ANKARA - Dönerden burgere, sucuktan kanatlı kıymaya et sektörünün üretim kuralları değişti. Yeni düzenleme bazı şirketler için yalnız etiket değişikliği değil; reçete, ambalaj, üretim ve soğuk zincir hesabının da yeniden yapılması anlamına geliyor. Son tarih 31 Mart 2027.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (2026/15) 16 Eylül tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 2019’dan beri uygulanan eski Tebliğ kaldırıldı. Mevcut işletmelerin yeni kurallara uyum sağlaması için 31 Mart 2027’ye kadar süre verildi.
Düzenlemenin tüketicinin göreceği tarafı döner, burger, sucuk ve diğer et ürünlerindeki yeni standartlar.
İş dünyasının göreceği taraf ise farklı.
DÖNERDE REÇETE VE ETİKET BİRLİKTE DEĞİŞİYOR
Döner artık yaprak döner, yaprak-kıyma döner ve kıyma döner olarak ayrılıyor. Kıyma dönerde kıyma en fazla yüzde 90, yaprak et en az yüzde 10; yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et en az yüzde 60 olacak.
Yağ yüzde 25’i, tuz yüzde 2’yi aşamayacak; toplam et proteini en az yüzde 12 olacak. Protein tozları, soya ve nişasta gibi bazı dolgu maddelerine de izin verilmeyecek.
Üstelik ürünün hangi döner türü olduğu etikette açıkça yazılacak. Bu nedenle mevcut ürünlerden yeni kriterlere uymayanlar varsa üretici açısından reçete ile ambalajın birlikte değiştirilmesi gerekecek.
TAVUKTA DEĞİŞİKLİK FABRİKADAN LOJİSTİĞE UZANIYOR
Kanatlı ürünlerinde operasyonel etkisi daha belirgin bir değişiklik var.
Kanatlı eti dönerinde yağ üst sınırı yüzde 15 olarak belirlenirken, kanatlı kıyma ve kanatlı kıymadan hazırlanan et karışımları yalnız dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.
Bu hüküm, ilgili ürünlerde yalnız formülasyonu değil, dondurma kapasitesi, depolama ve soğuk zincir operasyonunu da ilgilendiriyor.
BURGER İLK KEZ AYRI KİMLİK KAZANDI
Burger de yeni Tebliğ ile ayrı biçimde tanımlanan ürünlerden biri oldu.
Kırmızı etten üretilen köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az yüzde 10, yağ en fazla yüzde 25, tuz en fazla yüzde 2 olacak. Protein tozu ve soya gibi bazı bileşenler kullanılamayacak; ekmek, galeta unu ve baharatlardan gelebilecek nişasta ve bitkisel protein için de toplam yüzde 5 sınırı uygulanacak.
ASIL HESAP ŞİMDİ BAŞLIYOR
Yeni Tebliğ bütün üreticilerin maliyetinin artacağı anlamına gelmiyor. Hatta sucukta asgari toplam et proteini yüzde 16’dan yüzde 15’e, ısıl işlem görmüş sucukta yüzde 14’ten yüzde 13’e indiriliyor.
Dolayısıyla maliyet etkisi ancak şirket ve ürün bazında hesaplanabilir.