TARİHİ KALEYE GÜNEŞ ENERJİSİ

ŞANLIURFA - Şanlıurfa Kalesinde, başlatılan kapsamlı onarım çalışmasının ardından, tarihi alanın güneş enerjisiyle aydınlatılması planlanıyor. Son olarak 1938 yılında detaylı onarımdan geçirilen tarihi kalenin restorasyonuyla ilgili hazırlanan proje, Şanlıurfa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca kabul edildikten sonra, Kültür ve Turizm Bakanlığının restorasyon için açtığı ihale sonucu, ocak ayında kalede çalışmalara başlandı.
Bu çerçevede hazırlanan ''Şanlıurfa Kalesi'nin Restorasyonu'' ve ''Kale Eteği Çevre Düzenlemesi'' projesiyle 450 gün içerisinde, restorasyon işleminin tamamlanması hedefleniyor.
Aynı dönemde tarihi kalenin bulunduğu bölgede arkeolojik kazı çalışmalarının da yürütüleceği, onarımın tamamlanmasının ardından ışıklandırılacak kaleye, iniş ve çıkışı kolaylaştırmak için teleferik kurulması da düşünülüyor.
Restorasyon çalışmalarının ardından profesyonel bir ışıklandırma çalışmasının yapılacağı kale çevresinde, Harran Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümüyle ortaklaşa hazırlanacak bir projeyle, aydınlatma işleminin güneş enerjisiyle sağlanması planlanıyor.
Böylece güneşlenme gün sayısında ilk sıralarda bulunan Şanlıurfa'da ekolojik bir enerjiden faylanılmış olacak, hem de kentin en çok ziyaret edilen bölgesinde örnek bir proje hayata geçirilmiş olacak.

''ÖRNEK OLUŞTURMAK İÇİN''
Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Abdülmuttalip Akdemir, Şanlıurfa'nın Türkiye'de güneşlenme gün sayısının en yüksek olduğu illerin başında geldiğini hatırlattı.
Bu nedenle kentte güneş enerjisinden azami derecede faydalanılması gerektiğine değinen Akdemir, Harran Üniversitesiyle uygulayacakları projeyle restorasyon çalışmaları devam eden kalenin ışıklandırmasının yanı sıra, Organize Sanayi Bölgesinde ve GAP Uluslararası Havaalanı ile civarındaki 26 köyün içme ve kullanma suyu ihtiyacını karşılayacak projelerde güneş enerjisiyle üretilecek elektrikten faydalanmayı planlandıkları anlattı.
Güneş enerjisini, elektriğe dönüştüren sistemin kurulumunun pahalı olduğunu anımsatan Akdemir, ''Ancak uzun vadeli düşünüldüğünde bu yöntem daha karlı olarak değerlendiriliyor'' dedi.
Güneş enerjisiyle elektrik üretiminin gelişmiş bazı ülkelerde kullanıldığını, su ısıtma sisteminin de Türkiye ve bölgede yıllardır bu enerjiden yararlanıldığına değinen Abdülmuttalip Akdemir, ''çalışmaları devam eden söz konusu projelerimizde ilk etapta elektrik enerjisi kullanılacak, ancak daha sonra güneş enerjisini elektriğe dönüştüren proje hayata geçirildiğinde, bu işlemler güneş enerjisiyle devam edecek. Böylece hem enerjiyi ucuza mal etmiş olacağız, hem de örnek bir projeyi hayata geçirmiş olacağız'' diye konuştu.

-ŞANLIURFA KALESİ-
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynaklarından derlenen bilgiye göre, son olarak 1938 yılında detaylı onarımdan geçirilen Şanlıurfa Kalesi, Balıklıgöl yerleşkesindeki Damlacık Dağı'nın kuzey eteğinde yer alıyor.
Doğu, batı ve güney tarafı kayadan oyma, derin savunma hendeğiyle çevrili, kuzey tarafında sarp kayalıkların bulunduğu kalenin, Abbasiler döneminde şehir surlarının yeniden inşa edilmesi sırasında ''Seleukoslar dönemi''ne ait eski kalıntılar üzerine yeniden inşa edildiği sanılıyor.
Güneydeki kayadan oyma hendeğin ise MS 3. yüzyıla ait kaya mezarlarının üzerine yapıldığı ifade ediliyor. Romalılar tarafından inşa edilen iç kalede toplam 25 burç bulunuyor. Surların MS 812 yılında Hristiyanların, Arap akınlarına karşı kenti korumak amacıyla yaptırıldığı tahmin ediliyor.
Kale üzerindeki ''Korinth başlıklı'' iki sütundan birinin üzerinde yer alan Estrangela türündeki Süryanice kitabede, ''Ben askeri komutan Barşamaş (Güneşin oğlunun oğlu Aftuha). Bu sütunu ve üzerindeki heykeli veliaht prens MA'NU kızı, Kral MA'NU eşi hanımefendim ve velinimetim kraliçe Şalmeth için yaptım'' şeklindeki ifadelere yer veriliyor.
Kaynaklarda, kitabede adı geçen Edessa Kralı'nın 9. MA'NU (214-240) olduğu belirtiliyor. Saltanat tarihleri dikkate alınırsa, bu sütunların 814 yılındaki surlar ve kalenin esas inşa tarihinden önce buraya birer anıt sütun olarak dikildikleri ortaya çıkıyor.
Çeşitli dönemlere ait çok sayıda yapı kalıntısının bulunduğu kale, Selçuklular, Eyyubiler, Memluklüler, Akkoyunlular ve Osmanlılar döneminde de onarımdan geçirilmiş.