ÜÇ DNA'YLA SEKİZ BEBEK DÜNYAYA GELDİ

LONDRA - İngiltere'deki Newcastle Üniversitesi'nde uygulanan bir yöntemle kalıtsal hastalığa sahip olması beklenen çocuklar üç kişinin DNA'sıyla dünyaya geldi. İngiltere’de genetik hastalıkların önlenmesi amacıyla şaşırtıcı bir yönteme başvuran bilim insanları üç kişinin DNA'sını kullanarak sekiz bebek dünyaya getirdi.

Araştırmacılar üç farklı kişinin DNA’sıyla yaptıkları bu uygulama sayesinde ölümcül kalıtsal hastalıkların önüne geçmeyi başardı. Doğumlar Newcastle kentindeki uzman bir ekip tarafından gerçekleştirildi. Sekiz bebekten dördü erkek, dördü kız oldu. Bu bebeklerin arasında bir tek yumurta ikizi de var.

Bebeklerin tamamının sağlık durumu iyi, ayrıca bir kadının daha bu yöntemle hamile olduğu açıklandı.

“Mitokondriyal bağış tedavisi" diye adlandırılan bu bilimsel teknik, anneden çocuğa geçen ve genellikle beyin, kas, karaciğer, kalp ve böbrek gibi hayati organlara ciddi zararlar veren mitokondriyal hastalıkları önlemeyi hedefliyor. Bu tür hastalıklar her 5 bin doğumda bir görülebiliyor ve ölümcül olabiliyor.

New England Journal of Medicine adlı hakemli bilimsel dergide yayınlanan yeni bulgulara göre, sekiz bebeğin tamamı normal gelişim gösteriyor. Newcastle Üniversitesi'nden yapılan açıklamada, bebeklerin sağlık durumlarının iyi olduğu, gelişimsel noktaları zamanında tamamladıkları belirtildi. En büyük bebeğin iki yaşın üzerinde, en küçüğünün ise altı aydan küçük olduğu açıklandı.

Araştırmacılar, üç bebekte hastalıkla ilişkilendirilen mitokondriyal DNA mutasyonlarının tespit edildiğini, ancak bunların hastalık oluşturacak düzeyde olmadığını vurguladı.

18 ila 24 aylık bebeklere; motor beceriler, bilişsel ve sosyal gelişim ile dil yetenekleri gibi alanlarda testler uygulandı. Araştırmacılar, çocuklar beş yaşına geldiğinde tekrar değerlendirme yapacak.

Kullanılan yöntem “pronükleer transfer (PNT)” olarak adlandırılıyor. Bu işlemde, mitokondriyal DNA’sında hastalık taşıyan annenin yumurtası ile sağlıklı bir donörün yumurtası ve babanın spermi kullanılıyor. Annenin yumurtasındaki çekirdek DNA, donörün mitokondriyal DNA’sı sağlıklı olan ve çekirdek DNA’sı çıkarılmış yumurtasına aktarılıyor. Bu sayede çocuk, biyolojik anne-babasından çekirdek DNA’sını, donör kadından ise sağlıklı mitokondriyal DNA’yı almış oluyor.

İngiltere, 2015'te bu tür genetik tedavileri yasal hale getirerek dünyada bir ilke imza atmıştı. Newcastle kliniği ise 2017’de bu tedaviyi uygulamak için lisans alan ilk ve tek merkez olmuştu. İlk vakalar 2018’de onaylanmıştı. Onay süreci, İngiltere İnsan Döllenmesi ve Embriyoloji Kurumu (HFEA) tarafından bireysel olarak değerlendiriliyor.