YURTDIŞINDAN PARA GELİŞİ NE OLDU?

MURAT EMEN- EMEN&EMEN
HAFTANIN EKONOMİK GÖRÜNÜMÜ (9-15 Mart 2009)

---

İSTANBUL- Yurtdışında oluşan Türklere ait tasarrufların yurda getirilmesi için tanınan süre geçtiğimiz cuma günü sona erdi. Gerçekten proje başarılı oldu mu olmadı mı? Hükümet bu yolla 5-10 milyar arasında bir meblağ bekliyordu ve cari işlemler açığının veya diğer yurtdışı borçların finansmanına yönelik bir kaynak olarak bakıyordu. Hepimiz biliyoruz ki yurtdışı bankalarda, Malta, Delawere veya Cayman Island gibi offshore"larda büyük miktarda içerdeki ve dışarıdaki Türklerin parası var. Davet bunlara idi. Bugün yarın gelen paranın miktarı açıklanır. Bu uygulamanın İngilizce karşılığı “repatriation” tabiridir. Yurtdışına giden paraya “flight capital” gelene de “repatriation” derler. Gerçekten repatriot muyuz değilmiyiz göreceğiz.
Gelir İdaresi Başkanlığının ifadesine göre şubat sonu itibariyle 5 milyar doları bulduğu tahmini yapıldı. Hükümet termini uzatmayı düşünmüyor.



İNGİLTERE"NİN EN BÜYÜK BANKASI MİLLİLEŞTİRİLDİ
İngiltere"nin en büyük perakende bankası Lloyds Banking Group millileştirildi. Lloyds, her üç ingilizden birinin parasının olduğu ve bu yılın başında HBOS plc"i satın alıp en büyük perakende banka konumuna geçmişti. Lloyds Banking Group"un 262 milyar sterlin tutarındaki riskli varlıkları %43.5 hisse karşılığı devlete geçti. Yapılan açıklamada devletin bankadaki hissesi %43.5 dan %65"e çıkacak ve banka büyük bölümü iş kredileri olmak üzere kredi tutarını iki yıl içinde 28 milyar sterlin (39 milyar dolar) arttıracak. Amaç ekonomiyi canlandırmak ve likidite sağlamak. İngiltere"de işler ciddiyetini koruyor.

ABD"DE NELER OLUYOR?
Geçtiğimiz hafta ABD"de idim. Şöföründen garsonuna herkeste “ ne olacak” endişesi var. Durgunluk yaşanıyor. En son GM"in “iflas başvurusu” resti her şeye tuz biber ekti. Bankacı arkadaşım “sırf bizim bankanın GM riski 1 trilyon “diyor. Obama şimdiye kadar 13.4 m. dolar kullanan GM"in 30 milyarlık isteğini yerine önemli ölçüde yerine getirecek. Başka çaresi yok. Ama dipsiz kuyu olduğu kesin. GM son 27 yılın en kötü satışlarını yaşıyor. Sorun sadece GM değil. Mutlaka arkası gelecek diyorlar. Diğer taraftan AIG"nin 100 milyar dolarlık zarar açıklaması her şeyi sildi süpürdü. Bankaların durumu ve resesyonun daha da artacağı endişeleri ile birleşince hisse senedi endeksleri en kötü seviyelere geriledi. Obama"nın işi zor.

GEÇTİĞİMİZ HAFTANIN ABD VERİLERİ İÇ AÇICI DEĞİLDİ

• Şubat ayı ISM imalat endeksi 35.8 olarak açıklandı (beklenti:33.8, önceki 35.6)
• Şubat ayı ISM istihdam göstergesi 26.1 (önceki 29.9) olumsuz,
• Şubat ayı yeni siparişler 33.1 (önceki 33.2 ) olumsuz,
• Ocak ayı inşaat harcamaları %3.3 azaldı. (Beklenti 1.5 düşüş.önceki 1.4) Olumsuz
Her ne kadar ISM imalat endeksi bir miktar beklentilerin üzerinde gelse de istihdam ve yeni siparişler kötü. İnşaat harcamalarındaki düşüş olumsuz.

DOW JONES ENDEKSİ 7000 PUANIN ALTINA İNDİ,
Ekim 97"dan beri en kötü fiyat endeksi.
ABD"de bu hafta Salı günü önemli bir toplantı var. SEC ve Muhasebe Kuralları Komitesi Temsilciler Meclisinde “ değişecek muhasebe kuralları” konusunda brifing verecekler. Muhasebe değerleme kurallarında yapılacak değişikliklerle banka zararlarının azaltılması amaçlanıyor.

BİZDE NELER OLUYOR?
Yerel seçim heyecanı hızını artırıyor. Siyasiler mitingden mitinge koşuyorlar. Ekonomi diye bir derdimiz şimdilik yok. Sn. Maliye Bakanımız başarılı bir by-pass ameliyatı sonrası rektifiye olmuş motor gibi sıfır kilometre ile görevine döndü. “Amerika"yı by-pass bile kurtaramaz” diyerek ilk özlenen esprisini de yaptı. Niye Cleveland"a gitti diye polemik yapanlar bence haksızlık yapıyorlar. Kendileri maşallah başları ağrısa ABD"ye koşuyorlar.İnsan hayatının kıymeti var oralarda. Niye bu soruyu Rahmetli Sabancı"ya, Özal"a ve diğerlerine sormadılar ki. Cleveland ve Ohio Sn. Bakanın ve ailesinin yakından tanıdıkları yerler. Çocukları Ohio"da okudular. Çok gidip geldiler. Bana göre çok normal. Kendisine geçmiş olsun dileklerimizi tekrar iletiyoruz.

DOLAR ALDI BAŞINI GİDİYOR
Malum dolar aldı başını gitti. Tahmin ettiğimiz gibi girişin olmaması esasen yukarı trendin yolunu açmıştı. GM krizi ise tetikledi. 1.80"i gördük ve 1.79 ile kapandık. Bu hafta ne olur?

İçinde yaşadığımız dönemin eskilerden farkı, hem TL hem de yabancı para ihtiyacı birlikte gündemde. TCMB bunu iyi teşhiş ettiği için piyasayı beslemeye çalişiyor. TL. likiditesinde TCMB açısından sorun yok. Fonlayabiliyor. Ancak sorun yabancı parada ve beklentiler geçikiyor.

TURİZM SEZONUNA KADAR DİKKATLİ OLMAK DURUMUNDAYIZ
Başta IMF hala bekliyor, arkasından küçülen dünyada ihracatın şiddetli düşme eğilimi var. Döviz girdilerinin akışında büyük tıkanmalar olmamalı. Turizm sezonuna kadar dikkatli olmak durumundayız. Repatriation Amnesty dediğimiz yurtdışı tasarruflara yapılan “vergisiz” davetinden ne geldiğini henüz bilmiyoruz ama verimli olduğunu zannetmiyorum.

Bankalar sendikasyon konusunda dış piyasaları yetersiz buluyorlar. Bir müddet bu böyle gidecek gibi.
GM haberlerinin ardından doğu Avrupa ülke para birimleri ve bizde sert satışlar gözlemlendi. Yabancı fonların dolar alımı yapmaları pariteyi yukarılara taşıdı.

BU HAFTA DOLAR NE OLUR?
Genelde bizde de Asya ülkeleri gibi doların değer kaybetmesi beklenirken, fonların dolar talebi yaratması pariteyi yukarı çekti. Bu hafta doların düşüşle başlaması ve 1.73"lere kadar gerilemesi beklenebilir. Euro/dolar paritesinin 1.2650"lerde oluşunun da yardımıyla bu düşmeyi bekleyebiliriz.

YATIRIMCI ENDİŞELİ
Dünya genelinde olaya baktığımızda alınan bunca önleme rağmen ekonominin tepki vermemesi yatırımcıyı endişelendiriyor. AIG arkasından GM resti ortalığı bulandırdı.
Hala banka ve fonlara güven yok. Likidite gene de güvenli liman olarak ABD"yi seçiyor.

Bakan Şimşek"e doların durumunu sormuşlar. Önce kızmış, hergün size yorum yapmak zorunda değilim demiş. Başka bir vesile ile de bu konuda şunları söylemiş.

“ Türk Lirası krizin derinleştiği 12 Eylül 2008 tarihinden bu yana yüzde 39.3 değer kaybetti. Ancak aynı sürede Brezilyanın Reali yüzde 35, Meksika"nın Pezosu yüzde 44, Polanya"nın Zlotysi"i yüzde 59.19, Macaristan"ın Forint"i yüzde 47.66 değer kaybetti. Dış etkenlerle dalgalı kur sisteminde bunların olması normaldir, düzelir ”

Enflasyona gelince Üfe beklentilerin üstünde çıkarken Tüfe beklendiği gibi çıktı. Ama yakın vade de TCMB"nin faiz indirimine gideceğini zannetmiyorum.

Borsada ve bileşik faizlerde fazla bir değişiklik beklemiyorum.

Bu arada sokaktaki adam korumasız. İcralar, hacizler uçuşuyor. Yakında STK"lar toplu yürüyüşler organize edebilir. Bankalarda hala bir hareket yok. Kredi kartı ve bireysel kredilerdeki yeniden yapılandırılma için devlet bankaları başlayacak dendi ama ses yok.

Esen Kalın

9-13 Mart ABD VERİ TAKVİMİ



Bu hafta Salı günü önemli bir toplantı var. Temsilciler Meclisinde değişecek muhasebe kuralları konusunda SEC tarafından brifing verilecek.

Dick"s Sporting Goods, Kroger, j.Crew Group, Hovnanian Enterprises, Collective Brands, American Eagle, Men"s Wearhouses, Staples, Smithfield Foods, Talbot, Pasific Sunwear

Sali günü, FED Başkanı Bernanke"nin konuşması var