TURİST ARTTI ALIŞVERİŞ AZALDI

MARMARİS- Türkiye'ye gelen turist sayısında son yıllarda görülen artışa rağmen önde gelen turizm merkezlerinde deri, halı ve altın gibi geleneksel hediyelik ürünlerin satıldığı mağazaların sayısının azaldığı bildirildi.

Ege Bölgesi'ndeki turizm merkezlerinde faaliyet gösteren esnaf birliklerinden derlediği bilgiye göre, tatil amacıyla gelen turistler geçmişe göre daha az miktarda hediyelik eşya alıyor.

Düşüşte Avrupa'dan Türkiye'ye tatile gelen turistlerin yaş ve gelir grubunun değişmesi, hediyelik eşya ürünlerinde ülkeler arasındaki fiyat farklarının kapanmaya başlaması ve her şey dahil sisteminin etkili olduğu belirtiliyor.

Özellikle bu yıl Avrupa'daki ekonomik durgunluk nedeniyle ticaret hacminin önemli oranda gerileyeceği tahmin ediliyor. Turistik çarşılarda en fazla gelir kaybının ise kuyumculuk, halı ve deri eşya sektörlerinde gerçekleştiği belirtiliyor. Son yıllarda en fazla alışveriş yapan turistlerin İngiltere ve İrlanda, en az alışveriş yapanların ise Almanya ve Hollanda'dan geldiği ifade ediliyor.

Mağazalar kapanıyor

Önemli bir turist yoğunluğuna sahip olan Marmaris'te Kuyumcular Odası Başkanı Güler Ünlü, odaya kayıtlı üye sayısının iki yılda 362'den 186'ya düştüğünü, mevcut firmaların da bir çoğunun bu işi bırakmak istediğini söyledi.

Hediyelik eşya satışlarındaki düşüşün sadece Türkiye'de değil, diğer turizm ülkelerinde de görüldüğünü, Avrupa ülkelerinin ekonomilerinde son yıllarda ortaya çıkan sorunların Türkiye'ye etkilerini yeni yeni gösterdiğini ifade eden Ünlü, şunları kaydetti:

"Karşı komşumuz Rodos'ta da turistlerin alışveriş hacminin düştüğünü biliyoruz. Ne var ki Türkiye bu sorundan daha yüksek oranda etkilendi çünkü harcama düzeyi yüksek İskandinavya gibi ülkelerden gelen ziyaretçi sayısı geriledi. Maalesef, bu ülkelere çalışan acenteler desteklenmedi. Şu anda düşük gelir grubuna hitap eden bir bölgeyiz. Japonya gibi ülkelerden gelen ziyaretçi sayısı artıyor ancak nereye kadar etkili olacak bilmiyoruz."

Geçmişte, yılda iki kez tatil için gelen bir ailenin Avrupa'daki ekonomik daralma yüzünden artık iki yılda bir gelebilir duruma geldiğini söyleyen Ünlü çoğu turistin de artık Türkiye'de ucuz yaşamanın yollarını öğrendiğini belirtti.

Ünlü turizme yönelik kuyumculuk sektörünün tamamen biteceğine inanmadığını, ekonomilerde toparlanmayla birlikte fiyat avantajını koruyabilen Türkiye'nin bu konudaki iddiasını sürdüreceğini söyledi.

Marmaris Ticaret Odası Başkanı Mustafa Karacan ise sorunun her şey dahil sisteminden değil, Türkiye'nin giderek gelir seviyesi daha düşük turistleri ağırlamasından kaynaklandığını savundu.

Bu yıl beklenen doluluk oranlarının yakalanamaması nedeniyle ilçe ekonomisinin bu sezon dibe vurduğunu ileri süren Karacan "Yıllardır ülke ve millet olarak fiyat üzerinden yaptığımız rekabet bizi bu hale getirdi," şklinde konuştu.

Çeşme ve Kuşadası'nda durum

Çeşme Esnaf Odası Başkanı Mustafa Cenger, geçmişte çok revaç bulan deri ve halıda büyük bir çöküş yaşandığını söyledi.

Beş yıl önceye kadar hediyelik eşyaya yönelik mağazaların ağırlıkta olduğu Çeşme Çarşısı'nda iş hacminin düşüşü nedeniyle şu anda iki halıcının kaldığını, deri satan mağazaların iç piyasaya yönelik tekstil ürünlerine yöneldiğini kaydeden Cenger "Turist sayısının artması artık iş hacminin artacağı anlamına gelmiyor. Milliyetine göre değişmek kaydıyla tüm misafirlerin daha az alışveriş ettiği gözlemleniyor. Gelen turistin ilçeye verdiği katkı da giderek azalıyor," dedi.

Kuşadası Ticaret Odası Başkan Yardımcısı ve Kuyumcular Derneği Başkanı Bülent Bakyaz ise Türkiye'ye gelen turist profilinin geçmişe göre değiştiğini, bunun ticaret hacmini doğrudan etkilediğini söyledi.

Turistik çarşıların esnafı için eski güzel günlerin geride kaldığını söyleyen Bakyaz, Türkiye'nin bir çok üründe Avrupa'ya göre daha cazip fiyatlar sunmasına rağmen artık Avrupa'da da benzeri mağazaların açıldığını söyledi.

Küresel rekabet ortamında ülkeler arasındaki fiyat farklarının da kapanmaya başladığını kaydeden Bakyaz "Önceki yıllara göre piyasalarda büyük düşüş var. Şu anda, özellikle İngiltere ve İrlanda'dan gelen turistlerin alışveriş yaptığını gözlemliyoruz. Genel olarak turistlerin de gelir seviyesinin düşmesi hacmi daralttı. Özellikle bu sezonda Avrupa'da da görülen ekonomik daralma nedeniyle sıkıntılı günler yaşıyoruz," dedi.

Kuşadası'nda faaliyet gösteren Golden Bee Kuyumculuk firmasının işleticisi Halil Arıcıoğlu, turistlerin geçmişe göre daha ucuz ürünlere yöneldiğine dikkati çekti.

Her şey dahil sisteminin de iş hacminin daralmasında etkili olduğunu kaydeden Arıcıoğlu "Turistin tercih ettiği ürünler Avrupa ile en yüksek fiyat farkının oluştuğu taşlı takılarda gerçekleşiyor. Geçmişte işçiliği daha yüksek ürünler talep görürken artık onlar da maliyeti göz önünde tutarak daha ucuz ürünlere yöneliyor," dedi.