İSTANBUL- İstanbul'da Çengelköy'de bulunan tarihi Vaniköy Camii'nde yangın çıktı. Olay yerine itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yangına müdahalesi sürüyor. Ancak bayak bölümü ahşap olan caminin yanmasına engel olunamadı.
Vanıköy Camii Boğaz'da özellikle Osmanlı döneminin mimari şaheseri olan kilit şekilde yerleştirilen ahşap tavan tasarımı ve işlemeleri yanında kullanılan ahşap işçiliğinin önemli örneklerinden biriydi. Bahçesinde ise koruma altına alınan asırlık bir çınar ağacı bulunuyordu.
Vaniköy Camii veya Vani Mehmet Efendi Camii; İstanbul Boğazı’nın Anadolu yakasında Üsküdar Vaniköy sahilinde 1665 tarihinde inşa edilmiştir. Denize sıfır noktada ağaçlar arasında kaybolan yapı, Vani Mehmet Efendi tarafından 1665’de yaptırılmıştır. Sultan I. Mahmut zamanında ise camiye hünkar mahfili ilave edilmiştir.
CAMİNİN BANİSİ:
Vaniköy’e de adını veren caminin banisi Vani Efendi, Sultan IV.Mehmet zamanında “Hünkar şeyhi” sanıyla sarayda nüfuslu bir zattı. Vanlı olduğundan ‘Vani’ olarak anılırdı. Vani Mehmet Efendidöneminin din alemi idi. O dönemde bir çok tartışmalara sebep olan Kadızade ve Birgivi hareketinin önde gelen kişilerinden biriydi. Kendi döneminden sonra oldukça sorunlara yol açan selefilik düşüncesi ülkede büyük huzursuzluklara sebep olmuştur.
Vani ismiyle tanınan Mehmet Efendi, Sultan I. Süleyman, Sultan II. Selim ve Sultan III. Murat devirlerinde yaşamıştır. Müderrislik, Rodos ve Manisa müftülüğü ile Kütahya ve Medine kadılıklarında bulunmuştur. Dini bilimlerin yanında edebiyatla da ilgilenen Mehmet Efendi, İmam Gazali'nin Kimya-ı Saadet eserini Türkçeye çevirmiştir. Ama asıl bilinen eseri El Cevheri'nin 'El Şihah' isimli eserinin tercümesi olan Vankulu Lügati'dir. Bu eser, Osmanlı tarihinde ve İbrahim Müteferrika'nın matbaasında basılan ilk eserlerden birisidir.
Vani Mehmet Efendi Camii, geniş dikdörtgen planlı, kagir duvarlı, kırma çatılı bir yapıdır. Girişi batı yönünde olan caminin, ön tarafında camekanlı bir bölüm vardır. Bu kısım bir çeşit son cemaat yeridir. Altı adet ağaç direkle dışarıya açılmış olan bir girişten, kare planlı harime geçilir. Harimin tavanı ahşap çubuklarla dikdörtgenlere ayrılmıştır. Mahfil, kuzey yönünde dört ağaç direk üzerindedir. Yapıda duvarlak kagir olup, iç taşıyıcılar, çatı, döşemeler ahşaptır. Mihrabın alt tarafına dört, üst tarafına dört pencere açılmıştır. Alttaki pencereler dıştan yuvarlak kemerli, içeriden karedir. Üst pencereler ise her iki taraftan da yuvarlak kemerlidir.
Haremin giriş kapısının karşısında, doğudaki ek kısma açılan ikinci bir kapı bulunur. İki ağaç ayakla desteklenen hünkar mahfili ve meşruta olarak düzenlenen kısmın üst kat girişi, doğu tarafında, deniz ve kara yönünden merdivenlerle çıkılan bir sahanlıkla sağlanmıştır. Bu ahşap cephede, altı pencere ve ortada da bir kapı vardır.
İstanbul Boğazı’nın en güzel sahil camiilerinden biri Aliler arasında Vanlı Mehmet Efendi’nin yaptırdığı Vani Efendi camii. Kendisi hem dördüncü Mehmed’in hem de Ordu’nun vaizi idi. Vaniköy semtine adını veren kişiydi. O güzelim cami ve çınar ağacı yandı.