TÜRSAB NEREDEYDİ?

ÖZKAN ALTINTAŞ-TÜRKİYE TURİZM

---

İSTANBUL-IATA Seyahat Acenteleri Derneği-ISAD"ın Taksim toplantısına 60"ı IATA acentesi olmak üzere 73 seyahat acentesi katılarak son günlerde yaşanan ve acenteleri kapanma noktasına getiren uçak biletlerinde komisyon sorununa sahip çıktı. İran Cumhurbaşkanı"nın İstanbul gezisi nedeniyle tıkanan trafikten gelemeyen bir çok acente telefonla destek verdi. Bu arada Anadolu"dan 24 acente mail yoluyla ISAD"ın çalışmalarını desteklediğini bildirdi. Yaklaşık 3 saat süren toplantıdan “Birlikte hareket, ISAD"a destek ve güçbirliği" kararı çıktı.



THY"nin internetten korsan acentecilik yapması, indirimle, taksitle ve bankalar aracılığıyla satış yapması, komisyonları indirmesi ve 1 Ocak"tan itibaren acente komisyonlarını sıfırlayacağı tartışıldı. TÜRSAB"ın IATA seyahatacentelerinin yanında durmayışı ve çözüm çareleri arandı.
Toplantıda TÜRSAB"ın KDV indirimi konusunda olduğu gibi THY"nin komisyonları yokeden tadilat sözleşmesi imzasında da TÜRSAB"ın gaf yaptığı ortaya çıktı. Toplantıya katılan uzmanlar tadilat sözleşmelerin imzası sırasında TÜRSAB"ın müdahalesiyle sorunların baştan ortadan kalkabileceğini söylediler.
TÜRSAB"ın Telif Hakları işleminde bakanlığın yaptığı gibi acente komisyonlarını belirleyici görevi her zaman yapabileceğini belirten uzmanlar, “TÜRSAB isterse bunu herzaman yapabilir. Hizmet bedelini tespit edilebilir. Bunun için geç kalınmış değildir. Birde THY 1 Ocak"tan itibaren hiçbirşey ödemeyecek deniliyor. Ancak THY bunu deklare ederse Rekabet kurulu"na gidilmelidir. THY"nın icbar etme hakkı doğar” dediler.



YALÇIN VEZİROĞLU: THY HAKİM GÜCÜNÜ KÖTÜYE KULLANMIŞTIR
Ticaret Hukuku uzmanı avukatların katıldığı toplantıda Avukat Yalçın Veziroğlu, “THY sizlere tadilat sözleşmesini imzalatırkan bağlı bulunduğunuz meslek komitenizin avukatları neredeydi?” diye sordu. Tadilat sözleşmesinin acentelerin ellerindeki tüm hakları aldığını belirten Veziroğlu, “Ancak 100 liralık bileti 99 liraya satarak THY farklı servis ücreti uyguluyorsa konu değişir. TÜRSAB sessiz kalınca, THY imza sırasında sözleşmeleri feshetme şeklinde gizli bir baskı yapmıştır. THY hakim gücünü kötüye kullanmıştır. Böyle bir durum nedeniyle tazminat davası açılsa gelecek olan tazminat tatmin edici olmaz” şeklinde konuştu.



TADİLAT SÖZLEŞMESİ İMZASINDA TÜRSAB AVUKATLARI NEDEN UYARMADI?
Avukat Yalçın Veziroğlu sözlerini şöyle sürdürdü:
“THY ile acente sözleşmesi yaptınız ve yurtiçi bilet satışından komisyon alıyorsunuz. THY bu komisyonu ödemeyi tadilat sözleşmesiyle iptal etmiştir. Yerine servis ücreti alın demiştir. Tadilat sözleşmesi acenteleerin komisyon hakkını kaybettirmiştir. Ancak tadilat sözleşmesinin imza şekli de önemlidir. Ayrıca THY"nı komisyon ödemeye zorlamak mümkün değildir. Eğer imzalamazsanız THY sözleşmeyi feshederdi. Burada gizli bir baskı görülüyor. Ancak TÜRSAB birlikte hareket etseydi THY bu yanlıştan geri adım atardı. THY bunu göze alamazdı. Ama maalesef sözleşmeler imzalanmış. Bu imza sırasında TÜRSAB"ın hukukçularının müdahale hakları vardı ve acenteleri uyarmaları gerekiyordu. Ancak acenteleri uyarmadıkları ve korumadıkları görülüyor.



KOTALI SATIŞLAR DEKLARE EDİLMELİDİR
THY internetten bilet satabilir mi, satar. Ancak 100 liralık bileti 99 liraya satarsa haksız rekabet ortaya çıkar. Bu durumda THY mağdur ettiği acentelere tazminat öder. Tazminatın miktarını ise mahkeme tayin ederek zararı telafi eder. THY belli koltuklarda kotayı deklare ederek bu indirimi yapabilir. Ama sözleşmede böyle bir madde yoktur. Diğer havayolları ise kotasını deklare ederek yapmalıdır.”



AVUKAT KEMAL AYTAÇ: BIÇAK KEMİĞE DAYANDIYSA EYLEM YAPILMALI
Söz alan Avukat Kemal Aytaç eylem yapılmasını önererek şunları söyledi:
“Bu durumda görülüyorki hukukun yolu tıkanmış ve çıkış yolu kalmamış. Bence 3-5 günlük bilet satmama etkinliği güç kazandırımor mu ona bakmak lazım. Baskı gurubu ve güçlü olmanın yollarını aramalı. Ancak bıçak kemiğe dayandıysa eylem yapılmalıdır.”

TAZMİNAT DAVASINDA ALINACAK PARA DEĞİL, HAK ÖNEMLİDİR
Avukat Yalçın Veziroğlu sözlerine şöyle devam etti:
“Basiretli tacir olarak tadilat sözleşmesi imzalanmamalıydı. Avukat Kemal Aytaç"ın önerdiği eyleme bütün üyelerin imza etmesi gereklidir. Ancak 100 liralık bileti 99 liraya satarak THY farklı servis ücreti uyguluyorsa konu değişir. THY hakim gücünü kötüye kullanmıştır. Böyle bir durum nedeniyle tazminat davası açılsa gelecek olan tazminat tatmin edici olmaz.
Telif hakları uygulamasında müzik meslek birlikleriı otellere, restoranlara, barlaka, kafelere, gece kulüplerine karşı önemli bir sorunlarını çözmüşlerdir. İlk başta dağnık taleplerle geldiler. Otelciler hangi birine telif ödeyeceğini şaşırdı. Bunun üzerine müzik meslek birlikleri ortak hareket ettiler. Bakanlık fiyat belirledi. Aldıkları parayı aralarında paylaştılar.
Bunun gibi TÜRSAB servis bedelinin belirleyici görevini üstlenebilirdi. TÜRSAB isterse bunu herzaman yapabilir. Hizmet bedelini tespit edilebilir. Bunun için geç kalınmış değildir. Birde THY 1 Ocak"tan itibaren hiçbirşey ödemeyecek deniliyor. Ancak bunu deklare ederse Rekabet kurulu"na gidilmelidir. THY"nın icbar etme hakkı doğar.



SELMA YILMAZ ANADOLU ACENTELERİ YOK OLACAKTIR
ISAD Başkanı Selma Yılmaz, “TÜRSAB"a ISAD olarak servis bedelini belirlemesi için başvuru yaptık Ancak bu isteğimiz nedense hasıraltı edildi” şeklinde konuştu.
Selma Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü:
“THY 1 Ocak"tan itibaren hiçbirşey ödemeyecek. Servis bedelini yüzde 50"ye indirdi. 1 Ocak"ta tamamen kaldıracaktır. Bireysel müşteri zaten interneti kullanıyor. Ama kurumsal müşteriyi hizmet farkıyla elinizde tutabiliriz. Ancak bizi asıl zorda bırakacak dönem 5 yıl sonrasıdır.
TÜRSAB konuyu sadece THY"nin banka ile yaptığı sözleşme olarak görüyor. Bu işi banka ile çözeceklerini düşünüyor. Aslında THY hedef olmalıdır. TÜRSAB gidip tespit yapmalıdır. Ama gelecekte asıl sorun Anadolu acentelerinin yokolmasıdır. Anadolu acentelerinin yüzde 80"i internet üzerinden bilet alımı nedeniyle yokolacaktır. Ne yazık ki bunların hepsi TÜRSAB"ın şimdiki yönetimine oy verdiler.
Yasa değişikliği sırasında Ahmet Ziya beyle Ankara"ya gittik. TÜRSAB ve bakanlık 1618 sayılı yasaya bankaların acentecilik yapamayacağını koyacaktı. Yeni düzenlemede yeni haklar ararken, eski haklarımızın gittiğini gördük. Ahmet Ziya beyle müdahale ederek kendi işimizi kendimiz yaptık. Aksi takdirde uçak bileti heryerde satılacaktı. Müdahalemiz sonucu iki maddeyi değiştirebildik. Ama en azından yönetmelik değişikliğinin nasıl yapıldığını öğrendik. Bu nedenle yönetmeliğe servis bedelini sokmak için çalışmalar yapacağız.



BAŞBAKANA ULAŞACAĞIZ
Bu işin çözümü Başbakana ulaşmaktan geçiyor. Bir de TÜRSAB adına Başaran Ulusoy yapabilir. Bir başka şartı ise THY biletlerini satmama boykotudur. Ancak herkes buna katılamaz ve yapılamaz. Bu toplantıya yaklaşık 60 IATA acentesi katıldı. Acentelerin çoğu tatildedir. Ayrıca ne hikmetse TÜRSAB bugün için iki ayrı toplantı koydu.
Bu durumda reklam kurulu baskısı gerekiyor. Ortada birde kapalı ve illegal komisyonlar var. Komisyonu çok alanlar, az alanlar için dayanabilirse boykot olabilir. Ancak en büyük gerçek ayakta kalamayacağımızdır. 1 Ocak"tan itibaren komisyonlar sıfırlanıyor ve hiç olmayacağız

SELMA YILMAZ: KABUL EDERSE TÜRSAB İLE BİRLİKTE HAREKET EDERİZ
ISAD Başkanı Selma Yılmaz, konuşmasının sonunda toplantıyı ve eylem planını şöyle özetledi.
“TH, turizmdeki istihdamı yokediyor. İşsizler odrusu yaratıyor. 18"indeki toplantıdan bir sonuç çıkmazsa eylem planı olarak Başbakan"a gideceğiz. THY ile olan satışları durduracağız. Ancak Ankara"ya gidilmesi lazım. Bu durumda TÜRSAB"ın ne yapacağı önemlidir. Fikret Gürüz"ün birlikte hareket etme sözüne katılıyorum. Biz mutlaka TÜRSAB ile birlikte hareket etmek istiyoruz. Keşke bizim meslek örgütümüz bizimle birlikte olsa, yanımzda olup ortak hareket etse. Ama tehlike çok hızlı geliyor. Yılbaşında komisyonların sıfırlanması ile Anadolu acenteleri bitecek İstanbul"da ilk 50 acente kurtaracaktır.”



ERDOĞAN GİRAY: BİRLİĞİMİZ BİRLİK DEĞİL
ISAD yönetiminden Erdoğan Giray"da eylem planına katıldığını belirterek şunları söyledi:
“Taksim"den Atatürk Havalimanına ellerimizde bayraklarla yürüyelim. Ancak birlik ve beraberliğimiz yok. Ekmeğimiz gidiyor. Ortalama bir acentede 3 kişi çalışıyor. 2500 acente ile bu rakam binleri buluyor. İstihdam denilirken, istihdam yokediliyor. İşsizler ordusu yaratılıyor. Yatırımlar kaybolacak. Emeklilikler kaybolacak. Emeklere yazık olacak. Havayolları bizi buzdolabı, televizyon satan bayi gibi görüyor. Birliğimiz birlik değil. Bize destek vermiyor. And içmeliyiz. Ama karşımızdaki güç karşısında bir anda çırak çıkabiliriz. İnternet çıktı yiğitlik kalmadı. Herkes işini oradan hallediyor.”



HİLMİ KARADUMAN: TÜRSAB KENDİNİ KORUYOR, ISAD ÇABALIYOR
ISAD yönetiminden Hilmi Karaduman, 2004"ten beri IAATA yönetim kurulu üyesi olduğunu ve Hac organizayonlarını bu görevi nedeniyle bir süre yapamadığını dile getirdi.
Karaduman şöyle devam etti:
“TÜRSAB"ın bizim toplantı günümüze iki ayrı toplantı koyması işin ciddiyetine önem vermediğini ve kötü niyetini gösteriyor. TÜRSAB"ta IATA komisyonu var, toplantı yapıyor sonra "Başkanımız halledecek" diye açıklama yapıyorlar. Ayrıca "Service Charge geçmekte iyi oldu' diyorlar. TÜRSAB köstekliyor, ISAD çabalıyor. Aslında TÜRSAB bizim adımıza tavır koymalıdır. Ancak TÜRSA"tan bu durumda bizimle birlikte protesto gelmez.”

EMNİYET TURİZM ALBERT MİZRAHİ:THY"DAN İSTENMEZ, O İSTERSE VERİR
Albert Mizrahi elinde bulunan gazeteyi göstererek “45 yıldır bu işi yaparım. Böyle sıkıntı yaşamadım. THY gazetelere verdiği ilanlarda bana gel, call center"a gel diyor. THY 5 taksit uygulamasını banka üzerinden yapıyor. Seyahat acentesine gitme deniliyor” dedi.
mizrahi sözlerini şöyle sürdürdü:
“Banka bugün acentelerede taksit imkanı verdi. Çünkü THY"dan kimse bir şey isteyemez. O isterse verir. Ama THY"nın gelirinin yüzde 80"ini acenteler sağlıyor. İskandinav Havayolları SAS"da bir tarihte komisyonu sıfıra indirmişti. Acenteler kepenklerini indirdi. Yolcular havayolunun kapısında kuyruk olunca işler yeniden eski haline döndürüldü. “



TREK TRAVEL FİKRET GÜRÜZ: THY BİLETİ SATMAMA EYLEMİNDE BENDE VARIM
Trek Travel Yönetim Kurulu Başkanı Fikret Gürüz, ISAD ile TÜRSAB"ın barış içinde birlikte hareket etmeleri gerektiğini belirterek, “TÜRSAB ile barış ilan edelim. Başaran Ulusoy hakkında internette yazılara son verilsin. Adam çok çalışıyor. Ben onların yanındayım çalışmalarını görüyorum.. Ancak internette Başaran Ulusoy için yazılanlara son verilmesi gerekiyor. IATA komisyonunda idim. Çok mücadele ettiler. Başkan Başaran Ulusoy sağlığını tehlikeye atacak şekilde çalışıyor. Çok çalışıyorlar . Hallerine acıyorum” şeklinde konuşunca salondan tepkiler aldı.
Fikret Gürüz konuşmasını şöyle sürdürdü:
“ISAD"ın verdiği mücadeleyi kutluyorum. TÜRSAB ve ISAD birleşerek birlikte hareket etsin. THY biletlerini satmama eylemine bende katılacağım. THY biletleri yerine diğerlerinin biletlerini satarak, müşteriyi onlara yönlendirelim. THY biletlerini satışını yüzde 10 oranında azaltsak , yüzde 5 oranında eksiltsek yine yeter.”

CEVAT SEDEF: GÜÇLÜ İSAD OLUŞTURULMALI
Sedefkar Turizm"den Ceat Sedef sorunların ISAD"a sahip çıkmakla çözüleceğini belirterek şunları söyledi.
“Güçlü ISAD oluşturmalıyız. Fikir üretecek ekip oluşturmalıyız. Ortak menfaat birliği getirir. İyi bir proje beraberliği getirir. Hareket grubu oluşturup çözüm üretmeliyiz. ISAD profesyonelleşip üyelere yazı yazıp para toplamalıdır. Aksiyon planı lazım.”

THY, TÜRSAB TOPLANTSINDAN BİR ŞEY ÇIKMAZ
Daha sonra söz alan konuşmacılar, güçlü ISAD oluşturmak gerektiğini belirterek 18"inde THY ile TÜRSAB toplantısından bir şey çıkmayacağını belirterek “TÜRSAB"ın THY ile 18"inde yapacağı toplantıdan hiçbirşey çıkmayacaktır. Sadete banka kartı kullanımı acentelere yaygınlaştırılacaktır”dediler.