Fatih'in toplarının dökümhanesi

KIRKLARELİ - Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethinde kullandığı top ve güllelerin yapıldığı, Kırklareli'nin Demirköy ilçesindeki dökümhanenin restorasyonu yeniden başladı.
İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü Restorasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülsüm Tanyeli başkanlığında 20 kişilik ekip, Demirköy'e 4 kilometre uzaklıkta bulunan dökümhanede restorasyon çalışmalarına başladı.



Tanyeli, 15. yüzyıl ortalarından 19. yüzyıl sonlarına kadar aralıksız üretim yapılan dökümhanedeki kazı çalışmalarının da sürdürüldüğünü hatırlattı.
Fatih dönemi ve daha öncesinde, yöredeki bol demir yatakları göz önünde tutularak kurulan döküm merkezinin, Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulundan alınan izin ile duvarların restorasyonunun yapılacağını ifade eden Tanyeli, gelecek yıl daha kapsamlı bir kazı çalışması planladıklarını da vurgulayarak, şöyle devam etti:
"Fatih dönemi ve daha öncesinde yöredeki bol demir yatakları göz önünde tutularak, buraya demir döküm merkezi kurulmuş. Fatih'in, İstanbul'un fethinde burada dökülen topları kullandığı bilinmektedir. İlçenin ismi de buradan gelmektedir. Ekibimiz kendi dallarında uzman kişiler. Havaların müsaadesi etmesi durumunda restorasyon çalışmalarını bu yılki bölümünün bir ay içinde bitirilmesini hedefledik."
Dökümhanenin en son 2. Mahmut döneminde onarımdan geçirildiğini kaydeden Tanyeli, çalışmaların yaklaşık 100 metrekarelik bir alanda sürdüğünü belirterek, şunları kaydetti:
"Çalışmalarımız kapsamında 30 metre uzunlukta 6 metre yükseklikte olan duvarın onarımını yapacağız. Bu dökümhanenin yanındaki ormanlık alanda da 3 tane küçük döküm fırını mevcut. Ancak, kaçak kazılar nedeniyle tahrip edilmiş. Bize bir dönemin teknolojisi hakkında bilgi verecek bu yapıların korunması lazım. Bu yapılar kaçak kazılar sonucunda tahrip ediliyor. Asıl onarım çalışmalarımız gelecek yıl yapılacak. Bu çalışmada da onarılacak olan duvarın önündeki üretim alanları araştırılarak ortaya çıkartılacak."
Tarihi Demirköy Dökümhanesi, Fatih Sultan Mehmet'in 1453'de İstanbul'un fethinde kullandığı topların güllelerinin döküldüğü yer olarak biliniyor.
Dönemin en ileri teknolojisiyle döküm yapılan, Demirköy Tophane-i Amiriye İşletmeleri olarak anılan dökümhanede, 15. yüzyıl ortalarından 19. yüzyıl sonlarına kadar aralıksız üretim yapılması dikkati çekiyor.