İSTANBUL- Kültür ve Turizm Bakanlığı, yaklaşık 1.500 yıllık Ayasofya'nın asırlardır süren yorgunluğunu gidermeye yönelik restorasyon çalışmalarını hızlandırırken, yetkililerin restorasyonun 50 yılı aşkın bir süreye yayılabileceği vurgulandı.
Eylül ayında restorasyona başlıyoruz. 9 Kasım'da İstanbul'un simge yapılarından Ayasofya, ziyaret ve ibadete ara vermeyecek uzun süreli bir restorasyon sürecine girdi.
Bakanlık yetkilileri, yapıda yüzyıllar boyunca oluşan aşınma ve yıpranmaya dikkat çekerek, restorasyonun sismik güçlendirme çalışmalarını da kapsadığını kaydetti.
Hürriyet gazetesinin haberine göre, ilk etapta yapının yerleşkesindeki tüm binaları, parseli çevreleyen bahçe duvarlarını ve kompleksin yakın çevresini kapsayan, her şeyi kapsayan ve yüksek çözünürlüklü bir nokta bulutu verisi oluşturuldu. Yani Ayasofya'nın dijital ikizi oluşturulmuş olup, gelecekte yapılacak çalışmalarla veriler yüklenebilecek ve güncellenebilecektir.
Bu teknikle gelecekte iskele kurularak, binanın çok değerli süslemeleri ve mevcut çatlaklar gibi karmaşık detayların yüzeye yaklaştıkça üç boyutlu olarak taranması ve güncellenmesi sağlanabilecek. Bu yaklaşım yapının ömrünü uzatmayı amaçlamaktadır.
Restorasyon için oluşturulan bilim kurulunun öncülüğünde sürdürülen çalışmalarda, Osmanlı Padişahı II. Mehmed'in türbesini kaplayan çatı kurşunla değiştirildi, dış cephede ise kimyasal temizlik yapıldı. Mezar yapısı genelindeki mermer saçak ve sütun başlıklarında eksik ve yıpranmış kısımlar için yeniden onarım çalışmaları yapıldı. Tepe kısmına yaldız uygulanmıştır.
Benzer bir restorasyon çalışması Sultan II. Selim'in türbesinde de yapılıyor.
Bir zamanlar gökyüzü gözlemlenerek namaz vakitlerinin belirlendiği ve bazı astronomik çalışmaların yapıldığı kulede, iç yüzeyler, kapı ve pencere kanatlarının kimyasal temizliği yapıldı.
Sonradan eklenen malzemeler kaldırılarak, kurşun çatı kaplaması yenileniyor. Mikro ve hidrolik kireç enjeksiyonları da uygulanmıştır.
Bilim kurulu üyeleri, caminin minarelerinde "bazı sorunlar" bulunduğunu belirterek, söz konusu sorunlara ilişkin daha fazla ayrıntı vermeden durumu anlamaya çalıştıklarını kaydetti.
Bazı minarelerde ise durumun anlaşılmasına yönelik müdahalelerde bulunulacağını kaydeden yetkililer, minare için kısmen sökümün düşünülebileceğini ifade etti.
Ayasofya'nın 4. yüzyılda inşa edildiği, 5. ve 6. yüzyıllarda yenilendiği ve 6. yüzyıldan günümüze kadar bugünkü halini koruduğu belirtiliyor.
Ayasofya, 1934 yılında müzeye dönüştürüldükten sonra Türkiye'nin en önemli Osmanlı ve Bizans sanatı müzelerinden biri haline geldi. Ayasofya 2020 yılında yeniden camiye dönüştürüldü.