VAN GÖLÜ KIYILARINDA YAPILAŞMA

VAN - Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Orhan Deniz, binlerce yılda ortaya çıkan kıyıların, yanlış yapılaşma sonucu, kısa sürede yok edildiğini belirtti.
Yrd. Doç. Dr. Deniz, Van Gölü'nde 1995 yılında oluşan seviye yükselmesiyle birlikte göl kenarındaki yerleşim alanlarının ve yolların su altında kaldığını anımsatarak, söz konusu yerlerin seviye yükselmesinden etkilenmemesi için o yıllarda kıyı şeridinde taş dolgular kullanıldığını ve set oluşturulduğunu söyledi.
Dolguların, gölün daha iç kesimlere doğru ilerlemesini önlenmek amacıyla yapıldığını, ancak bu konuda hassas davranılmadığını vurgulayan Yrd. Doç. Dr.Deniz, 14 yıl önce yapılan hataların bugün de tekrarlandığını ve geçmiştekine benzer yol genişletme çalışması yapıldığını ifade etti.
Van-Tatvan kara yolu üzerindeki yol açma ve genişletme çalışmaları sırasında yoldan çıkan hafriyatın kıyı şeridine doldurularak, kara yolunun genişletildiğini anlatan Deniz, ''binlerce yılda ortaya çıkan kıyılar, kısa sürede yanlış yapılaşma sonucu yok ediliyor'' dedi.
Deniz, bu tür işlerde geri dönüş olmadığını, kıyıların bir daha eskisi gibi olamayacağını vurgulayarak, şöyle konuştu: ''Böylesi bir durum binlerce yılda oluşan kıyıların tahribine ve doğal dengesinin bozulmasına neden olmaktadır. Oysa bu yolların kıyılardan iç kesimlerine çekilmesi söz konusu olabilirdi. Fakat bu konuda hiç kimse üzerine düşen görevi yerine getirmemekte ve Van Gölü sahilleri her geçen gün yok olmaktadır. 1995 yılında gölde meydana gelen seviye yükselmesinin ardından Bakanlar Kurulunca bir yönetmelik çıkarıldı. O yönetmelikte göl çevresindeki 1650 metre kotu altında kalan alanlar afet bölgesi ilan edilerek, buralara yapı yasağı getirildi. Ancak göl çevresindeki yapı yasağıyla ilgili yönetmelik hala yürürlükte olmasına rağmen uygulanamıyor. Özellikle kıyı şeridinde yapılan yollar ve yazlıklar bunun en güzel örneğini oluşturuyor.''
Van Gölü çevresindeki yapılaşmayı belirsiz hale getiren sorunlardan birinin seviye değişimi olduğunu kaydeden Yrd. Doç. Dr. Deniz, göldeki seviyenin, kapalı havza olması nedeniyle sürekli değiştiğini, bunun da kıyı çizgisinin değişmesine neden olduğunu dile getirdi.
Deniz, göl kıyısına yapı yasağı getirilmesi için 100 metre gibi belli bir alan tespit etmek gerektiğini, fakat Van Gölü seviyesindeki yükselme ve alçalmaların buna müsaade etmediğini belirterek, şu anda 100 metre olarak hesaplanacak kıyı çizgisinin, göl seviyesi 1 metre yükseldiğinde su altında kalabileceğini ifade etti.

VAN GÖLÜ'NE HAS KIYI KANUNU
Van Gölü kıyıların korunması, imara açılması ve dengeli bir şekilde kullanılması amacıyla kıyı tespitinin kapsamlı bir şekilde yapılması gerektiğine değinen şunları dile getirdi:
''Kıyı tespiti yapılmadan gerek yol çalışması, gerekse yapıların kıyıya yakın alanlarda toplanması gelecekte ciddi sorunlara neden olacaktır. Bu nedenle Van Gölü kıyılarının korunmasına yönelik olarak buraya has kıyı kanununa ihtiyaç var. Kıyı tespiti ve kıyıların korunmasıyla ilgili bir yasa çıkarıldıktan sonra bu yasanın bir kurul tarafından denetlenmesi gerekmektedir. Kıyılarla ilgili gelecekte sorun yaşanmamasını istemiyorsak, yasal düzenlemenin acilen yapılması gerekiyor.''