Antik Edessa’nın halk hamamı

ŞANLIURFA - Şanlıurfa'da Haleplibahçe kazı çalışmaları sırasında gün yüzüne çıkarılan MS 5-6 yüzyıla ait hamamın, ''Antik Edessa Kenti''nin kazısı yapılan en eski hamamı olduğu bildirildi.
Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında sürdürülen kazı çalışmalarında alan sorumlusu arkeolog Dr. Mehmet Önal, Haleplibahçe Projesinin altyapı çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan ''Amazon kraliçesi mozaikleri''nin ardından bölgede, kazı ve restorasyon çalışmalarının sürdürüldüğünü belirtti.
Tarihi Balıklıgöl yerleşkesine 200 metre mesafedeki alanda yürütülen kazı çalışmalarında ''Hipokaust ısıtma sistemi''ne (Romalıların MS 1. yüzyılda kurdukları, bir yapının zeminine inşa edilen ve fırınla işletilen merkezi ısıtma sistemi) sahip iki külhanı, su kuyusu, havuzları, sıcaklık ve ılıklık odaları bulunan, soğukluk odasının tabanı kare ve dikdörtgen mermer desenlerle döşeli bir hamamın gün yüzününe çıkarıldığını aktaran Önal, ''Hamamın en önemli özelliği, çift külhanı ve çift sıcaklık odasının bulunması. Ayrıca 7 metre derinliğinde ve 2x3 metre genişliğinde oval forumlu, kesme ve kaba yontulu taşlarla örtülü sarnıcı olması'' dedi.

BİR DÖNEM YANGINA MARUZ KALMIŞ-
Bir dönem yoğun yangına da maruz kalan ve mermer parçalarının çoğu bu nedenle tahrip olan hamamın yanında yer alan sarnıcın, ilk dönemlerde su ihtiyacını karşılamada kullanıldığını dile getiren Önal, ardından kanallar yardımıyla hamama su temin edilmesiyle sarnıca külhanda biriken küllerin doldurulduğunu kaydetti.
Kazı çalışmaları kapsamında hamamın 7 metrelik dip kısmına kadar inebildiklerini ve orada bulunan suya ulaştıklarını ifade eden Önal, şöyle devam etti:
''MS 5-6 yüzyıla ait bu hamam, antik Edessa Kenti'nin kazısı yapılarak gün ışığına çıkarılan en eski hamamı. İçerisindeki sekizgen planlı soğukluk odası Antakya'daki kazı çalışmalarında bulunan hamam planlarına yakın. Dolayısıyla o dönem halkın kullanımına açık olan bu hamam, diğer mimari özellikleri ve ısıtma sistemi ve külhanlarının özeliğiyle MS 6 yüzyıla tarihleniyor.''
Arkeolog Mehmet Önal, 7 metre derinliğindeki sarnıca külhanın küllerinin doldurulmasının o dönemde çevre temizliğine verilen önemin göstergesi olduğunu ifade etti.