TEMİZ HAVA MERKEZİ KURULACAK

ANKARA -Çevre ve Orman Bakanlığı'nca 2014 AB standartlarına uyum amacıyla, "Bölgesel Temiz Hava Merkezleri" kurulacak.
Çevre ve Orman Genel Müdürlüğü Çevre Yönetimi Genel Müdürü Lütfi Akça, yaptığı açıklamada, Türkiye'nin hava kirliliğinin önlenmesine yönelik çeşitli tedbirler aldığını ve bunları uygulayarak, denetimleri yaptığını söyledi.
Isınma amaçlı belirlenen kriterlere uygun olmayan kömürlerin kullanılmasının hava kirliliğine yol açtığını ve çıkardığı zehirli gazlar nedeniyle kanserojen olduğunu vurgulayan Akça, yerli ve ithal kömürlerin denetimlerinde çeşitli kıstaslara baktıklarını ve uygun olduğu belirlenen kömür torbalarından numune alarak incelediklerini anlattı.
Akça, vatandaşların özellikle ekonomik kriz dönemlerinde ucuz ve kalitesiz yakıta yönelebildiğini belirterek, kullanılan kömürün kaçak olup olmadığına dikkat edilmesi, torbasız açık şekilde satılan kömürlerin alı nmaması, yetkili mercilerce belirtilen belli firmaların ürünlerinin tercih edilmesi ve mutlaka kömür torbasının üstünde ürünün özelliklerinin yazıp yazmadığının kontrol edilmesi gerektiğini dile getirdi.
Hava kirliliğinin tespiti için de düzenli olarak ölçüm yapıldığını ve sonuçların kamuoyuyla paylaşıldığını ifade eden Akça, bu cihazların çok hassas olduğu için kimi zaman teknik bozukluk olabildiğini ve basına da yansıyan yüksek değerlerin çıkabildiğini söyledi. Akça, ilgili mercilerce bununla ilgili düzeltmenin zaman kaybetmeden yapıldığı için, vatandaşların telaşlanmamaları gerektiğini ifade etti.
Çevre ve Orman Genel Müdürlüğü Çevre Yönetimi Genel Mü dürü Akça, Hava Kalitesinin Korunması ve Yönetimi Yönetmeliği hakkında da bilgi verdi.
Yönetmeliğin, hava kirliliğinin yönetimi için kurumsal bir yapıyı öngördüğünü dile getiren Akça, şöyle devam etti:
"Bu kapsamda, ölçüm istasyonları yaygınlaştırılacak ve 8 ayrı bölgede bölgesel hava izleme merkezleri kurulacak. Ayrıca, Temiz Hava Eylem Planları hazırlanacak. Bunlar Bakanlık bazında ve illerde olacak. Biz de 2010 için taslak olarak bir eylem planımızı çıkarttık. Bunu yayınladıktan sonra da 6 ay süre vereceğiz. Gelecek senede diğer iller kendi illeri için bu planın detaylarını çıkaracaklar. Biz, eylem planında il il analizler yaptık. Hangi ilde ne kadar doğalgaz yakılıyor, ne kadar kömür kullanılıyor, kömürün menşei ve özellikleri nelerdir, ölçülmüş olan kirlilikler, havayı kirleten faktörler hangileridir diye analizlerini yaptık. Ancak şu anda taslak, daha sonra kesinleşerek rapor haline gelecek."
Akça, "2014 Avrupa Birliği standartlarına uyum için Türkiye'de ciddi çalışmalar yapıldığını ve bu kapsamda Bölgesel Temiz Hava Merkezleri kurulacağını" bildirdi.
Merkezler için Türkiye'nin 8 ana bölgeye ayrıldığını anlatan Lütfi Akça, uygulama hakkında şu bilgileri verdi:
"8 bölgede, şu andakinden daha fazla sayıda hava kalitesi ölçüm istasyonu kurulacak. Şu anda olduğu gibi tamamen Ankara'da toplanmayacak, bu bölge merkezlerine dağılacak. Marmara Bölgesi için İstanbul, İç Anadolu Bölgesi için Konya gibi illeri belirledik. Elde edilen veriler oralarda toplanacak, orada aynı zamanda hava ölçüm istasyonlarının bakım, kalibrasyon gibi imkanları bulunacak. Bir de istasyonlarda ölçülmeyen kirleticilerin de zaman zaman doğadan örnek alınarak ölçülmesi, hatta düşen yağmurların bile gerektiğinde analiz edilerek havadan bir kirlilik getirip getirmediğine bakılacak.
Bu merkezlerde ayrıca o bölgedeki şehirlerde modelleme yaparak, il bazında hava kirliliğine karşı alınabilecek önlemleri sürekli dinamik bir şekilde belirleyecek. Yani, ani bir hava kirliliği oluştuğunda alınacak önlemleri, valilikler belirleyerek bunu vatandaşlara duyuracak ve aynı zamanda yıllık Temiz Hava Eylem Planı yapacaklar."
Akça, Temiz Hava Eylem Planı'nın ilkinin İstanbul'da yapmaya başladıklarını belirterek, "Bu bir AB projesi olarak başladı. Şu an elemanları alındı, eğitimleri veriliyor. Kurulacak istasyonların yerleri ve istasyonların teknik özellikleri belirleniyor. İstasyonların satın alınması yapılacak. Bir binanın İstanbul'da yapılması için çalışmalara başlandı. Bir merkez binası yapılacak" diye konuştu.
Marmara Bölgesi için Bursa, İzmit, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli, Kocaeli, Çanakkale, Balıkesir, Bilecik, Sakarya, Yalova olmak üzere 11 ilin Temiz Hava Merkezi'nin İstanbul olacağını anlatan Akça, "Yerinde yönetim yapılacak" dedi.
Akça, aynı bu şekilde Türkiye genelinde 7 ayrı bölgede daha b öyle bir sistem kurulacağını ifade ederek, bu sayede yerel yönetim ile bölgesel bir değerlendirme yapılacağını söyledi. İstanbul'da uygulamanın 2010'un sonunda hizmete gireceğine işaret eden Akça, diğer illerde de hazırlıkların tamamlanması durumunda aynı tarihlerde uygulamanın başlayabileceğini söyledi.
Hava Yönetimi Dairesi Başkanı Mustafa Şahin de şu anda Türkiye'de 116 tane istasyon bulunduğunu anımsatarak, şunları kaydetti:
"İstanbul'da 10, Ankara'da 8 tane istasyon var. En küçük ilimizde bile bir tane istasyon var. İstanbul merkezde 11 ile 39 tane yeni Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu kurulacak. Bu da AB'den alınmış olan 7 milyon Avro'luk bir proje kapsamında yapılacak. Bunun 5.2 milyonu ölçüm istasyonu ve laboratuvara harcanacak.
Böylece 2014'ün sonunda Türkiye genelinde 209 tane Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu hizmete girmiş olacak. Bu da nüfus sayısı dikkate alınarak AB'nin öngördüğü istasyon sayısıdır."