Yavru carettaların yolculuğu

MUĞLA - Yılda yaklaşık 600 bin turistin ziyaret ettiği Dalyan'daki İztuzu plajına yumurtlamak amacıyla gelen caretta carettaların sahile yaptığı yuva sayısı 344'e ulaştı. Yuvalardan çıkan yavru deniz kaplumbağaları "martı, porsuk, hayalet yengeç ve tilki" engellerini gönüllüler yardımı ile aşarak denize ulaşmaya çalışıyor.
Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan beldesindeki Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) Müdürü Doç. Dr. Yakup Kaska, bu yıl İztuzu sahilinde bulunan 344 yuvaya caretta carettaların yumurta bıraktığını bildirdi.
Her yuvada 70 ila 100 arasında yumurta bulunduğunu, bu yuvalardan yavru çıkışının haziran ayında başlayıp ekim ayı başlarına kadar sürdüğünü anlatan Kaska, "yavrular yuvadan çıkınca 4 önemli düşmanı olan tilki, porsuk, hayalet yengeç ve martılarla mücadele etmek zorunda kalıyor. Gönüllülerimiz özellikle geceleri, porsuk ve tilkilerin yuvadan çıkan yavrulara ve yuvalara zarar vermemesi için sabah saatlerine kadar yuvaların bulunduğu noktalarda nöbet tutuyorlar ve yuvaları demir kafeslerle koruma altına alıyorlar" dedi.



Kaska, İztuzu sahilindeki yuvalardan çıkan her bin yavrudan sadece birinin ergenlik dönemine ulaştığını kaydederek, şunları söyledi:
"Denize ulaşan yavruların ergenlik dönemine gelmeleri 20 ila 25 yıl sürüyor. Bu süreçte yapılan araştırmalara göre her bin yavrunun 999'u balıklar, martılar ve diğer deniz canlıları tarafından yeniliyor veya çevresel sebeplerle yok oluyor. Ergenlik dönemine ulaşan caretta caretta ise 20-25 yıl sonra denize bırakıldığı sahile yumurtlamak amacıyla dönüş yapıyor. Yavruların çıkış yaptığı yuvaların sıcaklığı büyük önem taşıyor. Biz yavruların cinsiyetini yuva sıcaklıklarına göre tespit ediyoruz. Bizim tespitlerimize göre İztuzu sahilinde bu sene denize ulaşan yavruların yüzde 80'inin cinsiyeti dişi, bu sevindirici."
Özel Çevre Koruma Kurumu (ÖÇK) Muğla Müdür Yardımcısı Bekir Erdoğan ise, Dalyan'daki İztuzu sahilinin, Türkiye'nin farklı noktalarında bulunan 17 deniz kaplumbağası üreme kumsalından biri olduğuna dikkati çekti.
Erdoğan, bölgenin, ÖÇK bölgesi ilan edilmesinin ardından 1989 yılından itibaren üremek amacıyla gelen deniz kaplumbağalarını koruma amacıyla bir dizi önlem alındığını ve projeler üretildiğini vurgulayarak, "bu kapsamda ilk olarak deniz kaplumbağalarının üredikleri bölgeler belirlendi ve bu bölgelerde üreme bandı oluşturuldu. İztuzu sahilini yılda yaklaşık 600 bin kişi ziyaret ediyor. Her yıl yaklaşık 7-8 bin yavru deniz kaplumbağası İztuzu sahilinden denize ulaşıyor. Alınan tedbirlerle kurtarılan tek bir dişi caretta caretta bizim için çok önemli" dedi.
Erdoğan, deniz kaplumbağalarının üreme bantlarındaki yuvalarına rahat bir şekilde yumurta bırakabilmeleri için 24 saat aralıksız koruma çalışması yaptıklarını anlatarak, şöyle konuştu:
"Uzmanlar tarafından belirlenen, ip ve kazıklarla koruma altına alınan üreme bandına bölgede tatil yapan insanların şezlong uzatması, şemsiye çakması, deniz havlusu bırakması ve sportif etkinlikler yapması yasaklandı. Mayıs ve ekim ayları üreme sezonu olduğu için akşam saat 20.00'den sabah saat 08.00'e kadar kumsala girişe izin verilmiyor. Oluşturulan koruma bandı İztuzu'ndaki yuva sayısını artırdı. Sahildeki yuva sayısı 220'lerden 340'lara ulaştı. Başarılı çalışmalar sayesinde İztuzu sahili 2008 yılında 'Avrupa'nın en iyi açık alan ı' seçildi."
Dalyan'daki Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi'ndeki çalışmaları yakından görmek için her gün yüzlerce turist merkezi ziyaret ediyor.
Oğluyla birlikte Finlandiya'dan Dalyan'a gelen Mirja Avranen Sakyla, oğlu Joel'in yavru caretta carettaların denize ulaşmasını çok merak ettiğini ifade ederek, "Gece boyunca gönüllülerle yuvaların başında yavruların çıkışı nı bekledik. Yavruların yuvadan çıkıp denize ulaşmasını ise heyecanla izledik. Bölgede görev yapan gönüllülerin duyarlığı çok güzel. Dalyan'daki Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi'ndeki çalışmalar dünya çapında örnek olmalı" dedi.
DEKAMER'de görev yapan gönüllüler Fikret Sarı, Melda Harbalioğlu ve Meliha Cecetaş da, el fenerleri ve demir kafeslerle İztuzu sahilinde saat 23.00'den ertesi gün sabahın ilk ışıklarına kadar yavru deniz kaplumbağalarının çıkış yapacağı yuvaların başında nöbet tutuyor.
Nöbet esnasında porsuk ve tilkileri mevcut imkanları ile yuvalardan uzak tutmaya çalışıyorlar. Bir tilki tarafından açılan ve parçalanan yumurtaları gö ren gönüllüler, yuvaya zarar veren tilkiyi bulabilmek için yaklaşık 4.5 kilometre uzunluğundaki sahili yürüyerek kat etmek zorunda kalıyor.