TURİZMDE MASA YASAĞI İŞSİZLİĞİ

Emre Ceylan/MİHA
İSTANBUL- Beyoğlu Belediyesi bir süre önce Asmalımescit sokaklarınında bulunan restoran ve kafelerin sokağa taşan masalarını toplatması büyük tartışmalara neden olmuştu. Bu uygulamadan sonra Asmalımescit’ye yaklaşın beş yüz kişinin işten çıkarıldığını söyleyen işletmeciler, belediyeden hâlâ bir çözüm gelmediğini söylüyorlar.

Asmalımescit'in son durumunu, isminin açıklanmasını istemeyen bir işletmeci şöyle anlatıyor:

Yaşanan olaylardan sonra Asmalı'nın son durumu nasıl?

Masaların kaldırılmasından sonra durum hiç iç açıcı değil. Şu an hiçbir mekânın dışarıya masa ve sandalye koyma izni yok. Durum böyle olunca gelen insanlar sokakları turlayıp gidiyorlar. Müşteriler mecburen mekânların iç kısmında oturmak zorunda kalıyor. Bu durumdan ne müşteriler ne işletmeciler memnun. İnsanlar güzel havada dışarıda oturmak varken dört duvar arasına hapsediliyor.

Belediye ile görüşmeler yapıldı mı? Çözüm arayışları neler?

Mekânlar tarafından Beyoğlu Belediyesi ile ön görüşme yapıldı. Görüşmede belediye, dış kısma konulacak masaların en fazla 70 cm yer kaplayabileceği söylendi. İşletmecilerse bunun 120 cm olmasını istedi ama belediye onay vermedi. Daha sonra orta yol olarak 1 metrede karar kılındı. Ama konuşmaların ardından hiçbir uygulama yapılmadı. Şu an mekânın önüne masa çıkarsak zabıtalar geldiğinde masaları hemen kaldırıyorlar. İşin özü buradaki genel görüş, belediyenin dışarıda içki içilmesini istememesi.

Belediyenin bu uygulamasının sebebi nedir?

Bizlere söylenen artık dışarıda işgaliye olmayacağı. 'Bundan sonra dışarıya masa ve sandalye konulmayacak' denildi. Bu uygulamanın anlık bir sinirden kaynaklandığını düşünüyoruz. Başbakanın Galata Mevlevihanesi'ne yaptığı ziyaret sırasında arabasının içindeyken dışarıda oturanlardan birisinin kadehini başbakana doğru kaldırması bu durumun asıl sebebi gibi geliyor bize. Çünkü durduk yere böyle bir uygulama yapılmaz.

Belediye buradaki mekânlardan işgaliye parası alıyordu. Bunun yanında bu sokakta 20 m² dükkana hava parası olarak 400 bin TL para ödeniyor. Belediyenin buralardan aldığı paralar ile bütün masrafları karşılanır. Böyle bir durum varken neden belediye bu gelirini kessin.

İnsanların bu uygulamaya tepkisi ne oldu?

Bu uygulamayı olumlu karşılayan hiçbir müşteri yok. İnsanlar bu duruma karşı tepkilerini ortaya koyuyorlar. Söz konusu uygulamaya rağmen insanlar ısrarla buraya gelmeye devam ediyorlar. Israrla sıcak havalarda içeride oturuyorlar. Kimileri arkadaşlarını toplayıp geliyor. Bazıları evden gelirken yanında yastık, minder getirip yola koyup oturuyor. Yere karton serip onun üzerinde oturup içenler dahi var. Belli yerlerde tepkilerini göstermek için yere üç boyutlu masa ve sandalye resimleri çizildi.

Masaların dışarıda olması insanlara nasıl bir dünya yaratıyor?

İnsanlar birbirlerine yakın olmayı, yüz yüze bakıp konuşmayı seviyorlar. Buranın çekiciliği de buydu. İnsanlar burada haftanın yorgunluğunu atıp enerji topluyorlardı. Oturup saatlerce muhabbet ediyorlardı.

Yasaklama işleri ne kadar geriye götürdü?

Müşteri potansiyelinde yüzde kırk bir kayıp söz konusu. Bu durum beraberinde iş kaybına da sebep oldu. Müşterilerdeki azalma geliri etkiledi. Böyle olunca içki fiyatlarında indirime gidildi. Yüzde altmış bir iş kaybı söz konusu. Sadece işletmeler zarar etmekle kalmadı, bu uygulama sonrası çalışanlar işten çıkarılmak zorunda kalındı. Asmalı'da yaklaşık 500 kişi işsiz kaldı. Şu an tüm Beyoğlu genelini düşünürsek 5-10 bin kişi işten çıkarıldı.

Asmalımescit neden cazip bir yer oldu?

Son dönemde burası yapısı itibariyle yenilendi. Eski binaların hepsi restore edildi. Güzel değişik mekânlar açıldı. Bu durum insanların beğenisini topladı. Daha sonra kültürlü insanların etkisi oldu. Kültürlü insanlar ve sosyetenin nereye gideceği belli olmaz. Göçmen kuş gibidirler. Bir yerden bir yere giderler. O gittikleri yer 8-10 sene güzel iş yapar. Daha sonra git gide sıradanlaşır ve çivisi çıkar. Asmalı'nın çivisinin çıkmasına da 4-5 yıl var.

Bu kadar popüler olmadan önce Asmalı nasıl bir yerdi?

Burada ilk başlarda sadece meyhaneler vardı. Meyhanelerin olduğu zamanlarda buralar tehlikeli yerlerdi. Bu sokaklarda rahat rahat dolaşmak zordu. Ne kadar pis iş varsa buralarda hepsi oluyordu. Hırsızı, kapkaççısı, torbacısı, fuhuş yapanı her iş dönüyordu bu sokaklarda. Ama zamanla yeni mekânların açılması değişik tarzda işletmelerin açılması buraları eli ayağı düzgün yerler yaptı. İşletmecilerin gayretiyle burası bir sembol haline getirildi. Yabancı turistlerin ilgi odağı oldu. Yapılan bütün değişiklikler her zaman yenilik ve güzellik getirir.

“Buraya geldikten sonra ben de değiştim”

Asmalımescit'te çalışan bir garsonu ise şunları anlatıyor:

“İstanbul’a Erzurum’dan geldim. 5 yıldır Asmalı'da çalışıyorum. Buraya fazlasıyla genç nüfus geliyor. Bunun sebebi de ailelerin buraya karşı güveni. Çünkü buradaki mekânlar çok güvenilir. Bunun yanı sıra buraya gelen insanlara baktığınızda hep kültürlü insanlar geliyor. Kim nasıl ve ne şekilde davranacağını biliyor. Hiç kimse birbirini rahatsız etmiyor.

“Buraya geldikten sonra kendimdeki değişimin de farkındayım. Buraya kültür seviyesi yüksek insanlar geldiği için burada çalışan kişiler de sürekli kendilerini geliştirmek zorunda. Yoksa burada çalışmak zor olur. Gelen müşteri ile aynı dilden konuşmak çok önemli.

“İnsan yaşadıkça ve gördükçe, işin içinde oldukça daha fazla tecrübe kazanıyor. Bizler kendimizden büyüklerden, eşten, dosttan tavsiyeler alıyoruz. Çünkü zaman sürekli değişiyor. Burada çalışanların işi, evi, sosyal hayatı hep burasıdır.

Eskiden buralar böyle değildi. Ama zamanla geliştirildi. Burası bir anda var olan bir yer değil. İnsanların çabaları sonucu güzelleşen, popülerleşen bir yer. Asmalımescit popüler olduktan sonra ünlüler ve iş dünyasından insanlarda buraya mekân açmaya başladı.

Asmalımescit sokaklarında bulunan masaların kaldırılması çok kötü oldu. İnsanların eski huzuru kalmadı. Sokaklar artık daha sessiz ve suskun. Sokakların eski neşesi şu an yok. İnşallah en kısa sürede bu durum düzelir ve sokaklar eski ruh haline kavuşur.”