VARYAG, ÇİN'İN İLK UÇAK GEMİSİ OLDU

PEKİN- Çin, 2001'de Ukrayna'dan aldığı eski uçak gemisi Varyag'ı 1 milyon turist gönderme karşılığında Boğazlar'dan geçirmişti. O dönem ekonomik krizle boğuşan Türkiye bu vaadi sevinçle karşılarken, geçen 10 yılda Çinli turist sayısı sadece 50 bin artarak 77 bine çıktı. Çin ise turistik amaçlarla kullanacağını beyan ederek Karadeniz'den çıkardığı Varyag'ı önceki hafta uçak gemisine dönüştürdüğünü açıkladı.Çin, Ocak 2007'de uçak gemisi yapabilecek teknolojiye eriştiğini açıkladığında akıllara 10 yıl önce Boğaz'dan 6 saatte geçen Varyag gelmişti. Nitekim tahminler doğru çıktı. Çin, önceki hafta 'ilk' uçak gemisini tamamlanmak üzere olduğunu açıkladı. Yeni adı Şi Lang olan gemi hizmete girdiğinde Çin'i, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Rusya'dan sonra büyük uçak gemisi sahibi dördüncü ülke yapacak. Böylece Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki daimi üyelerden uçak gemisine sahip olan son ülke konumuna yükseldi.

Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü, Ukrayna'dan alınan Varyag'ın bilimsel araştırmalar, deneyler ve eğitim için kullanılacağını açıklayadursun, Türkiye, hâlâ Kasım 2001'de aldığı sözlerle kaldı. Türkiye'nin ekonomik krizle boğuştuğu dönemde "Varyag Boğazlar'dan geçsin, Türkiye'ye en az 1 milyon turist gelecek" sözü alan Türkiye'nin bu anlaşması rüyadan öteye gidemedi. O dönem yüzer kütle Varyag'ın Boğazlar'dan geçebilmesi için Çin hükümetinin Türkiye'ye 'Resmî turistik güzergâh statüsü' vermesinin üzerinden 10 yıl geçmesine rağmen, Türkiye'ye gelen turist sayısında 50 binlik bir artış yaşandı. 2001'de 24 bin olan turist sayısı geçen yıl 77 bine ulaştı. Oysa Çin, Ukrayna'dan satın aldığı ve motoruyla dümeni olmadığı için 'yüzer kütle' olarak adlandırılan Varyag'ı Boğazlar'dan geçirebilmek için Türkiye'ye 'Resmî turistik güzergâh statüsü' vermiş, turizm sektörünü de '2,5 milyon Çinli turist gelecek' hayali sarmıştı. Çin hükümetinin Çinli turistler açısından öncelikli ülkeler kapsamına Türkiye'yi aldığını resmen açıklamasının ardından, Varyag 1 Kasım 2001 tarihinde 5 saat 55 dakikada İstanbul Boğazı'ndan, 2 Kasım'da da yaklaşık 7 saatte Çanakkale Boğazı'ndan geçmişti. Bu geçişin maliyeti ise 1 milyon 440 bin dolar olmuştu.

Pronto Tour Yönetim Kurulu Başkanı Ali Onaran, 2010'da Türkiye'ye gelen 77 bin Çinlinin yarıdan fazlasının da tatil dışı amaçlarla geldiği görüşünde. Haziran 2011'de Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ın "Şu an Çin piyasasına girmeye çalışıyoruz." demesinin de bunu desteklediğini ifade eden Onaran, "Ama bu sürpriz değil." diye konuştu. Onaran, 2,5 milyon turist rakamına o dönem nasıl inanıldığını anlayamıyor: "Çünkü imkânsız. Bu kadar yolcuyu Türkiye'ye taşıyacak ne bir ulaşım var ne de bu ulaşımın altyapısını iyileştirecek açıklama."

Ukrayna'da, 1988 yılında uçak gemisi olarak kızağa konulan Varyag, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Karadeniz Filosu'nun paylaşımında Ukrayna'ya bırakılmıştı. Varyag, daha sonra Çin Halk Cumhuriyeti'ne, 'Santone' adlı özerk bir adada bulunan küçük bir turizm firması tarafından eğlence gemisi yapılmak üzere satıldı. Çin hükümetince Ukrayna'dan satın alınan ve Boğazlar'dan geçirilmesi için 4 kez başvuruda bulunulan yüzer kütlenin, 3 yıllık Karadeniz macerası, Çin'in 1 milyar dolar teminat mektubu vermesinin ardından sona erdi. Varyag'ın geçişinde, toplam 16 kılavuz kaptanın yanı sıra 250 personel çalıştı. İstanbul Boğazı geçişi sırasında 6'sı aktif 27 deniz vasıtası görev aldı.