TOPLUMSAL KAYNAŞMANIN ADRESİ; FOLKLORİK DEVE GÜREŞİ!

ABDURRAHMAN BÜYÜKKESKİN
DEMRE/ANTALYA  -Batı Antalya ilçelerinin kış aylarında toplumsal kaynaşma bir yerin yapılması yararına 50-60 yıldır yapılan geleneksel etkinlik folklorik deve güreşi. Türkiye'de ilk deve güreşi 2 asır önce Aydın'ın İncirliova ilçesi Hıdırbeyli köyünde yapılmış bulunmakta. 

Türkiye turizminin başkenti Antalya'da ilk deve güreşinin yapıldığı tam resimi olarak bilinmesede 1976 yılında Noel Baba'nın memleketi Demre(Kale) ilçesinde yapıldığı söyleniyor. Her yıl 17 milyon 250 bin yabancı turist ağırlayan Antalya'da 60 yıl önce Batı Antalya ilçeleri Kemer, Kumluca, Finike, Demre ve Kaş ve köyleri ile son yıllarda Elmalı'da 60 yıl önce Batı Antalya'nın ilçeleri başta  Kumluca ve Demre ilçelerinde yaygın olan folklorik deve güreşi geleneği köylerde köy ağalarının köy düğünlerinde öncelik verdiği organizasyonların başında geliyor. Günümüzde ise folklorik deve güreşi geleneğini Antalya'nın Finike, Kumluca, Elmalı, Korkuteli, Kaş ve Demre Belediyeleri sürdürmekte,  köylerinde  yaygın bir etkinlik.    

Folklorik deve güreşi; geleneksel bir spor olan “deve güreşi”, eşleştirilen iki “pehlivan” devenin çeşitli kurallar çerçevesinde gerçekleştirdiği güce dayalı bir müsabaka.  Erkek develerin birbirleriyle güreşmesi tümüyle doğal bir olaydır ve kızışma döneminde eş seçimi amacıyla yapılan bir rekabet ve mücadeleden ibaret.

  Esas itibarıyla bir Yörük geleneği olan, bünyesi içerisinde halk müziğinden el sanatlarına farklı birçok gelenek ve kültürel unsuru aynı anda bir arada barındıran deve güreşlerinin icra edildiği bölgelerden birisi de Antalya’dır. Yöre kimliği ve kültürel aidiyeti açısından büyük önem taşıyan deve güreşlerinin ilk olarak ne zaman başladığına dair kesin bilgiler yok.Sözlü kaynaklar tarafından 50-60 yıl  öncesine kadar özellikle Batı Antalya’da neredeyse her köyde deve güreşlerinin yapıldığı, ayrıca kervanlar ve göçer obaları arasında da deve güreşlerinin vuku bulduğu anlatılıyor.  Günümüzde düzenli deve güreşi organizasyonları yalnızca Demre ve Kumluca’da karşımıza çıkıyor.  Deve güreşi bir spor ve eğlence olmasının ötesinde sosyal işlevleri de olan bir etkinliktir. Birçok yerde güreşlerden elde edilen gelirle okul, huzur evi, öğrenci yurdu, cami, su yolu, köy odası, çeşme gibi sosyal yapılar inşa ettirilmekte ya da hayır gerçekleştirilmekte. Demre Belediye Başkanı Fahri Duran, folklorik deve güreşi ülkede ilk 200 yıl önce Aydın ilinde yapılmasına karşı Antalya'da ilk deve güreşinin ise yaklaşık yarım asır öncesi 50-60 yıl öncesi Noel Baba'nın memleketi  Demre'de  yapılan geleneksel spor olduğunu söyledi. Başkan Fahri Duran, '' Geleneksel ata sporumuz folklorik deve güreşlerini sürdürmeye devam edeceğiz.  Folklorik Deve güreşi geleneksel bir spor dalı olması yanı sıra toplumsal birliktelik ve kaynaşmayı sağlıyor.'' dedi.