Ayasofya’nın altındaki tünellerin sırrı çözülüyor

Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, Şubat 2025’ten bu yana yürütülen çalışmalarda yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldığını belirten Diker, Ayasofya’dan daha eski bir bölüme de ulaşıldığını söyledi.

İSTANBUL — Ayasofya ve çevresindeki yer altı yapılarında sürdürülen çalışmalar, bölgenin tarihine ve tünellerin kullanım amaçlarına ilişkin yeni bulgular ortaya koyuyor. Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin BlackBox alanında düzenlenen İstanbul Sohbetleri programında çalışmaların ayrıntılarını anlattı. Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, yapının altındaki yaklaşık 1600 yıllık tünellerin su tahliyesi, sel riskinin önlenmesi ve şehre su dağıtılması amacıyla inşa edildiğini açıkladı. Şubat 2025’ten bu yana yürütülen çalışmalarda yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldığını belirten Diker, Ayasofya’dan daha eski bir bölüme de ulaşıldığını söyledi.

TÜNELLER SU YÖNETİMİ İÇİN İNŞA EDİLDİ

Diker, yaklaşık 1600 yıl önce inşa edilen tünellerin yağmur sularını tahliye etmek, sel riskini önlemek, şehre su dağıtmak ve güvenli bir alan sağlamak amacıyla yapıldığını belirtti.

Tünellerin işlevlerine ilişkin değerlendirmeler, Ayasofya’nın altındaki yapıların dönemin su yönetimi ve altyapı ihtiyaçlarıyla bağlantısını ortaya koyuyor.

YAKLAŞIK 3 BİN TON ÇAMUR VE MOLOZ ÇIKARILDI

Diker, Şubat 2025’ten bu yana devam eden temizlik ve kazı çalışmalarında yaklaşık 3 bin ton çamur ve molozun çıkarıldığını söyledi.

Çalışmalar kapsamında, Sarayburnu’ndan Küçük Ayasofya’ya uzanan Roma Caddesi’nin 170 metrelik bölümü de temizlendi. Biriken dolgunun kaldırılmasıyla yer altındaki tarihî yapıların incelenmesi sağlandı.

MEVCUT YAPININ ALTINDA ESKİ KATMANLARA ULAŞILDI

Diker’in verdiği bilgilere göre, mevcut yapının yaklaşık 2,30 metre altında, ilk Ayasofya’ya ait katman bulunuyor. İlk yapının 5. yüzyılda çıkan yangında yok olduğu, ikinci yapının ise Nika Ayaklanması sırasında yakılıp yıkıldığı belirtiliyor.

Bu katmanlar, aynı alanda farklı dönemlerde inşa edilen yapıların izlerini taşıyor.

YER ALTI MEZARINDA DAHA ESKİ BİR BÖLÜM TESPİT EDİLDİ

Yapının kuzeydoğu cephesindeki dört odalı hipoje, yani yer altı mezar alanında da incelemeler gerçekleştirildi.

Bu alanda çamurlu tabanın 1,5 metre daha altına inildiğini açıklayan Diker, ulaşılan bölümün Ayasofya’dan daha eski bir döneme ait olduğunu ifade etti.

ARKEOLOJİK ÇALIŞMALARIN GEÇMİŞİ 90 YIL ÖNCESİNE UZANIYOR

Bölgedeki arkeolojik çalışmaların yaklaşık 90 yıl önce, Atatürk döneminde başladığını hatırlatan Diker, bugün sürdürülen araştırmaların uzun soluklu bir sürecin devamı olduğunu belirtti.

 

Manşetler

Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldı
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştu
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurdu
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştı
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyor
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimi
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacak
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladı
İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri 20 Kasım’da