TÜRKİYE-IMF ANLAŞMASI BEKLENİYOR

MURAT EMEN- EMEN&EMEN

---

HAFTANIN EKONOMİK GÖRÜNÜMÜ ( 23-29 Kasım 2008)

Bankers must start lending-Bankalar kredi vermeğe başlamalı
Financial Times 21.11.2008

“Financial Times bu yazısında “Birileri onlara söylemeli” diyor. Bu son dönemin yeni sermaye destekleri onları güçlendirmek içindi. Şimdi onlara düşün görev, kredi vermeğe geçikmeden başlamalarıdır. Fakat bankalar bunu yapmıyor. Yapmalıdırlar. Modern bir ekonomi kredi olmadan fonksiyonunu yapamaz. Eğer bankalar bunu kendiliklerinden yapmazlarsa devlet onları zorlayacaktır.”

Dünyanın her tarafında bankalar yeni sermaye desteği alıyorlar. Devlet kimilerinde hisse alarak bunu yapıyor. Bu gayretler ve destekler kredi sistemini tekrar çalıştırmayı amaçlıyor. Krizden etkilenen ülkeler ekonomilerini likidite krizinden korumak için mücadele veriyorlar. Ama bankaların bilançolarını güçlendirmek veya vadesi gelen sendikasyonları için güçlü firmalardan kredilerini geri çağırırken, ekonomiyi depresyona soktuklarını unutmamaları gerekir. Bankalar ülke ekonomisi için çok farklı statüleri olan kurumlardır. Onun için kurtarılıyorlar. Bu da onlara sorumluluk yüklüyor.



KREDİ DÜZENİ DEVAM ETMELİ
Bize gelince, sorun aynı. Kredi düzeni devam etmek zorunda.
Bu hafta Başbakan"ın söylemine göre” paket” açıklanacak. Muhtemelen “yükseltilen mevduat garantisi” yanında, munzam karşılıklarda indirimler ve likidite rasyosunda gevşemeler sözkonusu olacak. Bankaların korkulu rüyası, vadesi gelen sendikasyonlar konusunda da mutlaka bir şeylerin olması mümkün. Ama önemli olan bankaların çok temkinli davranıp kestiklerini bırakın, geri çağırdıkları krediler konusunda yanlış adım atmamaları. Hükümetin amacı, bankaları kurtarmak değil, malum bizim geçmişten gelen böyle bir alışkanlığımız yok; biz kurtarmayı değil batırmayı severiz; burada amaç kredi sistemini devam ettirmek. Yoksa reel sektör için mevlüt okutmak lazım.

ÖNLEM ALINMAZSA KRİZ TEĞET GEÇMEZ
Piyasadan aldığımız haberler iyi değil. RTE"nin tabiriyle hiç değilse çoğunun zulalarında pek bir şey olduğunu zannetmiyorum. Arzuhan Yalçındağ “Önlem almazsak kriz teğet geçmez, doğrudan kalbimizden vurur!” diyerek, hükümeti bu konuda etkin önlemler almağa davet etti. Bazı bankaların önemli boyutlarda küçülme kararları aldığına ilişkin haberler dolaşıyor. Bu kredileri geri çağırmak demektir. Bunlar hoş şeyler değil.

Kamu bankalarının devreye gireceği telaffuz ediliyor. IMF yardımının rakamı konuşuluyor. TCMB reeskont penceresinin tekrar açılacağından dem vuruluyor. Görmeden hüküm yürütmek doğru değil. Ama yarayı büyümeden tedavi gerekiyor.

Faktoring şirketleri durdu deniliyor. Beni en fazla o korkutur. Bu kesim KOBİ"lerin can damarıdır. Piyasadaki çek-senet işlemlerini ve kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını çikardıkları limitlerle döndüren mekanizmadır. Bankaların kredi vermesinden daha önemlidir benim için. Bu kesimi durdurmamak gerekir. Bu kesim için hükümetin mutlaka destek babında bir şeyler düşünmesi ve fonlama yapan bankaları ayrıca takdir etmesi, yönlendirmesi ve farklı görmesi gerekir.



PİYASALARA GELİNCE;
Dolar geçtiğimiz hafta 1.70"in üstüne çıktı ve tekrar 1.67"lere geri geldi. Hedge fonlar, TCMB faiz indirimi ve Fitch"in olumsuz raporu doların 1.75"lere çıkmasına sebep oldu.
Ardından IMF ile anlaşma sinyalleri ile satış geldi ve 1.672lerde durdu. Doların bu durumu yılsonuna kadar yani sıcak para ayrılıncaya kadar devam edecek gözüküyor. Ciddi bir dolar likidite sorunu var.
Çapraz 1.25"li seviyelerde ve bu hafta bu durumunu koruyacak gözüküyor. Euro ve AB"nin krizdeki durumu ile ilgili olarak;

“Ekonomistler, “ Where are you Angela? “ diye soruyorlar. Güçlü Almanya"nın global kriz konusunda sessiz kalışı kritik ediliyor. AB bankalarına yardıma ilişkin Sarkozy"nin teklifini reddetmesinden buyana ortalarda gözükmeyen Miss World, fatura yüklenmek istemiyor görüntüsü veriyor.”

DEV ŞİRKETLER ENDİŞE İÇİNDE
General Motors ve Citigroup gibi dev ABD şirketleri hakkındaki belirsizlikler ABD borsalarındaki son 10 yılda yaşanan tüm kazançları silerken, hisse fiyatı 4,71 dolara düşen ve son bir haftada değerinin yarısını kaybeden Citigroup da, başka bir şirketle birleşme de dahil seçeneklerin değerlendirildiği haberleri basına yansımaya başladı.
Dün Citigroup"un en büyük yatırımıcısı Suudi Prens Alwaleed bin Talal hissesini yüzde 4´ün altından yüzde 5"e çıkartacağını açıkladı. Ayrıca WSJ"daki habere göre Citigroup yetkilileri bankanın ya tamamını ya da büyük bir kısmını satma planları yapıyor. Citigroup´un birleşeceği ya da satılacağı haberleri uzakdoğuda mali sektör hisselerine alım getirdi ve Asya borsalarında %3 artış yaşandı.
Geçtiğimiz haftalarda son GSYİH verisi ile resmi resesyona girdiğini teyit eden Japonya"da, Bank Of Japan faizlerde herhangi bir değişikliğe gitmeyerek %0.30 seviyesinde bırakırken açıklamalarda likiditeyi arttırmaya yönelik adımlarına devam edeceğini vurguladı.

SORUN LİKİDİTE
TCMB"nin gerçekleştirdiği sürpriz faiz indirimi de bono piyasasına bir miktar alım getirdi. Faizler %22.50"ye geriledi. Türkiye-IMF anlaşmasının çok kısa sürede açıklanacağı ve hatta kesin olmamakla beraber telaffuz edilen rakamlar piyasaya moral sağladı. Hazine önümüzdeki hafta piyasaya olan YTL12,909"lık iç borç servisine karşılık olarak üç adet ihale gerçekleştirecek. (Beklenti %21"e gerileme)
Sorunumuz likidite, likidite, likidite
Esen kalın

24-28 Haftası ABD Veri Takvimi



Bu hafta Perşembe günü Amerika Thankgiving"i kutluyor. Çarşamba ve Cuma yarım gün. HP, Deere ve Tiffany vaziyet açıklayacak. Bu hafta sonu ABD"nin meşhur tatil alışveriş sezonu başlıyor.