TUREB: REHBERLER BAĞIMSIZDIR

İSTANBUL- Turist Rehberleri Birliği-TUREB Başkanı Uğur Ayyıldız "rehberler acentaların sigortalı elemanı olmak zorunda" şeklindeki görüşlere açıklama getirdi. Rehberlerin esnaf sayıldığı ve bağımsız çalıştıklarını belirten TUREB başkanı "Rehberler bağımsızdır ve  konumları yasalarda belirtilmektedir" dedi.

Değerli Basın Mensupları;
Turizm"le ilgili her türlü uygulama, 29/04/2003 tarihli yayımlanan 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve ilgili mevzuat, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafınca yürütülmektedir.
1618 Sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu' nun seyahat acentalarının uymak zorunda oldukları hususlara ilişkin 10. maddesinin ( a ) bendi, “ Turlarda veya sadece bir otelde konaklamayı ve konaklanacak otele ulaşımı içerenler hariç olmak üzere paket turlarda; paket tur veya tur başına kırkbeş kişiye kadar en az bir rehber bulundurmak; tek araç kapasitesi kırkbeş kişiyi aşan araçlarda bir rehber bulundurmak; turistlere, rehberler dışında herhangi bir kimse vasıtasıyla Türkiye' nin tarihi, doğası, kültürü ve turizmle ilgili rehberlik faaliyeti niteliğinde bilgi vermek. ” hükmü amirdir.

Turist Rehberleri, 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 13'üncü maddesinin (m) bendine dayanılarak hazırlanan Profesyonel Turist Rehberi Yönetmeliği, 4857 Sayılı Is Kanunu, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkâr Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Kanunu, 193 sayılı gelir vergisi ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun hareket etme zorunluluğu vardır.
Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliği"nin tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde Turist Rehberleriyle ilgili olarak, gezi programının tur operatörü veya seyahat acentesinin yazılı belgelerinde tanımladığı ve tüketiciye satıldığı şekilde yürütülmesini sağlayan ve gezi programını seyahat acentesi adına yöneten profesyonel kişilerdir, denmektedir.
Bu kapsamda, Esnaf ve Sanatkârlar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca, 11-06 2002 tarih ve 24782 sayılı ile 13-06-2007 tarih ve 26551 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan karaları doğrultusunda, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir ve sanayici niteliği kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak tanımlanıp ve Turist Rehberleri esnaf sayılmaktadır.
Yukarıda yazılan ilgili mevzuatlardan da anlaşılacağı gibi Rehberler, mesleklerini kendi adlarına bağımsız olarak icra edebilecekleri gibi, iş kanunu ve ilgili sosyal güvenlik kanunlarına tabi olmak koşulu ile resmi ya da sivil kuruluşlar adına da mesleklerini icra edebilirler.
Ancak, zaman zaman bakanlık bürokratlarınca yayımlanan belgeler ve yapılan uygulamalar göstermektedir ki; yasal esasların Turizm Bakanlığınca, yani öncelikle gözetmesi gerekenlerce yok sayıldığı anlaşılmaktadır.
Bir turist rehberinin talebi üzerine verilen söz konusu bir yazıyla Bakanlık bürokratları sektörde kargaşaya neden olmuşlardır. Seyahat acentaları ve turist rehberleri uygulamalara yeni bir yön verecek olan bu açıklamayla ne yapacaklarını bilemez durumdadırlar.
Bakanlıkça verilen resmi yazı; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Araştırma ve Eğitim Genel Müdür Vekili Nusret TUTAN'ın, Rehber Turgut Tür'ün yazısına verdiği yanıta göre tüm rehberler acentaların sigortalı elemanı olmak zorunda... Demektedir.
Kaldı ki; bakanlık bürokratlarınca benzer bir görüş daha önce de ifade edilmiş, konu rehber meslek kuruluşlarınca teftiş kuruluna taşınınca, böyle bir bakanlığın görüşü olamayacağı ve bunun, ancak kişisel bir görüş olabileceği cevabı verilmiştir.
TURSAB "ın yayınladığı sirkülerde seyahat acentalarının mağduriyeti olmaması için, kanunlar dayanak gösterilerek, Seyahat acentaları rehberlerin faaliyetleriyle ilgili olarak bilgilendirilmektedir.
Sektördeki 3500 "ü aşan seyahat acenta yetkilileri ve sayıları 11000 "i aşan turist rehberleri sormaktadır. Mevcut yasaların emrettiği mi yoksa bu yazıda ifade edilen mi uygulanacaktır. Devlet uygulamalarında esas olan, kanunlarca emredilenler olması gerekli değimlidir? Yasalarda değişen bir şey mi söz konusudur ki; rehberler sadece acentaların turlarında, 4a (Eski SSK)'lı olarak mı, çalışabilecektir, rehberler 4b (Eski BAĞKUR)'li olarak çalışılmayacak mı? Kültür ve Turizm Bakanlığı, Rehberin sosyal güvenlik durumunu denetleyecek mi? Sonuç olarak, mağduriyetler yaşanabilmektedir.
Kaçak rehberliğin yoğun yaşandığı bilinmekte ve pek çok rehber iş bulamadığı gibi, ücretini dahi alamayabilmektedir. Sektörde yaşanan sorunlar günbegün artmaktadır. Dünya ve ülke çapında yaşanan ekonomik krizin olumsuz etkileriyle baş edemeyen, sektörü yeni sorunlar mı beklemektedir.
Turist Rehberi meslek yasası çalışmalarının yapıldığı bir ortamda, Bakanlık Bürokratlarca yapılan bu tür açıklamalarla, ne amaçlanmaktadır. Anlaşılır değildir.
Buna rağmen, bu durum, kanunların yanlış yorumlanmasının ötesinde değildir" diye düşünüyor ve geç kalmadan bakanlığın düzeltmesini bekliyoruz.

Uğur AYYILDIZ
(TUREB) Turist Rehberleri Birliği Başkanı