‘SİLVER SURFER’ KUŞAĞI: 65 YAŞ ÜSTÜNDEKİLERİN DÖRTTE ÜÇÜ ÇEVRİM İÇİ

BERLİN- Almanya’da ileri yaştaki bireylerin internet kullanımı hızla artıyor. Dijital hizmetler günlük yaşamın doğal bir parçası haline gelirken, aynı zamanda rehberlik ve düşük eşikli desteklere duyulan ihtiyaç da büyüyor. Bitkom tarafından, Federal Eğitim, Aile, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Bakanlığı ile birlikte sunulan güncel bir araştırma bu tabloyu ortaya koyuyor. Çalışma kapsamında 65 yaş ve üzeri 1.004 kişiyle temsili bir anket gerçekleştirildi.

İnternet kullanımı genç yaş gruplarında belirgin biçimde daha yüksek

Bugün Almanya’da 65 yaş ve üzerindeki nüfusun yüzde 74’ü internet kullanıyor. Bu oran 2020’de yüzde 48, 2014’te ise yüzde 38 seviyesindeydi. Erkekler yüzde 78 ile kadınlara (yüzde 70) kıyasla biraz daha fazla çevrim içi. Yaş ilerledikçe kullanım oranı düşüyor: 65–69 yaş grubunda neredeyse herkes internet kullanırken, 80 yaş üzerindekilerde bu oran yüzde 49’a geriliyor.

Birçok kişi için internet artık vazgeçilmez. İnternet kullanan 65 yaş üstündekilerin yaklaşık dörtte üçü, internetsiz bir yaşamı hayal edemiyor. Katılımcıların yüzde 91’i internette boş zaman etkinlikleri bulduğunu, yüzde 78’i zihinsel olarak aktif kalmak için internetten yararlandığını, yüzde 72’si ise dijital iletişim sayesinde aile ve arkadaşlarıyla daha fazla temas kurduğunu belirtiyor. Bitkom Başkanı Ralf Wintergerst, “Almanya’daki yaşlılar düşünüldüğünden çok daha dijital. Fırsatları görüyorlar, daha hızlı ilerleme istiyorlar ve bu süreçte dışlanmak istemiyorlar,” değerlendirmesinde bulundu.

Genel olarak olumlu yaklaşım, daha fazla hız beklentisi

65 yaş üstü kuşak, dijitalleşmeye büyük ölçüde olumlu bakıyor. Katılımcıların yüzde 81’i dijitalleşmeyi toplum için bir fırsat olarak görürken, yalnızca yüzde 17’si risk olarak değerlendiriyor. İki kişiden biri değil, neredeyse üçte ikisi dijital dönüşümün daha hızlı ilerlemesini istiyor. Aynı zamanda yüzde 80, siyasetin ve kamu yönetiminin yaşlıların ihtiyaçlarını daha fazla gözetmesini bekliyor.

İnternet en çok hangi amaçlarla kullanılıyor

İletişim açık ara ilk sırada yer alıyor. İnternet kullanan yaşlıların yüzde 92’si e-posta yazıyor, yüzde 88’i kısa mesaj gönderiyor, yüzde 60’ı sosyal ağları kullanıyor, yarısı ise görüntülü görüşme yapıyor. Bilgi edinme ve günlük organizasyon da önemli: Yüzde 81 haberleri takip ediyor, yüzde 80 çevrim içi bankacılık işlemlerini yapıyor, yüzde 76 internetten alışveriş yapıyor. Navigasyon, seyahat planlaması ile sağlık ve fitness uygulamaları da kullanım alanları arasında yer alıyor.

Neden hâlâ çevrim dışı kalanlar var

65 yaş üstündekilerin yüzde 26’sı henüz internet kullanmıyor. En önemli neden bilgi eksikliği: İnternet kullanmayanların yaklaşık yarısı, bu konuda kendisini yetersiz hissettiğini söylüyor. Veri güvenliği ve virüs korkusu da önemli bir engel. Buna rağmen, çevrim dışı olanların çoğu prensipte internete ilgi duyuyor; yalnızca yüzde 41’i interneti istemediğini veya ihtiyaç duymadığını belirtiyor. Teknik donanım eksikliği ve maliyetler de sıkça dile getirilen nedenler arasında.

Dijital yetkinlik “orta” seviyede görülüyor

İster internet kullansın ister kullanmasın, yaşlılar kendi dijital becerilerini temkinli değerlendiriyor. Ortalama not 3,2 olarak ifade ediliyor. Yaş ilerledikçe güvensizlik hissi artıyor. Wintergerst, “Dijital yetkinlikler günümüzde toplumsal katılımla yakından bağlantılı. Kimsenin geride kalmaması için çaba göstermeliyiz,” diyor.

Destek talebi çok yüksek

Katılımcıların neredeyse tamamı somut destekler istiyor. Özellikle dijital sorular için telefon hattı, yerinde kurslar ve eğitimler ile kamu kurumları tarafından sunulan danışmanlık hizmetleri öne çıkıyor. Çevrim içi kurslar, evde bireysel destek ve teknik donanım için maddi yardım da ilgi görüyor. Bu nedenle yüzde 91, devletin dijitalleşmede kimsenin geride kalmaması için daha fazla sorumluluk üstlenmesini talep ediyor.

Aile en önemli öğrenme kaynağı, yapay zekâ öne çıkıyor

Dijital konularda yaşlıların ilk başvurduğu kaynak çoğunlukla aile ve arkadaş çevresi. Bunu kendi kendine deneme, video izleyerek öğrenme izliyor. Dikkat çekici bir başka sonuç ise yeni teknolojilerle ilgili: 65 yaş üstündekilerin yarısından fazlası yapay zekâyı en az bir kez kullanmış durumda. Buna karşın pek çok kişi yapay zekâyı karmaşık ya da ürkütücü buluyor; daha fazla bilgi ve anlaşılır başlangıç imkânları talep ediyor.

Sağlık alanında da potansiyel görülüyor. Katılımcıların yarıdan fazlası, sağlıkla ilgili konularda yapay zekâdan destek alabileceğini düşünüyor; önemli bir kesim, yapay zekânın evde daha uzun süre bağımsız yaşamaya yardımcı olabileceğine inanıyor. Öte yandan, insan bakımının teknolojiyle ikame edilmesi endişesi de dile getiriliyor.

Çalışmanın tanıtımında konuşan Federal Bakan Karin Prien, dijitalleşmenin ileri yaşlarda bağımsızlığı, güvenliği ve sosyal katılımı güçlendirebileceğini vurguladı. Bunun için özellikle kırsal bölgelerde anlaşılır rehberlik ve güvenilir erişimlerin şart olduğunu belirten Prien, DigitalPakt Alter ve “Dijital Melek” gibi girişimlerin danışmanlık ve eğitimleri doğrudan insanlara ulaştırdığını ifade etti.