TÜRK GEMİLERİ BEYAZ LİSTEDE

İZMİR - Deniz Ticaret Odası (DTO) İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Geza Dologh, uluslararası sularda faaliyet gösteren Türk bayraklı gemilerin son 7 yıldaki önemli çalışmalarla, limanlarda tutulma oranının azaldığını, "kara" ve "gri" listeden çıkıp "beyaz" listeye girdiğini söyledi.
Dologh, Ulaştırma Bakanlığı'nın 2003 yılından beri Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde "Türk bayraklı gemilerin tutulma oranında azalma sağlanacağı" taahhüdünü yerine getirmek için Denizcilik Müsteşarlığı, Deniz Ticaret Odaları, armatörler ve sektör temsilcileriyle eğitim ve bilgilendirme toplantılarına önem verdiğini, bunun sonucu Türk gemilerinin, denetimlerde giderek yükselen bir performans yakaladığını bildirdi.
Ay yıldızlı gemilerin yurt dışındaki limanlarda eksiklikleri nedeniyle tutulmalarını engellemek amacıyla Denizcilik Müsteşarlığı ve klas kuruluşları tarafından 7 yıldır hedefleme sistemi ile ön sörvey uygulaması yapılmaya başlandığını anlatan Dologh, şunları kaydetti:
"Türkiye, uzun yıllar deniz ulaştırmasında 'kara liste'den 'beyaz' listeye geçmek için mücadele verdi. Sorunun aşılması için 2003 yılında Denizcilik Müsteşarlığı, Deniz Ticaret Odası ile armatörler çözüm üretti ve Denizcilik Müsteşarlığı, 200 uzman denetim elemanını görevlendirdi.
Gemilerin, uluslararası sulara çıkmadan önce 'ön sörvey' denilen kontrol yöntemi ile denetimleri yapıldı. Bu uygulama, yurt dışına giden gemilerde daha az eksik bulunmasını sağladı. Ayrıca, bir yıl içerisinde tutulmayan gemilere limanlarımızda tarife indirimleri imkanı yaratıldı. Uygulamalar meyvesini verdi ve 8 Haziran 2007 tarihinde kara listeden gri listeye geçen Türkiye, Paris Memorandumu'nun 18-22 Mayıs 2009 tarihlerinde yapılan 42. Komite toplantısında beyaz listeye geçti."
Dologh, Türk bayraklı gemilerin yoğunluklu olarak "yangınla mücadele", "can kurtarma teçhizatı ile ilgili eksikler", "makine dairesinin temizliği" gibi konular ileri sürülerek liman devleti denetimi uygulamaları kapsamında tutulduğunu ifade etti.
Kuru, dökme yük, yolcu, kimyasal tanker ve konteyner olarak çalışan Türk bayraklı gemilerdeki denetimlerde "yangınla mücadeleye, can güvenliğine, makine dairesine önem verildiğini" ifade eden Dologh, sözlerini söyle sürdürdü:
"Paris Liman Devleti Denetimi Memorandumu'nun (Paris MoU) verilerine göre 2009 yılında yapılan kontrollerde 738 Türk gemisine denetim yapıldı. Bu denetimlerde yalnızca 34 gemi eksiklikleri nedeniyle liman devleti tarafından tutuldu. Türkiye bu rakamla beyaz listedeki yerini korudu. Avrupa Birliği (AB) limanlarında 2003'te denetlenen 749 Türk bayraklı gemiden 131'i tutulmuştu. 7 yıl önce uluslararası limanlarda 200'ün üzerindeki Türk bayraklı gemi limanlarda eksiklerinden dolayı tutulurken, bugün yapılan çalışmalarda bu sayı 20'ye kadar düştü.
Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım da Çeşme Marinası'nın açılışında yaptığı konuşmada, 10 yıl önce Türk sahillerindeki 156 limanda çıkan 100 Türk gemisinden 26'sının gittikleri ilk limanda tutulduğunu, bugün ise bu oranın 5'e düştüğünü açıkladı. Beyaz listeye giren gemilerimiz hem ekonomik kayıplardan kurtuldu hem de Türk denizcilik sektörü önemli bir prestij kazandı."
18 Avrupa ülkesinin üye olduğu Paris Mutabakat Zaptı (Paris Memorandum Of Understanding- MOU), 2003 yılında Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne (IMO) sunduğu raporda, Türkiye'yi kara listede gösterdi. Denizcilik Müsteşarlığı uzmanların çalışmaları ile hem Türkiye'nin puanı arttı hem de tutulan gemi sayısı 200'lerden 20'lere düştü.
Türkiye'nin 2001'de 211, 2002'de 166, 2003'de 131 olmak üzere toplam 503 gemisi yurt dışı limanlarda tutuldu. 2004 yılında Paris MOU kapsamında tutulan Türk bayraklı gemi sayısı 2004 yılında 75 iken, 2005 yılında bu rakam 45'e düştü. 2006 yılında 43 olan rakam, 2007 yılında 42, 2008'de 43, 2009 yılında 20 oldu.