ZEYTİNİN BAŞKENTİ NERESİDİR?
“Ölmez Ağacı” da denilen zeytinin meyvesi, yağı, yaprağı ve çekirdeği hepsi ayrı bir nimet. Her yükselen değere göz diken çok olduğu gibi söylentisi de çok olur

02 Eylül 2019 Pazartesi 15:00
FİKRİ TÜRKEL
GEMLİK- “Ölmez Ağacı” da denilen zeytinin meyvesi, yağı, yaprağı ve çekirdeği hepsi ayrı bir nimet. Her yükselen değere göz diken çok olduğu gibi söylentisi de çok olur. Ardından kafa karışıklığı gelir. Zeytin ve zeytinyağında da öyle…
Zeytin ağacı, bu toprakların geleneksel bir kaynağıdır. Sadece ekonomik değeri, tadı için değil kültür varlığı bakımından da sahip çıkılması gerekmektedir. Bunun için de sürdürülebilir bir ekosistem oluşturulması gerekiyor.
Geçen hafta zeytin ve zeytinyağı sektör temsilcileri, önemli zeytin üreticisi merkezlerimizden Mersin’in Mut ilçesinde sezon öncesi bir “Ortak Akıl” toplantısı yaptı. Hafta sonu da Gemlik’te Uluslararası Zeytin Festivali vardı.
Zeytin rekoltesi
Tahminler, Türkiye genelinde 2 milyon ton zeytin üretiminin aşılacağı yönündedir. Bu kadar zeytinden de 200 bin tonu aşan zeytinyağı elde edileceğini ümit ediyorum. Geri kalanı yemeklik olacak şekilde salamura, sele, kurutma, ezme vs. şeklinde sofralarımıza gelecek. Daha bilimsel verileri, Eylül sonu itibariyle uzmanları açıklayacaktır.
Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, festivalin açılışındaki konuşmasında bir kaç kere “Gemlik Zeytin Başkenti” vurgusu yaptı. Daha sonra Ticaret Borsası Başkanı Özden Çakır da bu iddiasını sohbetimizde yineledi. Başkan Sertaslan’ın iyi niyetinden şüphem yok. Elindeki marka değerini kullanabilirse, bambaşka bir “Gemlik Zeytini”ni konuşabiliriz.
“Zeytinin Başkenti” iddiası
Zeytin üretim merkezlerinin hangisine giderseniz gidin, yerel yöneticiler aynı şeyi söyler: “Zeytinin Başkenti burasıdır”. Mut, Ayvalık, Aydın, Akhisar, Kilis vs. Mesela, “Kleopatra, güzelliğini Mut Zeytinyağına borçluydu” diyorlar.
Gemlik Zeytini, güçlü bir algı. Zeytinde Gemlik, Zeytinyağında Ayvalık… Marka değeri yüksek ve geleneksel üretim alanları içinde önemli bir merkez. Ancak, Başkentini hak eder mi, bilemiyorum. “Sofralık” ve/veya “lezzet” kavramlarından mı yola çıkacağız, yoksa üretim miktarından mı?
Çocuklarımız zeytin yemiyor
Son 20 yılda zeytin üretiminde çok şeyler değişti. Dikim ve hasat yerleri, üretim yöntemleri, tüketim şekilleri veya daha önemlisi ihracat hedef ülkeleri ve markalama çalışmaları…
Zeytin sektörünü sadece üretime indirgemeyelim. Tüketim, daha önemli bir sorun haline gelmeye başladı. Mesela, çocuklar artık zeytin yemiyor. Gelecek nesillere yönelik, zeytin tüketimini artıracak yeni yollar ve tatlar bulunmalıdır. Zeytinli hamburger mi, zeytinli tost mu, zeytinli kebap mı olur bilemiyorum. Üreticiler, yerel yöneticiler, gurme ustaları ile bu konuya da el atmalıdır.
Zeytin tarımı, Gemlik için önemli bir üründür. Bunu yanında siyah incir de üretilmesine rağmen, sınırlı ve engebeli araziye rağmen geleneksel zeytin ürünü algısını korumaya çalışıyorlar. Sektör temsilcileri komşu ilçeler İznik, Mudanya, Orhaneli ile birlikte ilçenin konumunu güçlendirmek istiyorlar.
İsviçre’ye zeytin satan köy!
İstemek ve iyi niyet yeterli değildir. Yine de, güzel örnekleri alkışlayalım: Mesela Gemlik Katırlı Köyü, neredeyse üretiminin tamamını İsviçre’ye kendi köy markasıyla satıyormuş. Yine Gemlik Adliye Köyü de tuzu azaltılmış, kurutulmuş zeytin üretimine başlamış. İki çeşidi de tattım, çok başarılı buldum. Bu örneklerin sayısı artmalıdır.
Türkiye’de 180 milyon civarında zeytin ağacı varlığı tahmin ediliyor. İki yıl önceki rakamlara göre, meyve veren zeytin ağacı sayısı 151 milyon civarındadır. Diğerleri daha yeni ekilmiş fidanlardır. Bazı bölgelerde yabani zeytin ağaçları olduğu biliniyor. Bunların da çoğu geçen on yılda aşılanıp, tarım sektörüne kazandırıldı.
Yeni zeytin fidanlarının çoğu geleneksel ekim alanlarına değil, yeni bölgelere dikildi. Mesela, 60 yıl önce Mut’ta bilinen zeytin ağacı sayısı 60 bin adet iken, bugün 12 milyonu aşan bir rakama ulaştı.
“Tütüncü Akhisar, Zeytinci Akhisar” oldu!
Yer Fıstığının Başkenti olan Osmaniye bugün, yaklaşık 4 milyon zeytin ağacına sahip. Antep Fıstığının Başkenti Gaziantep’in sahip olduğu zeytin ağacı sayısı 10 milyona yaklaştı. Artık Mardin’de, Tekirdağ’da hatta Artvin’de bile zeytin ağacı varlığından bahsedebiliriz.
Bakın, 20 yıl öncesinin Tütüncü Akhisar’ı bile artık Zeytinci Akhisar oldu. Bana göre, Türkiye’de zeytin ve zeytinyağı pazarını domine eden bir merkezdir. Ama “Zeytinin Başkenti” dememiz için başka kriterler de gerekiyor.
Muhtemel ki, önümüzdeki süreçte zeytin pazarına yeni bölgeler de girecek. Dahası uluslararası rekabette de yeni oyuncular baş gösterecek. Tunus, Fas, Suriye ve hatta Çin ve Amerika bile bu alanın oyuncuları olmak istiyor.
Şu anda küresel ticarette zeytinyağı için İtalya, zeytin için İspanya başrolde görünüyor. Türkiye, doğru bir markalama ile kısa zamanda hem zeytinyağında hem de zeytinde küresel pazarı domine edebilir. Ancak marka olma iddiasının yanı sıra “sağlıkta zeytin” algısına yönelik yoğun çalışmalar içine de girmeliyiz. Bunun için önümüzde Güney Kore’nin “ginseng”, Kanada’nın “akçaağaç şurubu” konumunu nasıl oluşturduğunu incelememiz gerekiyor.
Zeytinyağı veriminde Muğla başı çekiyor!
Son 20 yılda zeytin ağacı sayısı ikiye katlanırken, yani 90 milyon fidan dikilirken ağırlıklı olarak Gemlik Tipi Zeytin Fidanları tercih edildi. Ne yazık ki bu talepten, yani sertifikalı fidanların marka değerinden Gemlik hiç nasiplenmedi. Diğer taraftan, her bölgenin ürünü yağlık veya sofralık olarak aynı kalitede sonuç vermiyor. Türkiye’de ortalama ağaç başına 10 kg zeytin alabiliyoruz. En fazla verimi ağaç başına 20 kilo ile Osmaniye’de alırken, en az verimi 2.4 kg ile Muğla’da elde ediyoruz. Halbuki Muğla zeytinyağı veriminde, bir kilo yağ için 4.9 kg ile başı çekiyor. Adana’da bu verim 7.6 kg’dır.
Makineleşme veya emek yoğunluğu başta olmak üzere başka parametreler de maliyet hesaplarını etkiliyor.
Oturup yeniden verimlilik hesabı yapmalıyız. Ve buna göre yağlık veya sofralık diye ekim yapmalıyız. Hatta duruma göre, başka meyve seçeneklerini de değerlendirmeliyiz.
Avrupa pazarına tuzsuz sofralık zeytin!
Zeytin sektörünün bir diğer hedef alanı ihracattır. Genelde Avrupa’daki Türklere yönelik ihracat yapıyoruz. Maalesef, yabancılar tuzlu zeytin yemiyor. Tuzsuz sofralık zeytin, ezme, ızgara, salamura çeşitlerimizi dünya sofralarına sokacak şekilde üretmemiz gerekiyor.
Daha da önemlisi, dünyanın en büyük trendi olan sağlık alanında, zeytin ve zeytinyağının sağlık etken maddeleri ve gıda takviyesi bakımından yeni bilimsel makalelerle güçlendirmeliyiz. Sağlık algısı üzerine yeni bir strateji yürütmeliyiz. Dünyanın bütün diyetlerine mutlaka zeytinyağı girmelidir.
Ne acıdır ki dünya listelerinde Türk zeytin ve zeytinyağına yönelik yeterli belgesel bulunmuyor.
Önümüzdeki Ekim ve Kasım aylarında, pek çok ilimizde zeytin hasat şenlikleri başlayacak. Ne olur, birbirimize değil dünyaya mesaj verelim ve sağlığımıza ve kişisel bakımımıza yönelik yeni ürünler ile de zeytinin katma değerini artıralım.
Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldıİstanbul’daki Türkiye Workshop’unda Finlandiya’nın Kuzey Kutbu'nda bulunan turizm tesisleri ile cam igloları, kuzey ışıkları turları, buz kıran gemileri ve Helsinki–Tallinn seferleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 20:27TURİZM
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştuFairmont Quasar İstanbul’daki Colours of Malaysia etkinliğinde, şef Farhan’ın menüsü ve turizm sunumuyla Malezya’nın lezzetleri ve bölgeleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 00:10GASTRONOMİ
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurduHilton, 2027’de portföyünü genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin açıkladığı projeler arasında Londra’nın tarihi Admiralty Arch yapısında açılacak Waldorf Astoria, Yunan adalarındaki üç tesis ve Fas’ın ilk LXR oteli bulunuyor.17 Kasım 2026 Salı 23:30KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştıSuudi Arabistan, 2026’nın ilk altı ayında 61,2 milyon turisti ağırladı. Ülkede turizm harcamaları 151,9 milyar Suudi Arabistan riyali, yaklaşık 40,5 milyar dolar olarak kaydedildi.17 Kasım 2026 Salı 23:00TURİZM
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyorMısır’da üç otel işleten ve sekiz otel projesi geliştiren Rotana, 2030’a kadar ülkedeki portföyünü 25 otele çıkarmayı hedefliyor. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın ardından grubun üçüncü büyük pazarı olacak.17 Kasım 2026 Salı 22:00KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimiAdeera Hospitality ve Suudi Aşçılık Sanatları Akademisi ZADK, Suudi vatandaşlarını otelcilik ve turizm sektöründe kariyere hazırlamak için iki yıllık diploma programı başlattı. Ocak 2027’de başlayacak programa başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek.17 Kasım 2026 Salı 21:00GASTRONOMİ
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacakFITUR Screen 2027, 20–22 Ocak’ta Madrid’de düzenlenecek. İspanya Film Komisyonu, film ve dizi çekim yerlerini turizme kazandıracak stratejisini tanıtacak.17 Kasım 2026 Salı 20:00MICE
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, Çeşme’den Ankara’ya uzanan rotasıyla 190 ülke ve bölgede yayımlandı. 2027 turu 25 Nisan’da başlayacak.17 Kasım 2026 Salı 19:00MICE
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladıMG International, Gebze’de tanıttığı ilk sürdürülebilirlik raporunda üretim başına enerji tüketimini yüzde 45,4, su kullanımını yüzde 21,2 azalttığını açıkladı.17 Kasım 2026 Salı 18:00GÜNDEM
İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri 20 Kasım’da3. İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri, 20–22 Kasım 2026’da Haliç Tersanesi’ndeki Forsa PSM’de ücretsiz konser ve söyleşilerle düzenlenecek.17 Kasım 2026 Salı 17:00MICE
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2005 Türkiye Turizm











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.