İSTANBUL- İstanbul’un Anadolu Yakası’ndaki önemli mübadil yerleşimi Tuzla’da düzenlenen uluslararası mübadele sempozyumuyla kitap tanıtımı ve kültür etkinliğinde ilçe halkı hem mübadele hakkında bilgilendirildi, hem de unutulan gelenek ve göreneklerini yeniden hatırladı.
Tuzla Sosyal Dayanışma ve Yardım Derneği’nin düzenlediği Birinci Uluslararası Tuzla Mübadele Sempozyumu’yla kitap tanıtım etkinliği yapıldı.
Birinci Uluslararası Tuzla Mübadele Sempozyumu’nun Yunanistan’dan gelen konuğu Theodoros Pavlidis temsili düğünde geline para taktı.
İstanbul’un Anadolu yakasındaki en önemli mübadil yerleşimi Tuzla’da ilk kez düzenlenen bu uluslararası sempozyuma konuşmacı olarak eski Türk Tarih Kurumu Başkanı ve Kayseri Milletvekili Prof. Yusuf Halaçoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Müdürü Prof. Kemal Arı, ikinci kuşak Bafra mübadili, Kilkis Batı Karadeniz Kültür Derneği Başkanı avukat ve yazar Theodoros Pavlidis , Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Neval Konuk, Lozan Mübadilleri Derneği (LMD) Başkanı Esat Ergelen ve Tuzla’nın tarihi konusunda çalışan yazar, öykücü Kaan Temizel katıldı.
Sempozyumu gazeteci İskender Özsoy yönetti.
Derneği tanıtan ve mübadeleyi anlatan iki multivizyon gösterisinden sonra sempozyum dernek başkanı Nursen Temizel’in konuşmasıyla başladı.
Temizel konuşmasında mübadeleyi doğuran sebepleri anlattı, mübadillerin geldikleri yerlerde tarihi ve kültürel miraslarını da bıraktıklarını söyledi, Tuzla’da mübadillere verilen Rum evleriyle o dönemden kalan bir iki tarihi izin koruma altına alınarak ilçeye kazandırılması gerektiğinin altını çizdi. Temizel mübadillerin belleğinde yeri olan tahaffuzhanenin mübadele müzesi olanak Tuzla’ya kazandırılması gerektiğini de vurguladı.
TUZLA’NIN KAYIP TARİHİ
Prof. Halaçoğlu konuşmasında Türkiye ile Yunanistan arasındaki ikili ilişkilerde Türkiye’nin attığı adımlara Yunanistan tarafından karşılık verilmediğini söyledi.
Türkiye’de mübadele konusunda ilk bilimsel çalışmayı yapan Prof. Arı da mübadelede görev alan gemilerle, taşıma koşullarını ve mübadele yolculuğunda yaşananları anlattı.
Sempozyumun Yunanistan’ın Kilkis (Kılkış) kentinden gelen konuğu Pavlidis Yunanistan ve Türkiye’de Mübadele:Benzerlikler ve Farklar başlıklı sunumunda iki ülke mübadillerinin neler yaşadıklarını, benzerliklerini ve farklarını anlatırken Dr. Konuk Selanik Seni Unutmadık başlıklı sunumunda Selanik’teki Osmanlı mimari mirasının dününü ve bugününü fotoğraflarla belgelendirerek anlattı. Dr. Neval Konuk 18 Haziran 2012 tarihinden bu yana restorasyonu süren Selanik’teki Atatürk Evi Müzesi hakkında da bilgi verdi.
LMD Başkanı Ergelen de Kılkış’la Avrethisar’ın yüz yıl önceki demografik, ekonomik, sosyolojik ve idari yapısına ilişkin bilgiler verdi.
Sempozyumun son konuşmacısı yerel tarihçi ve öykücü yazar Kaan Temizel Tuzla’nın Kayıp Tarihi başlıklı sunumunda Yunanistan’a yaşanan mimari tahribatın bir örneğinin Tuzla’da da yaşandığını örnekleriyle anlattı. Sempozyumda Tuzla Kaymakamı Mümin Heybet ve Tuzla Belediye Başkanı Dr. Şadi Yazıcı da birer konuşma yaptı.
Temsili olarak damat traşı, geline takı takma ve gelin alma töreni Rumeli Türküleri eşliğinde canlandırıldı.
DAMAT TRAŞI
Pazar günü düzenlenen etkinlikte de Selanik’ten Tuzla’ya 2 Sempozyumu’nun bildirilerinin yer aldığı İki Buğday Başağı adlı kitap tanıtıldı. Cami Mahallesi Yasin Ağa Sokağı’ndaki etkinlikte daha sonra Tuzla’daki mübadillerin gelenek ve görenekleri yansıtıldı. Temsili olarak damat traşı, geline takı takma ve gelin alma töreni Rumeli Türküleri eşliğinde canlandırıldı. Etkinlik Kavala ve Selanik mutfağından zerde,pilav, tatlı ve börek ikramıyla sona erdi.