TARİHİ KAPALIÇARŞI KURTARILIYOR

İSTANBUL - Orhan Veli'nin "Ya bu camlardaki kadınlar?/ Bu mavi mavi/ Bu yeşil yeşil fistanlı.../ Geceleri de ayakta mı dururlar böyle?/ Ya şu pembezar gömlek?/ Onun da bir hikayesi yok mu?/ Kapalı Çarşı diyip de geçme;/ Kapalı Çarşı/ Kapalı kutu" dizelerine de ilham veren tarihi mekan, geleceğe daha sağlam ve korunaklı taşınabilmesi amacıyla, üç aşamalı bir projeyle elden geçirilecek.



Dünyadaki en eski 12 tarihi çarşıdan biri olan Kapalıçarşı ile ilgili İstanbul İl Özel İdaresi, Büyükşehir Belediyesi, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü, Fatih Belediyesi ve uzman mimarların yer aldığı bir komisyon oluşturuldu.
Kapalıçarşı'nın sorunlarını her yönüyle tartışan bu komisyonun çalışmalarına, çarşıdaki esnaf ve dernek başkanlarının da katılmasıyla Kapalıçarşı Danışma Kurulu oluşturulacak.
Komisyonun çalışmalarına ilişkin bilgi veren Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir, Kapalıçarşı'nın kısa, orta ve uzun vadede çözülmesi gereken sorunlarının bulunduğunu, bu sorunları en ince ayrıntısına kadar çözmek için komisyon üyeleriyle birlikte çalıştıklarını söyledi.
Demir, çarşının kısa vadede çözülmesi gereken sorunlarının başında, "akan çatısı ile tuvalet kanallarındaki problemlerin geldiğini" ifade ederek, Koruma Uygulama ve Denetim Bürosu'nun (KUDEB) onayıyla bu basit onarımların gerçekleştirileceğini bildirdi.
Orta vadede ise, Kapalıçarşı'nın "röleve, restorasyon ve restriksiyon projelerinin çıkarılıp çarşının adeta röntgeninin çekileceğini" kaydeden Demir, bu çalışmayı da Fatih Belediyesi olarak Haziran ayında ilgili kurumlara yapacakları müracaatla gerçekleştirmeyi planladıklarını ifade etti.
Mustafa Demir, bu ikinci çalışmayla Kapalıçarşı'daki bütün arızaları görmüş olacaklarını vurguladı.
Demir, Kapalıçarşı'da bir mülkiyet problemi bulunduğunu, uzun vadeli çalışma kapsamında da bu sorunu çözmeyi hedeflediklerini dile getirdi.
Çarşının yüzde 90'ının özel mülkiyet, yüzde 10'unun ise vakıflara ait olduğunu belirten Demir, "Kapalıçarşı'da yapılacak çalışmalarda, mal sahiplerinin ve esnafın hukuken içinde bulunacağı bir yönetim şekli oluşturulacak, çarşının sürekli koruma ve kullanma dengesi göz önünde bulundurulacak. Bu üç aşamalı çalışmayı gerçekleştirirsek, Kapalıçarşı'da bir sıkıntı kalmayacak" dedi.
Demir, Kapalıçarşı'nın genelde tek başına değerlendirildiğini, ancak çevresindeki hanlar bölgesinin de büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Metruk hale dönüşmüş hanlar bölgesindeki 16 hanın da, proje kapsamında değerlendirileceğini kaydeden Demir, hanların da restorasyonunu gerçekleştirerek hayata kazandırılması için çalışacaklarını söyledi.
Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir, Kapalıçarşı ve hanlar bölgesinin uzun vadeli bir çözüme ulaştırılmasının kısa süreli olmadığını vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün de (UNESCO) takip ettiği Tarihi Yarımada Yönetim Planı'nın oluşması gerekiyor. Yarımadada 9 bin 500 tane korunması gereken eser var. Böylesine yoğun tarihi eserin olduğu bir bölgenin projelendirilmesi, stratejik planının oluşturulması ve korunması için bir alan yönetim planına ihtiyacı var. Gelişi güzel, deneme yanılma yöntemiyle bunu yapamazsınız. Bütün kurumları içine alan, mülk sahiplerini işin içine alacak bir çalışma grubu oluşturacağız. Kapalıçarşı, ilk defa bütün kurumların işbirliğiyle her yönüyle incelenecek."
Temeli 1461 yılında Fatih Sultan Mehmed'in kurduğu iki özel vakıf tarafından atılan tarihi Kapalıçarşı, dünyanın bilinen en eski ve en büyük çarşıları arasında yer alıyor.
5 asırdır ayakta duran ve Osmanlı döneminin en önemli alış veriş merkezi olan Kapalıçarşı, bugün de turizme hizmet ederek canlılığını koruyor.
Yaklaşık 40 bin metrekareye yayılan Kapalıçarşı'nın 65 sokağı, 22 kapısı bulunuyor. Yaklaşık 40 bin kişinin çalıştığı ve 3 bin 300 dükkanın yer aldığı çarşıyı, günde 300 bin kişi ziyaret ediyor.
Kapalıçarşı'da, 450 kuyumcu, 234 gümüşçü, 160 halıcı, 100 antikacı, 30 döviz bürosu, 2 bin 256 turistik eşya satan dükkan bulunuyor. Çarşıdaki 3 bin 300 dükkanın değeri ise 1 milyar 500 bin dolar.
Öte yandan, Kapalıçarşı'nın çevresinde tarihi özelliklerini yitirmeye yüz tutmuş 50'ye yakın han bulunuyor. Bu hanların büyük bir bölümü, ticari faaliyetlerin canlılığını koruduğu mekanlar olmayı sürdürüyor.