ANKARA - Anayasa Mahkemesi (AYM), turist rehberlerinin kayıtlı olduğu meslek odaları ve bu odaların üst kuruluşu olan birliklerin denetim sırasında “her türlü bilgi ve belgeyi verme zorunluluğu” ile disiplin işlemlerine ilişkin bazı yetkilerini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, CHP, 7500 sayılı “Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 6326 sayılı turist rehberliği Meslek Kanunu’nda yapılan bazı düzenlemelerin iptali istemiyle AYM’ye başvurdu.
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, turist rehberi olabilmek için aranan “devletin egemenlik alametlerini ve organlarının saygınlığına karşı suç işlememiş olmak” şartını Anayasa’ya uygun buldu. Ayrıca bölgesel ve ülkesel Türkçe turist rehberi istihdamına ilişkin düzenleme ile Çince başta olmak üzere Uzak Doğu dillerinden en az birini bilen kişilerin, lisans mezunu olmasalar dahi turist rehberi olabilmelerine imkan tanıyan hükümlerin de Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verildi.
AYM, sanat tarihi ve arkeoloji lisans mezunlarının turist rehberi olmak istemeleri halinde bazı eğitim programlarından muaf tutulmasına yönelik düzenlemeyi ve Türkçe turist rehberlerinin ücretlerinin belirlenmesine ilişkin hükümleri de Anayasa’ya uygun buldu.
Denetim ve disiplin yetkileri iptal edildi
Mahkeme, Kültür ve Turizm Bakanlığı denetimleri sırasında meslek odaları ve birliklerin “her türlü bilgi ve belgeyi göstermek zorunda olması” yönündeki düzenlemenin ise iptaline hükmetti. Kararda, söz konusu kuralın sınırlarının belirsiz olduğu, kişisel verilerin korunması ile denetim yetkisi arasında gerekli dengeyi gözetmediği ve hukuk devleti ilkesini ihlal ettiği vurgulandı.
Ayrıca, turist rehberleri birliklerine disiplin işlemlerini yönetmelikle belirleme yetkisi tanıyan düzenleme de iptal edildi. Yüksek Mahkeme, bu yetkinin çerçevesinin açık ve net şekilde belirlenmediğini, birliklere geniş bir takdir alanı tanındığını belirterek düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi.
AYM’nin iptal kararlarının, Resmi Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesi öngörülüyor.