplerine ya da müelliflerine de aynı şekilde davranıyorlar. Satın almalar, aynı mantıkla ve prosedürle yapılıyor.

Sıkışıldığı zaman, alım yapsın diye devlet ya da belediye şirketleri işin içine sokuluyor.

Çok önem verdiğimiz açılış etkinliğinin haline bakın. İstanbul için dünyanın ve Türkiye"nin önemli organizasyon şirketlerini yarıştırmak ve bu yarıştan İstanbul"un kazançlı çıkmasını sağlamak yerine, bir belediye şirketi üzerinden basit bir satın almaya dönüştürdük işi. Söz konusu belediye şirketini de zor durumda bırakarak ve komisyoncu durumuna düşürüp haksızlık ederek... Bu duruma tepki gösterip istifa eden Büyük Etkinlikler Koordinatörümüzün neden istifa ettiğini bir türlü anlamayarak. Anlamayıp yanlış enformasyonla suçlayarak...

O zaman biz bu işi neden belediye ya da bir devlet birimi altında örgütlemedik de, özel statüye sahip bir ajans kurduk.

Neden bu projeyi, kamu, özel sektör ve sivil toplum ortaklığı gibi büyük bir iddia ile ortaya koyduk? Neden sayın Başbakanımız, aldığımız Kültür Başkenti unvanını kamuoyuna duyurmak amacıyla gerçekleştirdiği basın toplantısında Vali,  Belediye Başkanı ve ilgili Bakanın yanına, üç sivil toplum kuruluşu temsilcisini Girişim Grubu adına oturttu?

Girişim Grubu, Ajans Yasası"nda neden özel bir önemle vurgulandı?

Ne yazık ki, hatırlayan bile yok.

Girişim Grubu sembolik bir gruptu ama onun sembolik olmaktan öte bir anlamı vardı.

2010 bir sivil toplum projesi olarak ortaya çıkmıştı ve Girişim Grubu projenin bu özelliğini yasal güvenceye kavuşturuyordu.

Şimdi onun esamisi bile okunmuyor.

Bu proje, zaman içinde sivillikten arındırılmıştır.

Çok uzun zamandır bu rotadan sapılmıştı zaten. Ajansı uzun süre kilitleyen, Genel Sekreterlik - Yürütme Kurulu çatışmasının ardında bu sapma vardı. Ama anlaşılamadı. Kişiselleştirildi. Kişiler değişirse, sorun ortadan kalkar sanıldı.

Yürütme Kurulu"ndan dört istifa (Nuri Çolakoğlu, Görhan Ertür, Metin Sözen, İskender Pala) büyük hataydı. Gerekçelerini kamuoyuyla paylaşmadan istifaları daha da büyük hataydı. Danışma Kurulu bu istifaları görüşüp, yeniden aynı dört kişiyi aday göstermek yerine, yenileri, içinde bizlerin de bulunduğu yeni dört kişiyi seçerek yanlış yaptı. Aynı yanlışa Girişim Grubu da ortak oldu.

Eğer o zaman direnilseydi, bugüne gelinmezdi. Eğer o gün direnilseydi, Ajans kuruluş amacında ifade edildiği üzere sivilleşirdi. Ya da yol ayrımı o zaman gerçekleşirdi.

Şimdi Ajans devletin herhangi bir biriminden farklı değil.

Devlet anlayışı ve alışkanlıklarıyla, bu boyuttaki bir kültür projesinin yürütülmesi mümkün değil. Mümkün olsaydı, bugüne kadar olurdu.

Şimdi kendi aramızda (süreci başlatan Girişim Gurubu içinde), keşke bu girişim başladığı gibi devam etseydi diyenlerimiz çoğunlukta.

Daha az bir bütçeyle, çok daha etkili ve başarılı olunabilirdi diyenlerimiz çoğunlukta.

Bugün bulunamayan sponsorlukların daha büyük ölçekte bulunabileceğini dile getirenler çoğunlukta...

İstanbul"un önemli kültür organizatörleri, 2010 Ajansı"na İstanbul 2010 etkinliklerini birlikte sırtlayacakları bir ortak olarak değil, kendi etkinliklerini fonlayacak bir finansal kaynak olarak bakıyor.

Tıpkı Kültür ve Turizm Bakanlığı"nın baktığı gibi. Tıpkı İstanbul Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere diğer belediyelerin baktığı gibi. Tıpkı Vakıflar Genel Müdürlüğü ya da diğer devlet kurumlarının baktığı gibi...

Bu role evet diyenlerin yolu açık olsun. Ben evet diyemiyorum...

2010 Ajansı dönüştürücü bir kurum değil artık. Herhangi bir yönetim danışmanlığı almadan, tıkandığımızı düşündüğümüz her yere, niteliği uygun olup olmadığını yeterince incelemeden onlarca insanı doldurduğumuz hantal bir kurum.

Devlette kocaman yapılar nasıl hantallaşıp, iş göremez hale geliyor, çok güzel anladık.

Umutlar bu konuda tüketildi.

Yeniden diriltmek için de zaman geç.

Başlangıçta heyecanla dile getirdiğimiz sözlerin arkasında duracak ne bir yapı, ne de kimse var.

Göğsümüzü gere gere 2011"e devredeceğimiz en büyük mirasın üzerinde yeller esiyor...

Bu durumun müsebbipleri arasında ben de varım.

Özür diliyorum.

Saygılarımla,

16. 11. 2009

Halim Bulutoğlu

Fest Travel"ın sahibi ve Tarih Bilincini Geliştirme Vakfı Başkanı Faruk Pekin, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu Üyeliği"nden istifa etti.

Pekin, istifasında; ajansın bugünkü yaklaşımını, 2010 Girişim Grubu'nun dışlamak istenmesini ve Bütçe ve İhale Komisyonu'nun (BİK) oluşumunun yasa dışılığını gerekçe gösterdi.

Konuyla ilgili yazılı bir açıklama yapan Pekin, istifa gerekçesiyle ilgili şunları kaydetti:

“17 Nisan 2009 tarihinde, 5706 Sayılı İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Hakkında Kanunu'nun 8-2. Maddesi  gereğince seçilerek, Yürütme Kurulu'nda YK göreve başladım. Bugüne kadar, 7 ay süresince  yasa gereği bana düşen görevleri yerine getirdiğimi sanıyorum. Zaten 2004 Yılından bu yana; 2010 Girişim Grubu, gizli oyla seçilerek saptanan 20 kişilik Proje Değerlendirme Ekibi (PDE), 2010 Danışma Kurulu Üyesi ve 2007 sonrasında Kent Kültürü Yönetmenliği Danışmanı olarak yoğun bir emek harcamıştım.  Bütün bunları" para tahakkuk eden"  konular dahil, Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'ndan (Ajans ya da AKBA) hiçbir para almadan, ücretsiz yaptım. Zaman zaman bana ters gelen birçok konuya bir "İstanbulsever" olarak katlandım. Son 21 yıldır İstanbul kültürüne, İstanbul'un her yönüyle bilinir olmasına, İstanbulluların İstanbul ile yeniden buluşmalarına, tanışmalarına, genelde İstanbul kültürüne katkıda bulunmaya çalışıyorum. İstanbul ile ilgilenmem AKBA öncesindedir, AKBA'dan sonra da devam edecektir. 
Ancak, AKBA içinde benim için bir yol ayrımı oluşmuştur. AKBA YK'nin bugünkü yaklaşımı, 2010 Girişim Grubu'nun YK ve genel Ajans çalışmalarından inatla dışlamak istenmesi; Avrupa Kültür Başkenti kriterlerine, Avrupa Birliği ile Avrupa Komisyonu'na bu konuda verdiğimiz taahhütlere, Sayın Başbakanın ilgili ilk sözlerine, ilgili Sayın Bakanın açıklamalarına karşı alınan kararlar ve de özellikle Bütçe ve İhale Komisyonu'nun (BİK) oluşumunun yasa dışılığı nedenleriyle YK üyeliğinden istifa ediyorum. 

29 Nisan 2009 günü Başbakanlık Denetleme Kurulu müfettişleri, YK üyelerine işleyişe ilişkin, yol gösterici,  uzun ve kapsamlı bir sunum yaptılar. Ne yazık ki onların geçmiş döneme ilişkin eleştirdiği konular, büyük ölçüde aynen devam ediyor, özellikle ihale ve satın almalar konusundaki önerileri dikkate alınmıyor. İdari, mali hukuki bir dış denetim yok. Demirbaş listesi yok. Gerçek bir nakit akış tablosu yok. Denetçilerin önerdiği suiistimali önleyici önlemler alınmış değil.

Kanımca, YK toplantılarına ilişkin üç önemli zaaf var: Birincisi, alınan kararlarda oybirliğinin zorlanması, karşı görüşlere itibar edilmemesi; ikincisi BİK üyesi olmayan YK üyelerinin karar verdikleri konunun akıbeti hakkında sonradan bilgi sahibi olamamaları; üçüncüsü YK toplantılarında DK toplantılarında yapıldığı gibi zabıt tutulmaması.
Bu üç zaaf, Ajans'ın niye kurumsallaşamadığını, işlerin hâlâ niye yürümediğini büyük ölçüde açıklamaktadır.

Dile getirmeye çalıştığım şu gerçek:
Sakat doğmuş bir yasada yanlış kurgulanmış bir Ajans'ın "yaratıcı bazı çözümler" ortaya konmadan düzeltilemeyeceği. Ajans işlerinin fiilen yürütülmesine, bazı çalışanlara hakim olan "devletçi" "o kafa" ile de bu yapının düzeltilmesinin mümkün olmadığı. Bazı kişiler ayrıldı,  ama Kültür ve sanat dünyasını anlamayan, hiçbir zaman da anlayamayacak "o kafa" devam ediyor. İktidar YK'de değil; devlet kökenli bürokratlarda. Parayı onlar harcıyor, YK değil. Ama sorumlu görünen YK. Ajansın en önemli kurullarından Danışma Kurulu, gerçek anlamda çalıştırılmamaktadır. Danışma Kurulu gündemine, bu kurulun tartışması gerekli olan konular getirilmemekte, yeterli bilgi verilmemekte, DK üyelerinin sürece katılımı sağlanamamaktadır. Daha da vahimi her konuda bilgi sahibi olması gereken DK Başkanına gerekli bilgiler verilmemekte,  DK Başkanı habersiz kılınmaktadır. Gördüğüm kadarıyla DK Başkanı olaydan büyük ölçüde dışlanmıştır.

Kentlilerin ulusal ve uluslararası kültüre erişimi, kamusal alanların dönüşümü (Hasanpaşa Gazhanesi, tersaneler gibi), kültürel mirasın sahiplenilmesi ( UNESCO İzleme Komitesi Yönetişim Planı hâlâ yapılamamıştır ve bu AKBA'yı çok yakından ilgilendirmektedir), geçmişe sahip çıkarken güncele, çağdaş sanatlara olanak tanıma konuları, ne ilgili yönetmenlerin ya da uzmanların çalışmasına bırakılmış ne de YK'de tartışılmıştır.
Kanunda sözü geçen üç konunun akıbeti belli değildir. Rami Kışlası'nın ne olacağını bilmiyoruz. Ayazağa Kültür Merkezi konusunda bildiğim kadarıyla bir YK kararı yoktur. AKM süreci iyi yönetilememiştir (bu konuda ilgili sendikanın suçlanması Ajans'ı kurtaramaz). 

YK üyesi  Ataman Onar'ın BİK'ten istifasından sonra tamamlanan  ve şu anda görev yapan BİK ise daha net biçimde yasa dışıdır ve BİK' in bugüne kadar aldığı kararlar da yasa dışıdır, kadüktür. Böylesi bir yasa dışı çerçevede kalmayı, aşırı İstanbul sevgim nedeniyle bile, daha fazla uzatamazdım.  

Dahası bugüne kadar medyada duayeni diye adlandırıldığım "kültür turizmi" konusunda ileri sürdüğüm görüşlerimin hiç birinde sonuç alıcı olamadım. Ayrıca yukarıda da belirttiğim gibi Girişim Grubu da YK'den dışlanmıştır. Kısacası bu YK bünyesinde bir üye olarak Ajans'a hiçbir katkım olamıyor.

İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu üyeliğinden istifamın kabulünü ve gereğinin yapılamasını rica ederim.”