WASHINGTON - ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), hava trafiğindeki yoğunluğu, gecikmeleri ve iptalleri azaltmayı hedefleyen yapay zekâ destekli SMART sistemini 21 Eylül Pazartesi günü Washington DC bölgesinde kullanıma almaya hazırlanıyor. Sistem hava durumu, uçuş programları, pist kapasitesi ve hava sahası koşullarını birlikte analiz ederek kontrolörlere karar desteği sağlayacak. (FAA)
ABD’de havacılığın yönetiminde yapay zekâ dönemi başlıyor. Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) geliştirdiği yeni SMART sistemi, hava trafiğini daha önceden tahmin ederek sıkışıklık, gecikme ve operasyonel aksaklıkların azaltılmasına yardımcı olacak.
“Strategic Management of Airspace, Routes, and Trajectories” kelimelerinin baş harflerinden oluşan SMART, havayollarının uçuş programlarından meteorolojik verilere, havalimanı kapasitesinden hava sahasındaki kısıtlamalara kadar çok sayıda veriyi aynı anda değerlendirecek. FAA’ya göre sistem, olası trafik çatışmalarını daha erken belirleyerek uçuşlar kalkmadan önce rota ve zamanlama konusunda daha etkili planlama yapılmasını sağlayacak. (FAA)
SMART, FAA'nın Air Space Intelligence ile yaptığı 12 yıllık, 875 milyon dolarlık yazılım ve yapay zekâ sözleşmesinin parçası. İlk uygulamanın Washington DC bölgesinde başlaması, ardından sistemin daha geniş ölçekte ABD hava sahasına yayılması planlanıyor. (PR Newswire)
Yeni sistemle ilgili en önemli noktalardan biri ise yapay zekânın hava trafik kontrolörlerinin yerine geçmeyecek olması. FAA, SMART'ı mevcut hava trafik yönetim sistemleriyle birlikte çalışan bir planlama ve karar destek katmanı olarak tanımlıyor. Uçakların güvenli ayrımından insan hava trafik kontrolörleri sorumlu olmaya devam edecek. (FAA)
SMART'ın özellikle kötü hava koşulları ve yoğun trafik sırasında alternatif rotalar, kalkış zamanları ve trafik akışları konusunda öneriler üretmesi bekleniyor. Böylece sorun ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek yerine, olası darboğazların önceden görülmesi hedefleniyor.
FAA Yöneticisi Bryan Bedford da sistemin yapay zekâ kullanarak yoğunluk ve olası çatışmaları daha erken tahmin edeceğini; kalkış saatleri, rotalar ve uçuş güzergâhındaki belirli noktaların zamanlamasında düzenlemelere yardımcı olacağını belirtiyor. (FAA)
FAA'nın beklentisine göre SMART; gecikmelerin ve iptallerin azaltılması, yakıt tüketiminin düşürülmesi, zamanında uçuş performansının artırılması ve mevcut hava sahası kapasitesinin daha verimli kullanılması açısından önemli bir araç olacak. (FAA)
Böylece yapay zekâ, kokpite ya da kontrol kulesine insanın yerine oturmak yerine, milyonlarca veriyi analiz eden dijital bir yardımcı olarak ABD hava trafik sistemine dahil olacak.