AB yetkilileri unutulma hakkını kullanıyor

SAN FRANCİSCO - AB'de siyasetçiler ve devlet yetkilileri kendileri hakkında neredeyse 34 bin adet makalenin Google sonuçlarından kaldırılmasını talep etti.

Google, Avrupa Birliği’nin ‘unutulma hakkı’ olarak adalandırılan düzenlemesi hakkında düzenli olarak yayımladığı güncellemelerin son sürümünü yayımladı. Ancak şirket bu kez öncekilerin aksine insanların kendileri hakkında neleri internetten sildirmek istediklerini de açıkladı.

Unutulma hakkı 2014’te Avrupa’nın en yüksek mahkemesince kabul edilmişti. Kanuna göre isteyen herkes kendisi hakkında internette bulunan ve yanlış, yetersiz, alakasız ya da aşırı bilgiler içeren sayfaların Google arama sonuçlarından çıkarılmasını talep edebiliyor. Bu isteklerde doğruluk payı varsa Google istekleri yerine getirmek zorunda.

Bu hakkın tanınmasının ardında AB’nin mahremiyet kanunu yer alıyor. Böylece insanlar kendileri hakkında internett yer alan ve kaldırtamadıkları içeriklerin kolayca bulunmasına engel olabiliyor. Google’ın son şeffaflık raporuna göre  2014’ten bu yana 655 binin üzerinde talep alındı. Bu taleplerde toplamda 2,5 milyon linkin arama sonuçlarından çıkarılması istendi. Şirket bu linklerin yüzde 43,4’ünü kaldırmayı kabul etti. Talebi Google tarafından reddedilen kişiler, yerel mahkemelere başvurarak kararı değiştirtebiliyor.

Peki insanlar bu taleplerde bulunurken tam olarak neyin kaldırılmasını istiyor. Google’ın açıklamaları ilginç sonuçlar içeriyor. Taleplerin üçte biri, içinde kişisel bilgiler bulunan sosyal medya ve rehber hesaplarının kaldırılması yönündeydi. Taleplerin beşte biri ise kişilerin adli geçmişine dair bilgiler sunan haberler ve devlet sitelerinin arama sonuçlarından çıkarılması yönündeydi.

Ekmek kapısı oldu

Özellikle Almanya ve Fransa’dan gelen talepler sosyal medya hesaplarının sonuçlardan çıkarılması konusunda oldukça istekli. İngilizler ve İtalyanlar ise haber sitelerine yönelik talepler konusunda diğer ülkelere göre üç kat daha fazla talepte bulundu. Toplamda taleplerin yarısının arkasında Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık vatandaşları vardı. Bu kişilerin sadece yüzde 0,25’ini oluşturan bin kişilik bir grup ise tüm taleplerin yüzde 15’ini gerçekleştirdi.

Unutulma hakkı kimileri için de bir iş imkanı haline geldi. Bu sıkça talepte bulunan kişilerin önemli bir kısmı hukuk şirketleri ya da itibar yönetim hizmetleri sunan şirketlerdi. Ancak taleplerin çoğu bireysel başvurulardan oluşuyordu. Bu başvuruların yüzde 5’i çocuklar için yapılmıştı.

Kötüye kullanım endişeleri

Kanun uygulamaya girdiğinde medyadaki pek çok kişi bu düzenlemeni kamuoyunun yanlış bilgilendirilmesinde kullanılabileceğinden endişe ediyordu. Konu ile ilgili rakamlar açıklandı: siyasetçiler ve devlet yetkilileri neredeyse 34 bin adet linkin Google sonuçlarından kaldırılmasını talep etti. Devlete bağlı olmayan ancak kamuya mal olmuş kişiler ve ünlülerden de 41 bin adet talep geldi.

Konu şimdilik sadece Avrupa’yı ilgilendiriyor gibi görünebilir ancak Fransa’nın mahremiyetten sorumlu düzenleme organı, kabul edilen liste dışı kalma taleplerinin sadece AB’de değil, Google’ın hizmet verdiği tüm ülkelerde geçerli olması gerektiğini savundu. Konu Avrupa Birliği Adalet Mahkemesinde görüşülüyor. Google ise böyle bir durumda her ülkenin kendi sansür yasalarını tüm dünyada uygulamak isteyebileceğini savunuyor.

Kişisel verilerin korunmasına yardımcı olabilecek uygulamalar

İnternette dolaşırken takip edilmekten çekiniyorsanız sizi takip eden siteleri tespit edip takip yazılımlarını engellemenizi sağlayan bir çok uygulama var.

Büyük şirketlerin internette sizi takip ettiğinden şüpheleniyorsanız haksız değilsiniz. Facebook ve Google gibi gelirlerinin önemli bir kısmını reklamlardan elde eden şirketler daha etkili reklam verebilmek için kullanıcıların kişisel verilerini toplayıp analiz ediyor. Bu veriler Cambridge Analytica gibi kötü niyetli kişilerin eline geçtiğinde ise sizi maniple etmek, siyasi tercihlerinizi değiştirmek gibi amaçlarla da kullanılabilir.

Son aylarda gündemden düşmeyen kişisel verilerin korunması konusunun ardından Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Düzenlemesi adında bir kanun hazırladı. Cuma günü yürürlüğe giren bu kanuna göre AB bünyesinde hizmet veren tüm şirketler hangi verileri, ne amaçla topladıklarını kullanıcılara söylemek ve bu verileri toplamak için kullanıcılardan izin almak zorunda. Bu düzenleme önemli bir adım olsa da tek başına verilerinizi korumak için yeterli olmayabilir.

Kullanıcıların bilinçli hareket etmesi ve verilerini korumalarını sağlayan uygulamalar kullanması bu alanda atılacak en önemli adımlardan birisi. Kişisel verilerinizin isteğiniz dışında kullanılmaması için kullanabileceğiniz uygulamalar şu şekilde:

Teşhis

Panopticlick: İnternette güvenli olmanız için tarayıcınızın güvenli olması gerekir. Panopticlicktarayıcınızın, sizi takip eden sitelere karşı nasıl mücadele ettiğini inceleyerek size ne kadar güvende olduğunuzu söylüyor. Çoğu web sitesi internetteki hareketlerinizi takip ederek size uygun reklam göstermek istiyor. Panopticlick bu web sitelerinin yazılımlarını takip ederek hangi verilere ulaşılabildiğini gösteriyor.

Koruma

Brave tarayıcı: Verilerinizi internette korumanın bir yolu tarayıcınızı değiştirmek. Brave, Tor Project’in ağ kimliği saklama teknolojisini kullanarak gizli sekmeler açmanızı sağlıyor. Böylece hem internetteki şirketlerin hem de servis sağlayıcınızın kullandığı her türlü takip yazılımına karşı önlem almış oluyorsunuz. Brave kullanırsanız, sizi takip etmeye çalışanlar internet geçmişiniz yerine farklı ülkelere giden şifreli trafik bilgilerini görecek.

Privacy Badger: Bu tarayıcı eklentisi, takip yazılımlarını ve casus reklamları engellemek için geliştirilmiş. Privacy Badger, diğer eklentiler gibi önceden hazırlanmış bir kara listeyi engellemekle kalmıyor, kodların arasında takip mekanizmalarını bulup bunların çalışmasını engelliyor. Böylece sürekli öğrenerek kendini adapte ediyor.

DuckDuckGo: Google’da arama yaparken verilerinizin Google tarafından kullanılmasından rahatsızsanız alternatif arama motorlarına yönelebilirsiniz. Mahremiyet odaklı arama motoru DuckDuckGo Google alternatifleri arasında en popüler arama motorlarından birisi.

Cookies Autodelete: Web siteleri cihazınızı tanıyabilmek için ‘çerez’ adı verilen küçük dosyaları cihazınıza kaydeder. Bir siteye giriş yapacağınızda giriş bilgilerinizin otomatik olarak geldiğini görmenizin sebebi de budur. Çerezler aynı zamanda sizi takip etmek için de kullanılabilir. Cookies Autodelete adlı tarayıcı eklentisi, sekmeyi ya da tarayıcıyı kapattığınız anda bu çerezleri siliyor. Dilerseniz güvendiğiniz sitelerin çerezlerinin bilgisayarda kalmasına izin verebilirsiniz. Ayrıca hiç güvenmediğiniz sitelerin bilgisayarınıza asla çerez yüklememesini sağlayabilirsiniz.

Güvenli mesajlaşma

Signal: WhatsApp ve Telegram gibi şifreli mesajlaşma araçları mesajlarınızın başkalarının eline geçmesine engel olabilir. Ancak amacınız maksimum mahremiyet ise Signal bu alanda en çok tavsiye edilen mesajlaşma uygulaması. Hiçbir şekilde kullanıcı verisi depolamayan Signal, istese de verilerinizi herhangi birisiyle paylaşamaz. İsterseniz uygulamadaki konuşmalarınızın bir süre sonra silinmesini sağlayabilirsiniz. Edward Snowden bile tavsiye ettiğine göre gerçekten güvenli bir uygulama olmalı.