SİDE'DE TURİZM 61 YIL ÖNCE PANSİYOCULUKLA BAŞLADI

ABDURRAHMAN BÜYÜKKESKİN
SİDE -  Side'de 1965 yılında Şakir Paşa'nın diplomat oğlu Suat Şakir Kabağaçlı'nın öncülüğünde pansiyonculukla başlayan kültür ve arkeolojik varlıkları tanıma turizmi günümüzde beş yıldızlı otellerin artmasıyla yerini  deniz, kum ve güneş turizmine bıraktı. 
Antalya'nın Manavgat ilçesi Side Belediyesi eski  Belediye Başkanı Osman Delikkulak, 61 yıl önce Sidelilerin evlerini kültür turizmi için gelen Alman,Avusturya, Belçikalı ve İngiliz turistleri  Şakir Paşa'nın Side'de yaşayan diplomat oğlu Suar Şakir Kabaağaçlı'nın öncülüğünde evlerini pansiyon olarak kullanmaya açmasıyla başladığını söyledi. Merhum  Side sevdalısı Suat Şakir Kabağaçlı'nın diplomat olması ve çok iyi derecede Fransızca, Almanca ve İngilizce bilmesinin  Side'de 1965 yılında pansiyon  Antalya Side'de pansiyoncululukla turizmin başladığının altını çizen eski Başkan Osman Delikkulak,'' Side'de kültür turizmi ve arkeolojik varlıkları tanıma turizmi  öncelikli 61 yıl önce pansiyonculukla başladı.
Pansiyonculuk turizminin öncüsü de Merhum Nesrin Barut'tur. Side'de pansiyonculuk başlayan turizm günümüzde 1987 yılından sonra konaklama tesisi yapımına başlanması ve merhum 8. Cumhurbaşkanı Turgut  Özal'ın tatilini Side'de  yapması deniz, kum ve güneş turizminin merkezi ve kalbi oldu.'' dedi. 
 Pansiyoncular Platformu Başkanı Ahmet Çakmak, Side'de ilk turizmin Side Selimiye köyüne yerleştirilen  birinci kuşak Giritli Türklerin çocuklarının evlerini pansiyon olarak 1965 yılında  turizme açılması ile başladığını söyledi.  Pansiyoncu Ahmet Çakmak,'' 1995 yılına kadar Side kültür, tarih ve arkeolojik varlıkları tanıma turizminde İngiliz pansiyon turizmciliği çok hareketli ve canlıydı. 2000 yılından sonra deniz, kum ve güneş turizmine kaydı. '' dedi.
Şakir Paşa'nın oğlu diplomat Suat Şakir Kabaağaçlı'nın Ordinaryüs Prof. Dr. Arif Müfid Mansel'in 19457 ile 1960 yılları arası Side Antik Kent'te yaptığı kazı çalışmalarında Helenistik, Roma ve  Bizans  dönemi arkeolojik bulguların tanıtımını İngiltere, Almanya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri(ABD), Belçika, İsviçre ve Avusturya ülkelerinde İngilizce tanıtım yapması sonrası 1965 yılından sonra kültür, tarih ve arkeolojik varlıkları tanıma öncelikli turizmin başladığının altını çizdi. 
  Sideli pansiyon turizmcisi Ahmet Çakmak,''Side'de ilk turizm birinci kuşak Giritli Türklerin Selimiye köyünde kurdukları Osmanlı Cumbalı evlerinde başta Almanya olmak üzere İngiltere, Avusturya, Kanada, ABD, Belçika ve Fransa ve Avusturya dan gelen  enttelektüel turistleri Osmanlı Cumbalı evlerinde misafir ederek ilk pansiyon turizmciliği 60 yıl önce başladı. İlk pansiyon turizmciliği başlatanda ülkemizin ilk kadın turizmcisi Nesrin Barut, daha sonra Giritli Türklerin evlerini ardında pansiyon yaparak turizme açılır. 1965'ten 1990 yılına kadar 51 evden pansiyona çevrilmiş pansiyon vardı. 1990 yılına kadar Side'de turizm kültür, tarih ve arkeolojik varlıkları tanıma turizmi öncelikliydi. 1995 yılından itibaren beş yıldızlı otel sayısı artmaya başladıktan sonra  Sidede pansiyon turizmciliği azalmaya başladı. Side'nin turizmde Türkiye gündemine girmesi merhum 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın Side'yi ziyareti ve tatil yapmasıyla  başladı. İkinci Turgut Özal hükümetinin Antalya bölgesinde turizm teşvikleriyle Kemer, Belek, Manavgat Titreyengöl ve Sidede beş yıldızlı turizmi 2000 yılı sonrası yaygınlaştı. Turizm sektöründe Her Şey Dahil Sistemi Side'de pansiyon turizmine büyük zarar verdi. Side'de kültür, tarih ve arkeolojik varlıklar  turizminde entelektüel Avrupalı turistlerin canlılık bulması için pansiyonculuk yeniden canlanması gerekir. 2000 yılına kadar Side'de pansiyonculuk turizminde İngiliz kültür ,tarih ve arkeolojik varlıkları tanıma turizmi çok canlıydı. '' diye konuştu.