VAN'DA 'URARTU MÜZESİ' KURULUYOR

SELAHATTİN AKDAŞ-TÜRKİYE TURİZM

---

VAN - Urartu Krallığına başkentlik yapan Van'da, Valilik tarafından hazırlanan proje ile "Urartu Müzesi" kuruluyor.
Doğu Anadolu Bölgesi ile Kuzeybatı İran, Irak'ın bir bölümü ve Aras Vadisi'ne kadar uzanan bir coğrafyada 3 bin yıl önce hüküm süren Urartu Krallığına ait eserler, başta krallığın başkenti Van ile çevresindeki kale, tapınak ve nekropollerde, uzun yıllar önce başlatılan kazı çalışmalarında ortaya çıkarıldı.
Eserlerin teşhir edildiği 400 metrekarelik alana sahip Van Müzesi sergi salonunun yetersiz olması nedeniyle kazılarda gün yüzüne çıkarılan 90 bini aşkın eserden sadece 2 bin 443'ü sergileniyor.
Vali Münir Karaloğlu, Van'ın tarihi eser bakımından Türkiye'nin en zengin merkezlerinden biri olduğunu vurgulayarak, kent merkezi ve çevresindeki Urartu Krallığına ait kale ve benzeri alanlarda 40 yıldır devam eden kazılarda, Urartu medeniyetine ait çok değerli eserlerin ortaya çıkarıldığını söyledi.



Ortaya çıkarılan eserlerin bir bölümünün Van Müzesi'nde sergilendiğini, diğer bölümünün ise depoda bekletildiğini anlatan Karaloğlu, şunları kaydetti:
"Bunların dışında Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde, Adana'daki müzede sergilenen ve Türkiye'nin çeşitli yerlerine dağılan Ururtu medeniyetine ait eserler var. Şu anda Van'daki müzemiz maalesef ihtiyaçlarımıza cevap verecek nitelikte değil. Mekan ve sergi alanları olarak çok yetersiz. Van müzesinin depolarında bekletilen tescilini bile yapamadığımız 60 bine yakın eser var. Bunların tescilleri, bakımları ve konservasyonları yapıldıktan sonra sergilenmesi gerekiyor. Bu kapsamda, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile başlatmış olduğumuz bir çalışma var. Van'a yeni bir müze yapılacak ve adı da Van Urartu Müzesi olacak."

YENİ MÜZE İÇİN 7.9 MİLYON LİRA AYRILDI
Karaloğlu, yeni müzenin yapımı için hazırlanan projenin, Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'a sunulduğunu bildirerek, şöyle konuştu:
"Kültür ve Turizm Bakanı'mız projeyi onayladıktan sonra Devlet Planlama Teş kilatı'na cazibe merkezleri kapsamında sunduğumuz proje, Devlet Bakanımız Cevdet Yılmaz'ın katkıları ile kabul edildi. Bu proje için 7.9 milyon lira İl Özel İdaresi bütçesine aktarıldı. Van Kalesi yakınlarında 52 dön ümlük arazi üzerinde yapılacak Urartu Müzesi, son derece çağdaş ve modern bir müze olacak. Bu müzenin, Urartu medeniyeti ve tarihi ile ilgili her şeyin bulunacağı bir yer olmasını arzu ediyoruz. Müzenin tamamlanmasıyla şu anda Van Müzesi'nin deposunda bekleyen ya da Van'dan yurt içindeki müzelere gönderilerek orada bekleyen eserleri de geri getirerek, yeni kuracağımız müzedeki atölyelerde bakımını yaptırdıktan sonra sergileyeceğiz."
Van'da turizm alanında başlatılan atağa, yeni müze ile bir ivme kazandıracaklarını dile getiren Karaloğlu, kenti ziyarete gelen turistlerin daha uzun süre konaklamalarını sağlayacak aktivietelere ihtiyaç duyulduğunu, bunlardan birinin de yeni müze çalışması olduğunu ifade etti.
Karaloğlu, müzenin, ziyaretçilerin bir gününü geçirecek nitelikte oluşturulması gerektiğini belirterek, bu yıl ihale edilecek müzenin, yıl sonuna kadar hizmete girmesini hedeflediklerini sözlerine ekledi.

URARTU MEDENİYETİNE AİT BAZI ÖNEMLİ ESERLER
Urartu Krallığına ait merkezlerde sürdürülen kazı çalış malarında gün yüzüne çıkarılarak, bakım ve onarımı tamamlandıktan sonra Van Müzesi'nde sergilenen bazı önemli eserler ise şöyle:
TANRI HALDİ FİGÜRÜ: Çok tanrılı inanca sahip Urartu Krallığını en önemli tanrısı olan ve kitabelerden savaş tanrısı olduğu anlaşılan Haldi'nin, arabasının üzerindeki figürü, kent merkezinde bulunan Toprakkale'deki arkeolojik kazılarda bulundu. Figürün M.Ö. 685-645 yılları arasında yapıldığı tahmin ediliyor.
ASLANLI ŞAMDAN: Urartu dönemine ait şamdanda süsleme amaçlı kullan ılan aslan, 1960 yılında tarihi eser kaçakçıları tarafından yurt dışına çıkarılmak istenirken Jandarma ekiplerinin düzenlediği operasyonda, Ağrı'nın Patnos ilçesinde ele geçirildi.
BOĞA VE AT BAŞI: M.Ö. 8. yüzyılda pişmiş topraktan yapılan 2 adet boğa ve bir adet at başından oluşan heykelin, süsleme olarak kullanıldığı tahmin ediliyor.
ALTIN MÜHÜR: M.Ö. 7 ve 8. yüzyıllara ait altın mühr ün, Urartu kralları tarafından resmi işlerde kullanıldığı sanılıyor.
SAVAŞÇI HEYKELİ VE KILIÇ: Van Gölü sahilindeki Ayanıs Kalesi'ndeki kazılarda ortaya çıkarılan savaşçı heykelinin Urartu Kralı Rusa tarafından yaptırıldığı, kılıcın ise Rusa tarafından tanrı Haldi'ye adandığı tahmin ediliyor.
YELPAZE SAPI: M.Ö. 685-645 yılları arasında hüküm süren Urartu Kralı Rusa'nın, Kraliçe Kakuli adına altından yaptırdığı yelpaze sapı, Ayanıs Kalesinde sü rdürülen kazılarda ortaya çıktı.