MADRID – FITURNEXT Gözlemevi, beş kıtadan 350’yi aşkın girişim arasından İspanya ve Meksika’daki üç projeyi ödüle layık gördü. Gece gökyüzünü yerel mirasla buluşturan, Maya ailelerinin yönettiği ekoturizmi geliştiren ve Nahua dokumacılığını canlandıran projeler, 20 Ocak’ta Madrid’de tanıtılacak.
Madrid Uluslararası Turizm Fuarı FITUR’un sürdürülebilir turizm uygulamalarını teşvik eden gözlemevi FITURNEXT, 2027 yarışmasının kazananlarını açıkladı. Turizmin kültürel kimliğin korunmasına ve geliştirilmesine nasıl katkı sağlayabileceğine odaklanan yarışmada El Cielo de esta Tierra, Centro Ecoturístico Kííchpam K’áax ve Chiuanime Masehual kendi kategorilerinde ödül kazandı.
Gözlemevi, başvuruları yerel ekonomiye katkı, toplulukların karar süreçlerindeki rolü, kültürel mirasın turizme açılmasında belirlenen sınırlar ve uygulamaların başka destinasyonlara uyarlanabilirliği üzerinden değerlendirdi. Entegre su yönetimi şirketi Aqualia, yarışmayı üst üste üçüncü kez destekledi.
İspanya’da yıldız gözlemi manastırın bakımına gelir sağlıyor
Kültürel mirasın canlandırılması ve yenilenmesi kategorisinin kazananı El Cielo de esta Tierra, İspanya’nın Teruel iline bağlı Estercuel’deki Monasterio del Olivar’da yürütülüyor. Yedi yüzyılı aşkın geçmişe sahip manastır, 2020’den bu yana Starlight akreditasyonuna sahip.
Yıldız gözlemleri, bölgenin efsaneleri ve Ay’ın tarımsal faaliyetlerdeki yerine ilişkin geleneksel bilgilerle bir araya getiriliyor. Yerel halka da açık olan programda yıldızlar altında akşam yemekleri, geleneksel müzik konserleri ve sessizlik deneyimleri yer alıyor. Etkinliklerden elde edilen gelir manastırın bakımına ve nüfus kaybı yaşayan bölgede istihdama katkı sağlıyor.
Maya aileleri turizmin sınırlarını kendileri belirliyor
Topluluk odaklı kimlik turizmi kategorisinde ödül alan Centro Ecoturístico Kííchpam K’áax, Meksika’nın Yucatán Yarımadası’nda Maya ailelerinin kurduğu bir kooperatif tarafından yönetiliyor. Ziyaretçiler, kooperatif üyesi ailelerle bir araya gelerek Maya dili, mutfağı ve geleneksel el sanatlarıyla tanışıyor.
Kooperatif, her etkinlik için katılımcı sınırı belirliyor. Fotoğraf çekimi ilgili kişilerin iznine bağlı tutuluyor ve bazı festivaller turizm programının dışında bırakılıyor. Girişim, bölgedeki diğer 10 Maya kooperatifiyle birlikte destinasyonun ortak yönetimi için bir yapı da oluşturdu.
Nahua kadınları geleneksel dokumacılığı yeniden canlandırdı
Kimlik temelli turizm ürünleri kategorisinin kazananı Chiuanime Masehual, Meksika’nın Puebla eyaletindeki Sierra Norte bölgesinde yaşayan Nahua kadınlarının girişimi. Topluluk, unutulmaya yüz tutan sırt askılı tezgâhta dokuma tekniğini ve el nakışını yeniden canlandırdı.
El sanatları mağazası, geleneksel restoran, konaklama tesisi ve dikiş atölyesini aynı çatı altında buluşturan girişim, Ticoteno gastronomi atölyesinde ziyaretçilere yerel yemeklerin hazırlanmasına katılma olanağı sunuyor. Topluluk, kutsal ritüellerini ve doğal ibadet alanlarını kendi kararıyla turizm programının dışında tutuyor.
Dokuz finalist Madrid’de tanıtılacak
FITURNEXT programında ödül alan üç girişimin yanı sıra dokuz finalist de tanıtılacak.
| Finalist | Öne çıkan çalışma |
|---|---|
| Fundación Río Tinto – Patrimonio Vivo | Riotinto’nun madencilik ve demiryolu mirasını müze, 12 kilometrelik tren hattı ve gençlere yönelik atölyelerle yaşatıyor. |
| Canfranc Estación, a Royal Hideaway Hotel | Tarihî Canfranc Uluslararası Tren İstasyonu’nu yeniden kullanıma açarak demiryolu tarihini konaklama deneyimine taşıyor. |
| Pescadores de la Prehistoria | Puebla’nın Mixteca bölgesindeki fosil mirasını yerel müze aracılığıyla ziyaretçilerle buluşturuyor. |
| Hecho en Ozolco | Popocatépetl yamaçlarındaki sekiz üretim girişimini bir araya getiriyor ve ziyaretçi sayısını sınırlı tutuyor. |
| Kapawi Ecolodge | Ekvador Amazonu’nda üç Achuar topluluğunun ortak mülkiyetinde bulunuyor ve topluluk meclislerinin kararlarıyla yönetiliyor. |
| Tejiendo Identidad | Kolombiya’nın Barú Adası’ndaki kadın zanaatkârların ürettiği sarongların satış gelirinin yüzde 95’ini üreticilere aktarıyor. |
| Guardianes del Desierto | Tehuacán-Cuicatlán yarı çölündeki ziyaretçi etkinliklerini yerli topluluklarla birlikte tasarlıyor. |
| Awamaki | Peru’nun Ollantaytambo bölgesindeki And dokumacılarını ziyaretçilerle buluşturuyor. |
| Calanoa Amazonas | Kolombiya Amazonu’ndaki beş toplulukla kültürel mirası yaşatmaya yönelik çalışmalar yürütüyor ve yağmur ormanına günlük ziyaretçi sayısını 10 ile sınırlıyor. |
Ödül töreni 20 Ocak’ta
FITUR 2027, 20–24 Ocak 2027 tarihlerinde IFEMA Madrid’de düzenlenecek. Üç günlük FITURNEXT programında uzman söyleşileri, konferanslar ve yuvarlak masa toplantıları yer alacak. Ödül töreni ve FITURNEXT 2027 raporunun sunumu, 20 Ocak’ta Madrid saatiyle 12.30’da, Türkiye saatiyle 14.30’da yapılacak.