TÜRKİYE’NİN %11 BÜYÜMESİ ENDİŞELENDİRİYOR

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftanın Ekonomik Görünümü 4-9 Temmuz 2011
İSTANBUL- Türkiye’nin yüzde 11’lik büyüme ile dünya şampiyonu olması bir çok yoruma yol açtı. Financial Times, fazla ısınan ekonominin karar vericiler için bir kutlama nedeni olmaktan çok bir başağrısı olduğunu belirtiyor. Merkez Bankası’nın ekonomiyi soğutmak için bankaların borç vermesini kısıtlamaya yönelmesi şüpheleri daha da artırdı. Bu durum yılın geri kalan döneminde ekonominin yavaşlayacağını gösteriyor.

Büyümede dünya rekoru %11

Türkiye ekonomisi büyümede dünya şampiyonu oldu. İlk çeyrekte ekonomi yüzde 11 büyüdü. Çin ve Arjantin'i geçen Türkiye, dünyada çift haneli büyüyen tek ekonomi unvanını aldı. Yıl sonunda büyümenin yüzde 7'yi geçmesi bekleniyor. Ancak bu şampiyonluğa ilişkin yorumlar oldukça dikkat çekici.

Türkiye’nin %11 büyümesi endişelendiriyor

Financial Times, ilk çeyrekte %11’likekonomik büyüme ile Türkiye’nin Çin’i geride bıraktığını, ancak fazla ısınan ekonominin karar vericiler için bir kutlama nedeni olmaktan çok bir baş ağrısı olduğunu belirtiyor.
Büyümenin ağırlıklı olarak tüketici harcamalarından kaynaklandığına dikkar çeken gazete, “Bu oran Merkez Bankası’nın ekonomiyi soğutmak için faiz oranlarını artırmak yerine bankaların borç vermesini kısıtlamak gibi alışılmışın dışında bir yöntem izlemesine ilişkin şüpheleri daha da artırdı.”dedi.
Gazeteye göre, Merkez Bankası’nın yükselen ekonomilere sermaye akışının yavaşladığını gösteren işaretler nedeniyle, yüksek faizin sıcak para akışını hızlandırarak cari açığı artıracağı öngörüsü artık geçerli değil.
Değerlendirmede, Merkez Bankası’nın tutumunu doğru bulan ekonomistlerin yılın geri kalanında yavaşlıyacağını öngördükleri de belirtiliyor.

WSJ: Ekonomistler Merkez’in etkisi azaldığı için tedirgin

Wall Street Journal, Türk ekonomisinin fazla ısındığına inanan ekonomistlerin sayısının arttığına işaret ederken, hızla tırmanan iç talebin ithalatı önemli ölçüde artırdığını, bununda ekonominin kilit kırılganlığı olan, potansitel istikrarsızlaştırıcı cari açığa vurgu yaptığını yazmış. Gazete, ekonomistlerin özellikle Merkez Bankası’nın politikasının pek fazle bir etkisinin olmaması nedeniyle Türkiye’nin finans açığının yakında kapatılamıyacak kadar büyük olmasından tedirgin olduklarını” belirtiyor.
WSJ, Başbakan Erdoğan’la ilgili olarak “Hükümetin ekonomik kazanımları alkışı hak ediyor ve yapısal zayıflıkları hala acil bir tehdid oluşturmuyor” derken, piyasaların politika yapıcılarının dengesizlikleri ele alma arzuları konusunda giderek daha kuşkulu olduklarını yazıyor.

Economist: Türkiye aşırı ısınma riski yüksek 7 ekonomiden biri

Dergi, bazıları sıcak sever başlığı ile yayınladığı analizde” Yükselen Piyasaların Aşırı Isınma Endeksine” dayanarak, aşırı ısınma riski yedi ülke arasında Türkiye’yide sayıyor. Kredinin, Arjantin, Brezilya, Hong Kong ve Türkiye’de alarm verici biçimde GSMH’dan daha hızla büyüdüğünü belirtirken cari açık konusunda “Türkiye özellikle kaygı verici” diyor.
Yükselen ekonomilerin hepsinin çok ısındığı savını kabul etmeyen dergi, bazıları sıcak bazılarıda daha ılık diyor. Enflasyon, ekonomik büyüme, işgücü, kredideki artış, reel faiz oranları ve dış dengeden oluşan altı gösterge kullanan dergi, buna göre Arjantin, Brezilya, Hong Kong, Hindistan, Endenozya,Türkiye ve Vietnam için “çok ısınmış “ diye yazıyor.
Dış ticaret açığı mayısta katlandı 10 milyar doları aştı
Dış ticaret açığı mayıs ayında ikiye katlanarak 10.06 milyar dolara ulaştı. Aylık bazda rekor kıran dış açık, 5 aylık dönemde 44 milyar dolara dayandı.
Geçen yılın mayıs ayına göre ihracat yüzde 11.7 artarak 10 milyar 948 milyon dolara, ithalat yüzde 42.6 artarak 21 milyar 5 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde dış ticaret açığı yüzde 104.2 artarak 4 milyar 926 milyon dolardan, 10 milyar 57 milyon dolara ulaştı.
Bu arada ihracat yılın ilk 5 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20.1 artışla 54 milyar 263 milyon dolara yükselirken, ithalat yüzde 43.8 artışla 98 milyar 17 milyon dolara ulaştı.
Banka en kötü senaryoya göre kredi verecek
BDDK’nın hazırladığı ve görüşe açtığı “Kredi Riski Yönetimi Hakkındaki Tebliğ”in kanunlaşması halinde kredi almak daha da zorlaşacak.

Ekonomiyi soğutmak için tedbirler alan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), işi daha da sıkı tutmak için düğmeye bastı. BDDK’nın hazırladığı ve görüşe açtığı “Kredi Riski Yönetimi Hakkındaki Tebliğ” kanunlaşırsa bankaların bütün şube ve ortaklıklarını kapsayan etkin ve yeterli bir kontrol ile risk yönetim sistemi kurulacak.
Bankalarda kredi verme yetkisi, belli bir düzeydeki personele verilecek. Bankalar, kredi taleplerinin değerlendirilmesinde de ortak kriterlere uyacak. Kredi onayından önce kredi verilen kişinin kriterleri taşıdığını gösteren bir rapor oluşturulacak. Bankalar, kredi verilecek kişinin kimliği, güvenilirliği ve itibarı hakkında yeterli bilgileri sağlamak zorunda olacak. Kişinin, esas işi dışında bir faaliyet alanı için kredi talebinde bulunup bulunmadığına da bakılacak. Riskin değerlendirilmesinde kötümser senaryolara göre hareket edilecek. Ayrıca bankalar kredilerin takibi için bir ‘Kredi Kayıt Sistemi’ oluşturmak zorunda kalacak. Bu sistemde, herhangi bir müşteriye ilişkin toplam kredi tutarı yer alacak. Bankalar, kredilerin takibini de sıkı şekilde yapacak. Bankalar kredilerinin performansının, kalitesinin ve durumunun kredi ve portföy bazında sürekli ve düzenli olarak izlenmesini sağlayacak sistemi oluşturmak zorunda olacak. Bankalar maruz kaldıkları kredi riski düzeyini stres testleriyle de ölçecek. Stres testi, bankanın kredi portföyünün gerçekleşme ihtimali düşük olumsuz gelişmeler karşısında uğrayacağı kayıp düzeyini ölçecek.

Et ithalatında gümrük vergisi yüzde 75’e çıktı. Fatura vatandaşa çıktı

Yerli besiciyi korumak amacıyla bu yılın mayıs ayında yüzde 60’a çıkarılan et ithalatındaki gümrük vergisi yüzde 75’e yükseltildi.

Et ithalatında gümrük vergisinin yükseltilmesine yönelik ithalat rejiminde değişiklik yapılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı, Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Dünden itibaren, karkas ve yarım karkas, eşit olarak bölünmüş çeyrek karkas, karkasın ön çeyrekleri ve arka çeyrekleri ithalatında yüzde 75 gümrük vergisi uygulanacak.

PİYASALAR
Borç sorunu içindeki AB ekonomilerine yönelik yardım paketinin ön şartı olan kemer sıkma politikaları, tüm dünyanın izlediği oylama ile kabul edildi. Meclis onayladı ama Yunan Halkı tedbirleri benimsemedi.
Tasarının kabul edilmesi yasalaşma veya uygulama tarafında net bir garanti anlamına gelmese de, sürecin pürüzsüz ilerlemesi anlamında piyasalara moral vermiş oldu. Şimdi gözler, bugün hazırlanacak olan yasa tasarısı oylaması ile 3 Temmuz'da AB Maliye Bakanları tarafından detaylandırılacak olan yardım paketi içeriğinde.

Yaklaşık 1 aylık aradan sonra yabancı yatırımcılar Türkiye’de dolar bozup bono ve borsadan alım yaptı.

Cari açık ve enflasyon korkusu ile 1 aydır Türk lirası varlıklardan çıkan yabancı yatırımcılar geçtiğimiz hafta 1 aylık aradan sonra ilk kez döviz bozup bono ve borsaya girdi. Uzmanlar Londra kaynaklı döviz satışının 600 milyon dolara kadar çıktığını belirtti.

Hafta başında hem kur hem de döviz sepeti bazında son iki yılın en yüksek seviyelerine gelen TL, Yunanistan’da tasarruf paketinin onaylanmasının ardından oluşan iyimserlik ve yüksek seviyelerden gelen satışlar nedeniyle haftanın son işlem gününde 1.61 seviyesinin altını test ederken, hacimsiz ve dar bantta işlem gören gösterge faiz de TL’deki değer kazancına paralel ve pazartesi günkü enflasyon verisi öncesi yeni pozisyon alımlarıyla geriledi.

YÜZDE 2.2 DEĞERLENDİ
Tahvil-bono piyasasında yüzde 9.20 seviyesinde olan 20 Şubat 2013 itfalı gösterge tahvilin bileşik faizi yüzde 9.10’a kadar indi. Borsa ise yatay hareket ederek 63 bin 264 puandan kapandı.
Genel seçimlerden sonra başta cari açık olmak üzere ekonomide kırılganlık yaratan konularda alınması gereken önlemlerin arka planda kalacağı endişeleri, Merkez Bankası’nın parasal sıkılaştırmaya gitme noktasında olmadığını göstermesi ve siyasi alanda belirsizlikler nedeniyle bu dönemde diğer para birimlerinden ayrışan TL, hafta başında 1.65’e yaklaşarak kur ve 2 TL seviyesini aşarak döviz sepeti bazında son iki yılın en yüksek seviyelerine gelmişti.
TL, dolar karşısında hafta başında 1.6475 ile gördüğü en yüksek seviyeden bu yana yüzde 2.28 değer kazandı.

Borsa cari açığın etkisi ile temkinli idi. İlk çeyreğin rekor büyümesi ortamı cesaretlendirmesine rağmen borsa temkinli bir duruş sergiledi. Cuma kapanışı 63.264
oldu. Borsadaki spekülasyon davası yayılmaya devam ediyor. Bazı iş adamlarıda ifadelerinin alınması için emniyete davet edildiler. Bu tür olaylarda sadece kişiler üzerinde duruluyor alet olan aracı kurumlara kimse dokunmuyor. Pek çok aracı kurum bu tür spekülatörlere kapılarını kapatmış durumda. Bunların kimler oldukları piyasada biliniyor. Buna rağmen bazı aracı kurumlar bu keriz silkeleme olaylarına bilerek alet aluyorlar. Çünkü kendileri için bir yaptırım yok. O zaman komisyonu oldukça yüksek bu tür operasyonlar aracı kurumlar arasında haksiz rekabet yaratıyor.

Cari açık ve ısınan Türkiye kritiklerinin ön planda olacağı bir haftaya giriyoruz. Siyasi kriz piyasaları etkilemiyor. CHP ve Bağımsızların yemin boykotu bir kriz gibi yorumlanmıyor. Bu hafta Salı günü TBMM Başkanı seçilecek. Muhtemelen Cemil Çiçek Başkan oluyor. Arkasından Kabinenin ilanı var. Ama şimdiki geçiçi Başkan’ın Pazartesi günü meclisi tutuklu vekiller serbest kalıncaya kadar tatile sokması gibi bir sürprizi ihtimal vermemekle beraber gene de belirtmiş olalım. Tutuklu vekiller için mahkeme kapısı kapandığına göre ihtimalleri düşünmek lazım.
Benim kişişel tahminim bu hafta içinde CHP’nin boykot kararını değiştirerek meclise geleceği. Baştanberi boykot kararını onayladım. Görev ifa edilmiş ve CHP tutuklu vekillerine sahip çıkmıştır. Şimdi yargıya baskı yapılamayacağı farzolunduğuna veya öyle düşünüldüğüne göre işi tadında bırakmanın ve göreve dönmenin zamanı gelmiştir.

Esenlikle Kalın

(DİKKAT: Haftalık ekonomik yorum Emen&Emen tarafından turkiyeturizm.com için hazırlanmaktadır. İzinsiz kopyalanıp kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Aksi takdirde Basın Yasası ve Telif Hakları Yasası'na göre yasal işlem yapılacaktır)