LONDRA - Dünya genelinde 1.000 şehri değerlendiren Oxford Economics Küresel Şehirler Endeksi 2026, kentlerin çevresel koşullarındaki farklılıkları ortaya koydu. Visual Capitalist’in endeks verilerinden hazırladığı karşılaştırmaya göre, ABD’nin Hawaii eyaletindeki Honolulu, çevre kategorisinde 100 puanla birinci oldu.
Honolulu’yu 96,9 puanla Brezilya’nın Fortaleza, 96,4 puanla Norveç’in Bergen ve 96,3 puanla Yeni Zelanda’nın Wellington şehirleri izledi.
Endeksin çevre kategorisi; hava kalitesi, emisyon yoğunluğu, doğal afet riski, sıcaklık ve yağış anomalileri gibi göstergeleri bir araya getiriyor. Şehirler, 0 ile 100 arasında puanlanıyor; yüksek puan daha güçlü çevresel performansa işaret ediyor.
Bu nedenle sıralama, yalnızca kentlerin havasının ne kadar temiz olduğunu göstermiyor. İklim koşulları ve doğal afetlere maruz kalma düzeyi de sonuçlarda etkili oluyor.
ÇEVRE PUANINDA İLK 10 ŞEHİR
Sıra |
Şehir |
Ülke |
Puan |
1 |
Honolulu |
ABD |
100,0 |
2 |
Fortaleza |
Brezilya |
96,9 |
3 |
Bergen |
Norveç |
96,4 |
4 |
Wellington |
Yeni Zelanda |
96,3 |
5 |
Aracaju |
Brezilya |
92,5 |
6 |
Suva |
Fiji |
92,4 |
7 |
Stockholm |
İsveç |
91,1 |
8 |
Santa Cruz de Tenerife |
İspanya |
91,0 |
9 |
Dublin |
İrlanda |
90,9 |
10 |
Gold Coast |
Avustralya |
90,8 |
HONOLULU’NUN YÜKSEK PUANI İKLİM RİSKLERİNİ ORTADAN KALDIRMIYOR
Okyanus rüzgârlarının hava kirleticilerini dağıtması ve birçok büyük kent merkezine kıyasla daha temiz hava koşulları, Honolulu’nun güçlü performansına katkı sağlayabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Bununla birlikte, yüksek çevre puanı bütün iklim risklerinden uzak olmak anlamına gelmiyor. Honolulu’nun bulunduğu Oʻahu Adası, sel, kasırga ve kıyı erozyonu gibi tehlikelere maruz kalmaya devam ediyor. Kentin iklim eylemi ve dayanıklılık planları, emisyonları azaltmayı ve bu tehditlere hazırlığı güçlendirmeyi amaçlıyor.
BREZİLYA DOKUZ ŞEHRİYLE ÖNE ÇIKTI
Brezilya, çevre kategorisinde ilk 30’a dokuz şehir yerleştirerek ülkeler arasında dikkat çekti. Fortaleza ve Aracaju’nun yanı sıra Teresina, Recife, Natal, João Pessoa, Belém, Maceió ve Salvador da üst sıralarda yer aldı.
Bu kentlerin birçoğunun bulunduğu kuzeydoğu Atlantik kıyısında, düzenli esen alize rüzgârları hava kirleticilerinin dağılmasına yardımcı olabiliyor. Yağışlar da atmosferdeki partikül maddelerin uzaklaşmasına katkı sağlayabiliyor.
Bölgedeki ağır sanayi yoğunluğunun, ülkenin daha fazla sanayileşmiş güney ve güneydoğusuna göre tarihsel olarak düşük olması da olası etkenlerden biri. Ancak birden fazla göstergeyi kapsayan endeksteki başarıyı tek başına bu unsurlarla açıklamak mümkün değil.
EN DÜŞÜK PUAN HİNDİSTAN’IN BOKARO ŞEHRİNE
Çevre kategorisinin son sırasında, sıfır puanla Hindistan’ın Bokaro şehri bulunuyor. Aynı ülkedeki Shahjahanpur 6,7, Bhilai Nagar ise 11,7 puanla en düşük puanlı diğer şehirler oldu.
En düşük puanlı 30 şehrin 23’ü Çin’de, beşi Hindistan’da yer alıyor. İran’ın Kerman ve Bangladeş’in Khulna şehirleri de bu grupta bulunuyor.
Sıra* |
Şehir |
Ülke |
Puan |
1 |
Bokaro |
Hindistan |
0,0 |
2 |
Shahjahanpur |
Hindistan |
6,7 |
3 |
Bhilai Nagar |
Hindistan |
11,7 |
4 |
Dezhou |
Çin |
11,8 |
5 |
Huangshi |
Çin |
16,5 |
6 |
Liaocheng |
Çin |
17,4 |
7 |
Kerman |
İran |
18,6 |
8 |
Anqing |
Çin |
18,8 |
9 |
Anyang |
Çin |
18,9 |
10 |
Weifang |
Çin |
19,7 |
En düşük çevre puanından başlayarak sıralanmıştır.
DÜŞÜK PUANLAR YALNIZCA HAVA KİRLİLİĞİNİ GÖSTERMİYOR
Ağır sanayi faaliyetleri, kömüre bağımlı enerji kullanımı, araç emisyonları ve hızlı kentleşme, şehirlerin çevresel koşullarını olumsuz etkileyebiliyor. Ancak endeksin doğal afet risklerini ve iklim anomalilerini de kapsaması nedeniyle sonuçları yalnızca hava kirliliği sıralaması olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Kaynak: Paylaşılan Visual Capitalist metni; Oxford Economics Küresel Şehirler Endeksi 2026 verileri.