LONDRA - Ryanair CEO’su Michael O’Leary, yükselen uçak yakıtı fiyatlarının Avrupa’daki birçok havayolu şirketini ciddi finansal zorluklarla karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulundu. Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların maliyetleri hızla artırdığını belirten O’Leary, sektörün kritik bir döneme girdiğini vurguladı.
Jet yakıtı fiyatlarının varil başına 80 dolardan 150 doların üzerine çıktığına dikkat çeken Michael O’Leary, bu seviyelerin yaz aylarında da devam etmesi halinde Avrupa’daki havayollarının “birer birer pes edebileceğini” söyledi. Ryanair’in yakıt ihtiyacının yüzde 80’ini sabit fiyatlarla güvence altına aldığını belirten O’Leary, rakiplerin ise bu konuda daha kırılgan olduğunu ifade etti.
Sektörde kapasite kesintileri başladı
Artan maliyetler Avrupa genelinde operasyonel dengeleri sarsarken, birçok havayolu şirketi kapasite azaltma ve uçuş iptallerine yöneldi. Lufthansa kısa mesafeli uçuşlarda kesintiye giderken, easyJet ek yakıt maliyetleri nedeniyle zarar beklentisini yükseltti. SAS ve KLM de benzer şekilde uçuş azaltma kararları aldı. Air France-KLM ise uzun mesafeli uçuşlarda ek yakıt ücretleri uygulamaya başladı.
Krizin merkezinde Hürmüz Boğazı
Orta Doğu’daki gelişmelerin ardından Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının aksaması, küresel petrol ve jet yakıtı arzını doğrudan etkiledi. Kısa sürede fiyatlarda sert artışlar yaşanırken, Avrupa enerji piyasalarında da maliyetler yükseldi. Bu durum havacılık sektöründe hem arz kısıtı hem de maliyet baskısı yarattı.
AB’den koordinasyon hamlesi
Krizin etkilerini sınırlamak amacıyla Avrupa Birliği kapsamlı bir acil durum planı hazırladı. “AccelerateEU” kapsamında yakıt arzının güvence altına alınması, stok yönetimi ve üye ülkeler arasında koordinasyonun artırılması hedefleniyor. Ayrıca, yakıt üretimi ve stoklarının izlenmesi için yeni bir gözlem mekanizması kurulması planlanıyor.
Uzmanlara göre bu adımlar, fiyatları doğrudan düşürmekten ziyade arz kesintilerini önlemeye ve olası bir yakıt kıtlığını yönetmeye odaklanıyor.