Değerli turizmci Sunuk Pasiner’i kaybettik

İSTANBUL- Türk turizminin önemli isimlerinden, Turim Yatırımcıları Derneği-TYD eski genel sekreteri Sunuk Pasiner’i kaybettik. Sunuk Pasiner eski Turizm Bakanı Barlas Küntay’ın görev döneminde, 1975 yılında Edirne Turizm Müdürlüğü ve bakanlık müsteşarlığı görevlerinde bulunmuştu.

Daha sonra turizmin çeşitli dallarında görev alan Sunuk Pasiner yaşamı boyunca turizmin içinde yer aldı ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarında üyelik yaparak görevler aldı.
turkiyeturizm.com olarak değerli turizmciye, yakınlarına ve tük turiz camiasınabaşsağlığı diliyoruz.

PROJELERİYLE BİLİNEN SUNUK PASİNER

Projeleriyle bilinen Sunuk Pasiner TYD Genel Sekreterliği döneminde Turizm Borsası kurulması için girişimlerdu bulunmuştu. Haber 14 Temmuz 1998’de gazetelerde şöyle yer almıştı:

ANKARA- Türkiye'de düşüşe geçen turizm sektörünü yeniden ayağa kaldırmak, dünya turizmcileriyle Türk yatırımcıları bir araya getirmek için "turizm borsası" kurulması kararlaştırıldı.

Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği Genel Sekreteri Sunuk Pasiner, dünyanın değişik ülkelerinden turizm yatırımcılarının 26-27 Kasım'da İstanbul'da bir araya geleceğini ve turizm borsasının ilk adımının atılacağını söyledi.

Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği Genel Sekreteri Sunuk Pasiner, Türk yatırımcılarının uluslararası alanda seslerini duyurabilmeleri için "turizm borsası" kurulacağını belirterek, şunları söyledi:

"26-27 Kasım'da İstanbul'da turizm yatırımcıları borsası düzenleyeceğiz. Türkiye'deki yeni projelere, alışveriş merkezi, marina, otel gibi projelere dünyanın ilgisini çekmek istiyoruz. Devletimizin de finansal kyanaklarını dikkate alarak, işbirliğine gitmeyi amaçlıyoruz. Karadeniz ülkeleri, Türk Cumhuriyetleri, KKTC'yi de davet ediyoruz. Yatırım çevreleriyle turizmcileri yan yana getireceğiz. Borsa üzerinden anlaşma yapılacak, proje alınıp, satılacak."

Yatırım çağrısı

Dünya Turizm Örgütü'nün düzenlediği "Turizmde Müşavirler Forumu" isimli organizasyona davet edilen 130 ülkeden birisinin de Türkiye olduğunu kaydeden Pasiner, şöyle konuştu:

"Bu, uluslararası örgütlerin, Türkiye'ye verdikleri önemin ifadesidir. 2010 projemiz var. Yöresel tanıtma vakıflarının kurulmasında öncülük yapıyoruz. Turizm iş komiteleri kuracağız. DEİK'le de işbirliği yapacağız. Kurulacak turizm borsası büyük bir hareketlilik getirecek. Türk yatırımcılar olarak çevre ülkelerdeki, Kanada'dan Japonya'ya kadar olan alandaki tüm yatırımcılara, (Gelin bizimle işbirliği yapın) diyoruz. Avrupa ülkelerine Türkiye'de, çevresinde, hatta Paris'te, Londra'da iş yapabiliriz diyoruz. Türkiye artık turist gönderen bir ülke. Bizim üyelerimizin yatırım teşebbüsleri var."

Yerli turizme destek

Yerli turizmin düşük faizli kredilerle desteklenmesi gerektiğini kaydeden Pasiner, "Kendi halkımıza da ucuz tatil sunabilmeliyiz. Uygun dönemlerde kendi vatandaşlarımıza ucuz tatil sunabiliriz. Avrupa, ülkelerinde tatil yapacaklara faizsiz kredi veriyor. Bunu Türkiye'de de yapabiliriz" dedi.

Turizmin 2000'li yılların gözde sektörü olacağını kaydeden Pasiner, şunları söyledi:

"1993-1995 yıllarında 3 senede yıllık ticaret hacminin yüzde 85'ini oluşturan 9 sektör, mal piyasalarında 33 miyar dolar açık verilen, aynı dönemde turizm sektörü net 10.5 milyar dolar fazla vermiş, dış ticaret açığının aynı dönemde yüzde 32'sini tek başına karşılamıştır.Türkiye'ye yönelik turist talebi, dünya ortalamasının çok üzerinde ortalama yüzde 15 seviyelerindedir. İspanya, Portekiz, Yunanistan gibi ülkelerde turizmin milli geliri katkısı yüzde 5-6 oranlarındayken, Türkiye'de oran ortalama yüzde 3-3.5'larda takılıp kalmıştır"

Hedefler

Pasiner, Türk turizminin 10 yıl sonunda 25 milyon turisti misafir ederek dünyada ilk 15'e girip, 20 milyar dolar gelir sağlaması hedefiyle yapacakları çalışmaları da şöyle sıraladı:

- İç turizme katılım bugünkü 5 milyon kişi seviyelerinden 15 milyona ulaştırılmalıdır. Bu, 3 milyar dolar hacminde bir ekonomik değeri yaratacaktır.

- Turizm amaçlı ulaşım sistemi uçak, yat, otobüs, yat limanları ve otobüs taşıma kapasiteleri en az üç kat arttırılacaktır.

- Bugünkü çalışan nüfusun yüzde 4'ü seviyesinde olan direkt istihdam, sektördeki gelişmeyle yüzde 8 oranına çıkarılacaktır.

- Uluslararası nitelikteki mevcut yatak kapasitesine 300 bin yatak ilave edilerek 650 bin adede ulaşılacak, belediye belgeli ve diğerleriyle toplam arz kapasitesi 1 milyon olacaktır. İlave kapasitenin 100 bin adedi yarım kalmış yatırımların tamamlanmasıyla sağlanacaktır.

- Büyük çoğunluğu 3 ve 4 yıdızlı oteller ve tatil köylerinden oluşacak yeni kapasitenin yaratılması için 6 milyar dolar harcama yapılacaktır.

- Turist talebini kuvvetlendirecek, yan harcamaları arttıracak olan spor, eğlence, golf, aqua-park ve ticaret merkezleri gibi destekleyici yatırımlar için 750 miyon dolar gerecektir. Yenileme yatırımları için 750 miyon dolar gerekmektedir. Sonuçta, 10 yılda sabit tesis yatırımları için 7.5 milyar dolar yatırım yapılacaktır.

- Tanıtma, pazarlama ve eğitim yatırımları için 500 miyon dolar harcama öngörülmüştür. Bu harcamalara yüzde 50 oranında özel sektör katılacaktır.

- Altyapı yatırımlarından havaalanı, yol, köprü, liman gibi büyük projelerin devlet tarafından direkt, bölgesel altyapı geliştirme projelerine de yüzde 25 oranında yararlanan tesislerin katılımıyla 1 milyar dolar harcanması öngörülmektedir.

- 10 yılda gerçekleştirilmesi öngörülen 9 milyar dolar yatırım 1 milyar dolarını devlet, 8 miyar dolarını da özel sektör gerçekleştirecektir. Özel sektör 8 miyar dolarlık yatırımın yüzde 60'ını 4.8 miyar dolar harcamayı yerli ve yabancı firmalar olarak özkaynaklarından karşılayacak, 3.2 milyar dolar da iç ve dış kredi sağlanacaktır.